નકલી એન્ગેજમેન્ટથી કમાણી કરનારાઓ પર Xની મોટી કાર્યવાહી, ઇંગ્લેન્ડની કોર્ટમાં કેસ દાખલ
સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘એક્સ’ (અગાઉ ટ્વિટર) પોતાના પ્લેટફોર્મ પર પારદર્શિતા જાળવી રાખવા અને છેતરપિંડી રોકવા માટે સતત સખત પગલાં લઈ રહ્યું છે. આ કડીમાં કંપનીએ ક્રિએટર મોનેટાઈઝેશન સિસ્ટમમાં કથિત રીતે ચેડાં કરનારા અને ખોટી રીતે પૈસા કમાનારા લોકો સામે કાનૂની કાર્યવાહી શરૂ કરી દીધી છે.
કંપનીએ બે મુખ્ય વ્યક્તિઓ અને અન્ય અજાણી વ્યક્તિઓ સામે ગંભીર આરોપો મૂક્યા છે. તેમના પર આરોપ છે કે તેઓએ અનેક નકલી ‘X’ એકાઉન્ટ્સ દ્વારા કૃત્રિમ રીતે ‘એન્ગેજમેન્ટ’ (લોકપ્રિયતા/પ્રતિસાદ) વધારીને લાખો પાઉન્ડની કમાણી કરી હતી. આ હાઈ-પ્રોફાઈલ કેસ હવે ઈંગ્લેન્ડ અને વેલ્સની હાઈકોર્ટમાં પહોંચ્યો છે. ચાલો આ કેસની વિગતો અને આ છેતરપિંડીની યોજના કેવી રીતે અમલમાં મૂકવામાં આવી રહી હતી તે સમજીએ.
છ એકાઉન્ટ્સના નેટવર્ક દ્વારા ચલાવવામાં આવી રહ્યો હતો ખેલ
‘એક્સ’ દ્વારા કોર્ટમાં આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, વિવેક કુમાર સેન અને જમયાંગ શેરપા સહિતના કેટલાક અન્ય લોકોએ મળીને એક એવું નેટવર્ક તૈયાર કર્યું હતું, જે અલગ-અલગ યુઝર્સ જેવા દેખાતા હતા પરંતુ હકીકતમાં એક જ સિસ્ટમથી ઓપરેટ થઈ રહ્યા હતા.
આ એકાઉન્ટ્સ પર મુખ્યત્વે બિટકોઈન (Bitcoin) અને ક્રિપ્ટોકરન્સી સાથે જોડાયેલું કન્ટેન્ટ પોસ્ટ કરવામાં આવતું હતું. ત્યારબાદ આ તમામ એકાઉન્ટ્સ આપસમાં જ એકબીજાની પોસ્ટને લાઈક, રિપ્લાય અને રીપોસ્ટ (Retweet) કરતા હતા.
બનાવટી લોકપ્રિયતા: આ પ્રકારની પ્રવૃત્તિઓથી કોઈપણ સામાન્ય પોસ્ટની પહોંચ અને લોકપ્રિયતા અસલી કરતાં ઘણી વધારે દેખાતી હતી.
મોનેટાઈઝેશનનો ફાયદો: ‘એક્સ’ના ક્રિએટર રેવેન્યુ શેરિંગ પ્રોગ્રામ (Creator Revenue Sharing Programme) હેઠળ વધુ એન્ગેજમેન્ટ મળવા પર મળતું પેમેન્ટ વધી જતું હતું, જેનો ગેરકાયદેસર ફાયદો ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો હતો.
કેટલા રૂપિયાનો થયો ખેલ?
‘X’ દ્વારા કોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવેલી વિગતો અનુસાર, આ કથિત નકલી નેટવર્ક દ્વારા સર્જક આવક (creator revenue) તરીકે ઓછામાં ઓછા £207,384 (ભારતીય ચલણમાં અંદાજે ₹2.6 કરોડ)ની કમાણી કરવામાં આવી છે.
કંપનીએ અદાલત પાસે માંગ કરી છે કે આ ગેરકાયદેસર રીતે કમાયેલી પૂરેપૂરી રકમ પરત અપાવવામાં આવે. આ ઉપરાંત, કંપની આ કેસમાં વળતર, કાનૂની ખર્ચ અને વ્યાજની પણ માંગ કરી રહી છે. જો કે, એ ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે કે આ તમામ ‘એક્સ’ દ્વારા લગાવવામાં આવેલા આક્ષેપો છે અને કોર્ટમાં કેસની સુનાવણી ચાલી રહી છે, તેથી તેના પર અંતિમ નિર્ણય આવવાનો બાકી છે.
જૂનો ક્રિએટર રેવેન્યુ પ્રોગ્રામ બંધ, આવી રહ્યો છે નવો સિસ્ટમ
આ કાનૂની કાર્યવાહી વચ્ચે ‘એક્સ’એ તેના મોનેટાઈઝેશન મોડલમાં પણ મોટો ફેરફાર કર્યો છે. કંપનીએ તેનો જૂનો ‘ક્રિએટર રેવેન્યુ શેરિંગ પ્રોગ્રામ’ હવે કાયમ માટે બંધ કરી દીધો છે.
‘એક્સ’ના અધિકૃત હેલ્પ સેન્ટર મુજબ, આ જૂના પ્રોગ્રામ હેઠળ નવા રજિસ્ટ્રેશન 7 ઓગસ્ટ 2026થી જ બંધ કરી દેવામાં આવ્યા હતા અને આખરે 7 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ આ પ્રોગ્રામને સંપૂર્ણપણે રિટાયર (બંધ) કરી દેવામાં આવ્યો છે. તેના સ્થાને કંપની હવે ‘ઓરિજિનલ કન્ટેન્ટ રિવાર્ડ્સ’ (Original Content Rewards) નામે એક નવો અને વધુ સુરક્ષિત પ્રોગ્રામ શરૂ કરી રહી છે, જેથી માત્ર અસલી અને ગુણવત્તાસભર કન્ટેન્ટ બનાવતા ક્રિએટર્સને જ તેનો સાચો લાભ મળી શકે.
