આઇફોન ખરીદો છો પણ શું ‘i’નો સાચો અર્થ ખબર છે? જાણો આ 5 અદ્ભુત કારણો
જ્યારે પણ આપણે દુનિયાના સૌથી લોકપ્રિય સ્માર્ટફોન ‘આઇફોન’ (iPhone) નું નામ સાંભળીએ છીએ, ત્યારે મનમાં તરત જ એપલ (Apple) અને તેનો જાણીતો લોગો આવી જાય છે. એપલના આ ફોનને લઈને ક્રેઝ એટલો બધો છે કે નવો આઇફોન બજારમાં આવતા જ લોકો કલાકો સુધી સ્ટોરની બહાર લાઈનોમાં ઊભા રહે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આઇફોન (iPhone) ના નામ આગળ લાગેલા આ નાના ‘i’ નો વાસ્તવિક અર્થ શું થાય છે?
મોટાભાગના લોકો સામાન્ય રીતે એવું માને છે કે iPhone માં રહેલું ‘i’ માત્ર ‘Internet’ (ઇન્ટરનેટ) માટે છે. જોકે, આ વાર્તાનો માત્ર એક નાનો ભાગ છે. આ એક નાનકડું અક્ષર કંપનીની ગહન બ્રાન્ડિંગ વ્યૂહરચના અને Apple ના સહ-સ્થાપક સ્ટીવ જોબ્સની દૂરદર્શી વિચારસરણી સાથે જોડાયેલું છે. સૌથી રસપ્રદ વાત એ છે કે, ‘i’ નો ઉપયોગ iPhone રજૂ કરવામાં આવ્યો તેના વર્ષો પહેલા જ શરૂ થઈ ગયો હતો.
iMac થી શરૂ થયો હતો ‘i’ નો સફર
એપલે પહેલીવાર કોઈ પ્રોડક્ટના નામમાં ‘i’ નો ઉપયોગ વર્ષ ૧૯૯૮ માં કર્યો હતો. આ એ સમય હતો જ્યારે એપલ કંપની આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહી હતી અને સ્ટીવ જૉબ્સની કંપનીમાં ફરીથી વાપસી થઈ હતી. કંપનીએ તે સમયે iMac નામનું એક નવું કમ્પ્યુટર લોન્ચ કર્યું હતું.
iMac ના લોન્ચિંગ ઇવેન્ટ દરમિયાન સ્ટીવ જૉબ્સે એક પ્રેઝન્ટેશન સ્લાઇડ દ્વારા ખુલાસો કર્યો હતો કે તેમના પ્રોડક્ટ્સના નામમાં ઉપયોગ થતો નાનો ‘i’ કયા ઊંડા અર્થો ધરાવે છે. અહીંથી જ એપલના અનેક પ્રોડક્ટ્સ સાથે ‘i’ જોડવાની ઐતિહાસિક શરૂઆત થઈ હતી.
સ્ટીવ જૉબ્સે જણાવ્યા હતા ‘i’ ના પાંચ મોટા અર્થ
લોન્ચિંગ સમયે સ્ટીવ જૉબ્સે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ‘i’ નો સૌથી પહેલો અને મુખ્ય અર્થ Internet ચોક્કસ છે, કારણ કે તે જમાનામાં ઇન્ટરનેટ સાથે જોડાવું આજના જેટલું સરળ નહોતું અને iMac ને આ જ સરળતાને ધ્યાનમાં રાખીને ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ આ સિવાય જૉબ્સે તેના ચાર અન્ય મહત્વપૂર્ણ અર્થો પણ જણાવ્યા હતા:
Individual (વ્યક્તિગત): તેનો અર્થ દરેક યુઝરની પોતાની જરૂરિયાત, ઓળખ અને સ્વતંત્રતા સાથે હતો.
Instruct (શીખવવું/માર્ગદર્શન આપવું): તેનો સંબંધ એજ્યુકેશન, લર્નિંગ અને યુઝર ફ્રેન્ડલી ટેક્નોલોજી સાથે હતો.
Inform (માહિતી આપવી): લોકો સુધી દુનિયાભરની માહિતી અને ડેટા સરળતાથી પહોંચાડવા માટે.
Inspire (પ્રેરિત કરવું): લોકોને કંઈક નવું કરવા, પોતાની ક્રિએટિવિટી (Creativity) દેખાડવા અને આગળ વધવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા.
આ રીતે એપલે એક ખૂબ જ નાના અક્ષરમાં અનેક અલગ-અલગ અને ક્રાંતિકારી વિચારોને વણી લીધા હતા.
iMac થી iPod અને પછી iPhone સુધીનો પ્રવાસ
iMac ની અપાર સફળતા બાદ ‘i’ એપલની ઓળખ અને તેની ગ્લોબલ બ્રાન્ડિંગનો એક અભિન્ન હિસ્સો બની ગયો. વર્ષ ૨૦૦૧ માં કંપનીએ પોતાનું પોર્ટેબલ મ્યુઝિક પ્લેયર લોન્ચ કર્યું, જેનું નામ iPod રાખવામાં આવ્યું. આના થોડા વર્ષો પછી ૯ જાન્યુઆરી ૨૦૦૭ ના રોજ સ્ટીવ જૉબ્સે દુનિયાની સામે પહેલો iPhone રજૂ કર્યો.
તે ઐતિહાસિક દિવસે આઇફોનને માત્ર એક સામાન્ય ફોન તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યો નહોતો. સ્ટીવ જૉબ્સે તેને એક શાનદાર ફોન, ટચસ્ક્રીન આઇપોડ અને એક શક્તિશાળી ઇન્ટરનેટ કમ્યુનિકેટરનું અદ્ભુત કોમ્બિનેશન ગણાવ્યું હતું. નામની આગળ રહેલો ‘i’ એપલની તે જ જૂની અને ભરોસાપાત્ર ઓળખને આગળ વધારી રહ્યો હતો.
હવે દરેક નવા પ્રોડક્ટમાં ‘i’ કેમ દેખાતો નથી?
સમય જતાં ટેક્નોલોજીમાં ધરખમ પરિવર્તન આવ્યું છે. આજે, ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી એ કોઈ ચોક્કસ ઉપકરણને અલગ પાડતી વિશિષ્ટ વિશેષતા રહી નથી; તેના બદલે, તે આપણા રોજિંદા જીવનની એક પાયાની જરૂરિયાત બની ગઈ છે. કદાચ આ મુખ્ય કારણ છે કે આજે એપલના દરેક નવા ગેજેટના નામમાં ‘i’ અક્ષર જોવા મળતો નથી.
Apple Watch, Apple TV અને Apple Vision Pro જેવા આધુનિક પ્રોડક્ટ્સ તેના શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણો છે. તેમ છતાં iPhone, iPad અને iMac જેવા ઐતિહાસિક નામોમાં રહેલો ‘i’ આજે પણ એપલના સુવર્ણ કાળ, તેની શાનદાર બ્રાન્ડિંગ અને સ્ટીવ જૉબ્સની દૂરદર્શિતાની યાદ તાજી કરાવે છે.
સ્પષ્ટ છે કે આઇફોનનો ‘i’ માત્ર ઇન્ટરનેટનું પ્રતીક નથી, પરંતુ તે એપલની તે ખાસ વિચારસરણીનો હિસ્સો છે જેમાં ટેક્નોલોજીની સાથે-સાથે માનવીય જરૂરિયાતો, માહિતી, શીખવાની લગન અને કંઈક નવું કરી બતાવવાની પ્રેરણાને સૌથી ઉપર રાખવામાં આવી હતી.

iMac થી iPod અને પછી iPhone સુધીનો પ્રવાસ