ખાલી રહેલી બેઠકો ભરવા માટે કટઓફ ઘટાડવાનો વિરોધ યથાવત, જાણો નીટ પીજીના સમગ્ર વિવાદની હકીકત
મેડિકલ શિક્ષણ જગતમાં આ સમયે નીટ પીજી (NEET PG) ના ક્વોલિફાઇંગ પર્સન્ટાઇલને લઈને ફરી એકવાર મોટો હોબાળો મચી ગયો છે. નેશનલ બોર્ડ ઓફ એક્ઝામિનેશન ઇન મેડિકલ સાયન્સિસ (NBEMS) દ્વારા તાજેતરમાં જાહેર કરવામાં આવેલા નીટ પીજીના પરિણામોએ સૌને ચોંકાવી દીધા છે. આવારના પરિણામમાં જ્યાં લાખો ઉમેદવારોએ સફળતા મેળવી છે, ત્યાં બીજી બાજુ કેટલાક એવા આંકડા પણ સામે આવ્યા છે જેણે મેડિકલ સ્ટાન્ડર્ડ અને કાઉન્સિલિંગ પ્રક્રિયા પર ગંભીર સવાલો ખડા કરી દીધા છે.
આવો વિસ્તારથી જાણીએ કે આ સમગ્ર વિવાદનું અસલી કારણ શું છે અને કેમ તેના પર સતત ચર્ચાઓ થઈ રહી છે.
આવારના પરિણામોના ચોંકાવનારા આંકડા
NBEMS દ્વારા જારી કરાયેલા નીટ પીજી રિઝલ્ટ મુજબ, આ વર્ષે કુલ 2,63,535 ઉમેદવારો ક્વોલિફાય જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. જોકે, આ બધાની વચ્ચે સૌથી વધુ ચર્ચા એવા ઉમેદવારોની થઈ રહી છે જેના ગુણ ખૂબ જ ઓછા કે શૂન્ય (Zero) રહ્યા.
શૂન્ય કે તેથી ઓછા ગુણ: પરીક્ષા આપનાર ૨૫૮ ઉમેદવારોના ગુણ કાં તો શૂન્ય રહ્યા અથવા તેનાથી પણ ઓછા નોંધાયા.
સૌથી ઓછો સ્કોર: રિપોર્ટ્સ મુજબ, આ વખતે સૌથી ઓછો સ્કોર કરનાર ઉમેદવારના ગુણ -૫૯ સુધી પહોંચી ગયા, છતાં તેમનું પર્સન્ટાઈલ ઝીરો (0) રહ્યું.
આટલા ઓછા અને નેગેટિવ સ્કોર વાળા વિદ્યાર્થીઓનું પરિણામ આવ્યા પછીથી જ મેડિકલ જગત અને વિદ્યાર્થીઓમાં આ સવાલ ઉઠવા લાગ્યો છે કે શું પાછલા કેટલાક વર્ષોની જેમ આ વખતે પણ શૂન્ય પર્સન્ટાઈલ કે નેગેટિવ માર્ક્સ લાવનાર ઉમેદવારોને કાઉન્સિલિંગમાં ભાગ લેવાની તક મળશે?
કેમ ઘટાડવામાં આવ્યા હતા પર્સન્ટાઈલ? જાણો સંપૂર્ણ પૃષ્ઠભૂમિ
નીટ પીજીના ક્વોલિફાઇંગ પર્સન્ટાઈલમાં ભારે ઘટાડાનો સિલસિલો વર્ષ ૨૦૨૩માં કોવિડ-૧૯ મહામારી પછી શરૂ થયો હતો. ત્યારબાદ ૨૦૨૫ના કટઓફમાં પણ ખૂબ મોટો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો:
જનરલ અને ઈડબ્લ્યુએસ: ક્વોલિફાઇંગ પર્સન્ટાઈલ ૫૦ થી ઘટાડીને સીધા ૭ કરી દેવામાં આવ્યા.
એસસી, એસટી અને ઓબીસી: આ આરક્ષિત શ્રેણીઓ માટે તેને ૪૦ થી ઘટાડીને ૦ પર્સન્ટાઈલ કરી દેવાયા.
જનરલ પીએબલ્યુબીડી: તેને ૪૫ થી ઘટાડીને ૫ પર્સન્ટાઈલ કરાયા.
આ મોટા ફેરફારનું પરિણામ એ આવ્યું કે -૪૦ સુધીના ગુણ મેળવનાર રિઝર્વ કેટેગરીના વિદ્યાર્થીઓ પણ કાઉન્સિલિંગના ત્રીજા રાઉન્ડ સુધીમાં સામેલ થવા યોગ્ય બની ગયા હતા. સરકાર અને બોર્ડનું તર્ક હતું કે દેશભરમાં હજારો પીજી મેડિકલ બેઠકો ખાલી રહી જાય છે, જેને ભરવા માટે આવું કરવું જરૂરી બન્યું હતું. NBEMS એ અદાલતમાં એ પણ જણાવ્યું હતું કે દેશભરમાં ૧૮ હજારથી વધુ પીજી મેડિકલ સીટો ખાલી રહી જાય છે.
સુપ્રીમ કોર્ટ અને દિલ્હી હાઈકોર્ટ સુધી પહોંચ્યો મામલો
ઝીરો પર્સન્ટાઈલ અને કટઓફમાં ભારે છૂટ આપવાના આ નિર્ણયનો મેડિકલ ક્ષેત્રમાં જબરદસ્ત વિરોધ થયો.
ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬માં સુપ્રીમ કોર્ટની સુનાવણી: આ મુદ્દો સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચ્યો, જેણે સરકાર અને NBEMS પાસેથી જવાબ માંગ્યો. અરજદારો અને યુનાઇટેડ ડોક્ટર્સ ફ્રન્ટ એસોસિએશન (UDFA) એ આ પગલાનો સખત વિરોધ કર્યો. તેમણે દલીલ કરી હતી કે ખૂબ ઓછા અથવા નકારાત્મક સ્કોર ધરાવતા ડોકટરોને અનુસ્નાતક તબીબી તાલીમ આપવાથી લાંબા ગાળે દર્દીઓની સુરક્ષા અને તબીબી શિક્ષણની ગુણવત્તા માટે મોટું જોખમ ઊભું થઈ શકે છે.
દિલ્હી હાઈકોર્ટનું વલણ: આ મામલો જાન્યુઆરી 2026માં દિલ્હી હાઈકોર્ટ સમક્ષ પણ ગયો હતો. જોકે, કોર્ટે લાયકાતના માપદંડોમાં દખલ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. નેશનલ મેડિકલ કમિશન (NMC) એ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે કાઉન્સેલિંગ દરમિયાન ઉચ્ચ રેન્ક ધરાવતા ઉમેદવારોને હંમેશા પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે.
આ વખતે શું છે સીટોની સ્થિતિ?
NMC દ્વારા જારી કરાયેલા સીટ મેટ્રિક્સના આંકડા મુજબ, આ વર્ષે દેશમાં પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટ મેડિકલની કુલ ૫૮,૦૦૦ સીટો ઉપલબ્ધ છે, જ્યારે પાછલા વર્ષે આ આંકડો ૫૨,૧૭૩ હતો. આ વર્ષની પરીક્ષા માટે ૨,૭૩,૦૯૬ ઉમેદવારોએ રજીસ્ટ્રેશન કરાવ્યું હતું, જેમાંથી ૨,૬5,980 ઉમેદવારોએ પરીક્ષા આપી હતી. કુલ બેઠકોમાં ૩૩,૦૮૮ સરકારી, ૨૧,૮92 પ્રાઇવેટ અને ૮,૧૯૭ યુનિવર્સિટીની બેઠકો પણ સામેલ છે.
ભલે બેઠકો ખાલી ન રહે તે માટે કટઓફ ઘટાડવાના તર્કો આપવામાં આવી રહ્યા હોય, પરંતુ ડૉક્ટર અને વિદ્યાર્થી સંગઠનો સતત આ માંગ કરી રહ્યા છે કે સ્પેશિયાલિસ્ટ ડૉક્ટરોની તાલીમમાં ગુણવત્તા સાથે કોઈ સમજૂતી ન થવી જોઈએ. જોવાનું એ રહેશે કે આ ઘમાસાણ વચ્ચે કાઉન્સિલિંગના નિયમોને લઈને આગળ શું વલણ અપનાવવામાં આવે છે.
