૬૦ વર્ષ પહેલાં નિવૃત્તિનું સપનું થશે પૂરું: રિટાયરમેન્ટ કોર્પસ બનાવતી વખતે કઈ ૫ ભૂલો કરવાનું ટાળવું જોઈએ?
આજના આધુનિક અને ભાગદોડ ભરેલા કોર્પોરેટ યુગમાં મોટાભાગના યુવાનો આખી જિંદગી એટલે કે ૬૦ વર્ષની ઉંમર સુધી કામ કરવા માંગતા નથી. નાની ઉંમરે જ આર્થિક રીતે સ્વતંત્ર બનીને પોતાની પસંદગીનું જીવન જીવવાનો ક્રેઝ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. આ વિચારસરણી પાછળ FIRE (Financial Independence, Retire Early) એટલે કે “નાણાકીય સ્વતંત્રતા અને વહેલી નિવૃત્તિ” ની ખાસ વ્યૂહરચના કામ કરે છે.
વહેલા રિટાયર થવાની સાચી રીત: તમારી આવકની ૩૦ થી ૫૦ ટકા બચત કેવી રીતે કરવી?
આ ફિલસૂફીનો મૂળ ઉદ્દેશ્ય પોતાની માસિક આવકમાંથી મહત્તમ બચત કરવી, બિનજરૂરી ખર્ચાઓ પર શિસ્તબદ્ધ કાપ મૂકવો અને લાંબા ગાળા માટે યોગ્ય નાણાકીય સાધનોમાં રોકાણ કરવું છે. જેથી નિયમિત પગાર કે નોકરી વિના પણ દૈનિક જરૂરિયાતો અને ખર્ચાઓ સરળતાથી પૂર્ણ કરી શકાય. જોકે, માત્ર બચત કરવાથી જ વહેલી નિવૃત્તિ મળતી નથી, પરંતુ તેના માટે ચોક્કસ ગણિત અને સચોટ રોકાણ આયોજન જરૂરી છે.
નિવૃત્તિ ભંડોળ (Retirement Corpus) કેટલું જરૂરી છે?
FIRE વ્યૂહરચના હેઠળ નિવૃત્તિ ભંડોળ નક્કી કરવાનો સામાન્ય અને લોકપ્રિય નિયમ તમારા વાર્ષિક ખર્ચના ૨૫ ગણા બચાવવાનો છે. આ નિયમ મુજબ, જો તમારો વાર્ષિક રહેઠાણ, કરિયાણું, વીમો અને પાયાની જરૂરિયાતોનો ખર્ચ ₹૫ લાખ હોય, તો તમારે નિવૃત્ત થવા માટે ₹૧.૨૫ કરોડનું ભંડોળ ઊભું કરવાનું લક્ષ્ય રાખવું જોઈએ.
તે જ રીતે, જો વાર્ષિક ખર્ચ ₹૧૦ લાખ હોય તો ₹૨.૫ કરોડ અને ₹૧૫ લાખના વાર્ષિક ખર્ચ સામે ₹૩.૭૫ કરોડનું નિવૃત્તિ ફંડ હોવું આવશ્યક છે. જોકે, ભારતીય બજારની સ્થિતિ જોતાં આ માત્ર એક પ્રાથમિક અંદાજ છે. મોંઘવારીનો વધતો દર (ફુગાવો), તબીબી સારવારના ખર્ચ અને લાઈફ એક્સપેક્ટન્સી (લાંબુ આયુષ્ય) ને ધ્યાનમાં રાખીને ગ્રાહકોએ આનાથી પણ મોટા ભંડોળનું લક્ષ્ય રાખવું સલાહભર્યું છે.
વહેલી નિવૃત્તિ માટે કેવી રીતે કરવી બચત અને રોકાણ?
આ વ્યૂહરચનાનો અમલ કરવા માટે સૌપ્રથમ તમારી માસિક આવક અને અનિવાર્ય ખર્ચાઓનું બજેટ બનાવો. ઘરનું ભાડું, રાશન, વીજળી બિલ, ચિલ્ડ્રન એજ્યુકેશન અને મેડિકલ ઇન્સ્યોરન્સ જેવા ખર્ચ ફિક્સ કર્યા પછી, બિનજરૂરી શોખ કે લક્ઝરી ખર્ચમાં કાપ મૂકો.
જેમ જેમ આવક વધતી જાય તેમ તેમ બચતનું પ્રમાણ વધારવું જોઈએ. ઘણા લોકો પોતાની આવકના ૩૦ થી ૫૦ ટકા કે તેથી વધુ રકમ બચાવવાનું લક્ષ્ય રાખે છે. પરંતુ આ રકમને માત્ર બેંકના સેવિંગ્સ એકાઉન્ટમાં રાખી મૂકવાને બદલે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, શેરબજાર, ગવર્નમેન્ટ બોન્ડ્સ અને ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ જેવા વિવિધ સાધનોમાં તમારી જોખમ લેવાની ક્ષમતા મુજબ વહેંચીને રોકાણ કરવું જોઈએ.
રોકાણ કરતી વખતે રાખવાની મુખ્ય સાવચેતીઓ
વહેલી નિવૃત્તિનું આયોજન કરતી વખતે કેટલીક મહત્વપૂર્ણ બાબતોને ક્યારેય નજરઅંદાજ ન કરવી જોઈએ. નોકરી છોડ્યા પછી તમારી માસિક નિશ્ચિત આવક બંધ થઈ જાય છે, જ્યારે ફુગાવો સતત તમારા નાણાંનું મૂલ્ય ઘટાડે છે. આ સિવાય બાળકોનું ભવિષ્યનું શિક્ષણ, કૌટુંબિક સામાજિક જવાબદારીઓ અને અણધારી તબીબી ઈમરજન્સી માટે અલગથી ઈમરજન્સી ફંડ બનાવવું જરૂરી છે.
શેરબજાર અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં વળતરની ગેરંટી હોતી નથી, જેથી બજારના ઉતાર-ચઢાવ સમયે રોકાણનું મૂલ્ય ઘટી પણ શકે છે. આથી માત્ર ૨૫x ના આંખ બંધ કરીને ઉપયોગ કરવાને બદલે, દરેક વ્યક્તિએ પોતાની વ્યક્તિગત નાણાકીય પરિસ્થિતિ અને નાણાકીય સલાહકારની મદદ લઈને કસ્ટમાઇઝ્ડ રિટાયરમેન્ટ પ્લાન બનાવવો જોઈએ.
