દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસાની વિદાય વચ્ચે દેશભરમાં ખરાબ હવામાનનો દોર
દેશભરમાં ઋતુ બદલાવાની સાથે જ હવામાનનો મિજાજ પણ બદલાવા લાગ્યો છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ની તાજેતરની આગાહી મુજબ, આજે ૧૫ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ ના રોજ ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, દિલ્હી અને ઉત્તરાખંડ સહિત દેશના ૨૨ જેટલા રાજ્યોમાં ભારેથી અતિ ભારે વરસાદની ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે. કેટલાક સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં ૬૫ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે તોફાની પવન ફૂંકાય તેવી શક્યતા છે.
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસાની વિદાય રેખા હાલમાં આસામના ધુબરી, પશ્ચિમ બંગાળના કોલકાતા, ઓડિશાના અંગુલ, તેલંગાણાના ખમ્મમ અને કર્ણાટકના હોન્નાવરમાંથી પસાર થઈ રહી છે, જે દર્શાવે છે કે ચોમાસું હવે દેશના મોટાભાગના ભાગોમાંથી પીછેહઠ કરી ચૂક્યું છે. તેમ છતાં, નવા પશ્ચિમી વિક્ષેપ (Western Disturbance) અને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સક્રિય થયેલા ચક્રવાતી પરિભ્રમણને કારણે હવામાનમાં અચાનક પલટો આવ્યો છે.
હવામાન બગડવા પાછળના મુખ્ય કારણો
હવામાન વિભાગના વિશ્લેષણ મુજબ, જમ્મુ અને આસપાસના નીચલા ઉષ્ણકટિબંધીય સ્તરે એક શક્તિશાળી પશ્ચિમી વિક્ષેપ ચક્રવાતી પરિભ્રમણ તરીકે સક્રિય છે. આ ઉપરાંત ઉત્તર હરિયાણા અને મધ્ય-દક્ષિણ રાજસ્થાન પર પણ ઉપલા-હવા ચક્રવાતી પરિભ્રમણો રચાયા છે, જ્યારે બંગાળની ખાડીના ઉત્તર-પશ્ચિમ સુધી એક ટ્રફ લાઈન ફેલાયેલી છે. આ બધી હવામાન પ્રણાલીઓની સંયુક્ત અસરને કારણે દેશના ૨૨ રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ, વાવાઝોડું અને તેજ પવનનું સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે. દરિયાકાંઠાના રાજ્યો માટે વિશેષ ચેતવણી આપવામાં આવી છે અને માછીમારોને તોફાન દરમિયાન દરિયામાં ન જવા સૂચના અપાઈ છે.
દિલ્હી અને ઉત્તર પ્રદેશમાં આજનું હવામાન
રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં આજે ૧૫ ઓક્ટોબરે ભારે વરસાદ અને વાવાઝોડાની પ્રબળ સંભાવના છે. આ દરમિયાન ૩૦ થી ૪૦ કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે, જે કેટલાક વિસ્તારોમાં ૫૦ કિમી પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી શકે છે. દિલ્હીમાં તાપમાનમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે, જ્યાં મહત્તમ તાપમાન ૨૬ ડિગ્રી સેલ્સિયસ અને લઘુત્તમ તાપમાન ૨૧ ડિગ્રી સેલ્સિયસ આસપાસ રહેવાની ધારણા છે.
બીજી તરફ, ઉત્તર પ્રદેશના મેરઠ, અલીગઢ, બિજનૌર, જૌનપુર, મઉ, બહરાઇચ, મથુરા, ગાઝિયાબાદ અને કાનપુર જેવા જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદનું એલર્ટ છે. આ વિસ્તારોમાં પવનની ગતિ ૫૦ કિમી પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી શકે છે, જ્યારે લખનૌમાં મહત્તમ તાપમાન ૩૨ ડિગ્રી અને લઘુત્તમ ૨૨ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી રહેશે.
પર્વતીય રાજ્યો અને અન્ય ક્ષેત્રોની સ્થિતિ
પર્વતીય રાજ્યોમાં પણ હવામાન અત્યંત તોફાની બન્યું છે. ઉત્તરાખંડના પૌરી ગઢવાલ, હરિદ્વાર, બાગેશ્વર, નૈનીતાલ અને રુદ્રપ્રયાગમાં ભારે વરસાદ, વાવાઝોડા સાથે કેટલીક જગ્યાએ કરા પડવાની પણ ચેતવણી છે. અહીં પવનની ઝડપ ૬૦ કિમી પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી શકે છે અને વીજળી પડવાની સંભાવના છે. દેહરાદૂનમાં મહત્તમ તાપમાન ૨૨ ડિગ્રી અને લઘુત્તમ ૧૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી ગગડ્યું છે.
હિમાચલ પ્રદેશના ઉના, સોલન, મંડી અને કિન્નૌર જેવા વિસ્તારોમાં વરસાદ અને વીજળી પડવાની સંભાવના વચ્ચે મનાલીમાં ઠંડીએ જોર પકડ્યું છે, જ્યાં મહત્તમ તાપમાન ઘટીને માત્ર ૨ ડિગ્રી અને લઘુત્તમ તાપમાન માઈનસ ૩ ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું છે. આ ઉપરાંત જમ્મુ-કાશ્મીરના ડોડા, સાંબા, કઠુઆ અને પૂંચમાં પણ ૫૦ કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાવાની સાથે વરસાદની આગાહી છે. રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશના અનેક જિલ્લાઓમાં પણ તેજ પવન સાથે વરસાદ ત્રાટકી શકે છે.
