૨૨ લાખ કરોડ રૂપિયાનું આયાત બિલ અને ભારતનો નવો ઊર્જા સંકલ્પ
ભારત માટે આર્થિક અને પર્યાવરણીય દ્રષ્ટિએ એક મોટો અને ગંભીર પડકાર ઊભો થયો છે, અને તે છે વિદેશથી મંગાવવામાં આવતું ક્રૂડ ઓઈલ તથા અશ્મિભૂત ઈંધણ (Fossil Fuels).ન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નિતિન ગડકરીએ તાજેતરમાં જ દેશના ઊર્જા ભવિષ્ય અંગે ચિંતા અને આશા વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું છે કે ભારત દર વર્ષે અંદાજે ૨૨ લાખ કરોડ રૂપિયા (₹22 Trillion) જેટલી મંગી રકમ માત્ર અશ્મિભૂત ઈંધણની આયાત કરવા માટે ચૂકવે છે. આ એક એવો વિશાળ આંકડો છે જે દેશના અર્થતંત્ર પર ભારે બોજ નાખે છે.
જો આ ૨૨ લાખ કરોડ રૂપિયામાંથી અડધી રકમ પણ દેશમાં બચે, તો તેનો ઉપયોગ શિક્ષણ, સ્વાસ્થ્ય અને ગ્રામીણ વિકાસ જેવા મહત્વના ક્ષેત્રોમાં થઈ શકે. આ જ કારણસર, કેન્દ્ર સરકાર હવે પરંપરાગત પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર આધાર ઘટાડીને વિકલ્પ ઈંધણ (Alternative Fuels) તરફ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.
વિકલ્પ ઈંધણ શા માટે જરૂરી છે?
૧. આર્થિક સ્થિરતા: ભારત પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતો માટે ૮૫%-૮૬% જેટલું નિર્ભર આયાતી તેલ પર છે. વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધે ત્યારે દેશમાં મોંઘવારી વધે છે. વિકલ્પ ઈંધણ અપનાવવાથી દેશનું વિદેશી હૂંડિયામણ (Foreign Exchange) બચશે.
૨. પર્યાવરણની સુરક્ષા: પેટ્રોલિયમ પદાથોના વધતા વપરાશને કારણે દેશના મોટા શહેરોમાં પ્રદૂષણની સમસ્યા વિકટ બની રહી છે. એથેનોલ, ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ, ઈલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) અને ગ્રીન હાઇડ્રોજન જેવા વિકલ્પો શૂન્ય અથવા ખૂબ ઓછું પ્રદૂષણ ફેલાવે છે.
૩. ખેડૂતોની આવકમાં વધારો: નિતિન ગડકરી અવારનવાર ભારપૂર્વક કહે છે કે આપણો દેશનો ખેડૂત હવે માત્ર ‘અન્નદાતા’ જ નહીં પરંતુ ‘ઊર્જાદાતા’ પણ બનશે. શેરડી, મકાઈ અને કૃષિ કચરામાંથી એથેનોલ અને બાયો-CNG બનાવવાથી દેશના ખેડૂતોને સીધો આર્થિક ફાયદો થાય છે.
ભવિષ્યની દિશા: ગ્રીન હાઇડ્રોજન અને એથેનોલ Blending
સરકાર એથેનોલ બ્લેન્ડિંગ (પેટ્રોલમાં એથેનોલ ભેળવવું) ની ટકાવારી ઝડપથી વધારી રહી છે. આ ઉપરાંત, ભવિષ્યના ઈંધણ તરીકે ગ્રીન હાઇડ્રોજન ને આગળ લાવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. ગ્રીન હાઇડ્રોજન આધારિત વાહનોમાંથી ધુમાડાને બદલે માત્ર પાણીની વરાળ નીકળે છે, જે પર્યાવરણ માટે એક ક્રાંતિકારી પગલું છે.
