બદ્રીનાથ ધામના કપાટ બંધ, આગામી ૬ મહિના સુધી જોશીમઠમાં થશે ભગવાન બદ્રીવિશાલના દર્શન

ભગવાન બદ્રીવિશાલની મૂર્તિ જોશીમઠમાં સ્થપિત, બદલાઈ દર્શન વ્યવસ્થા

ઉત્તરાખંડના ચમોલી જિલ્લામાં સ્થિત ભગવાન વિષ્ણુના પાવન ધામ બદ્રીનાથના કપાટ મંગળવાર, ૨૫ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ વિધિ-વિધાનથી પૂજા અને મંત્રોચ્ચાર બાદ શિયાળા માટે બંધ કરી દેવામાં આવ્યા છે. દર વર્ષની પરંપરા મુજબ, હવે આગામી છ મહિના સુધી ભગવાન બદ્રીવિશાલની પૂજા અને દર્શન જોશીમઠ સ્થિત નરસિંહ મંદિરમાં થશે.

કપાટ બંધ થવાનો સમય અને કારણ

ક્યારે બંધ થયા:

• બદ્રીનાથ ધામના કપાટ મંગળવાર, ૨૫ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ બપોરે ૨ વાગ્યે ને ૫૬ મિનિટે વૈદિક વિધિ-વિધાનથી પૂજા પછી બંધ કરી દેવાયા.

કારણ:

• હિમાલયની ઊંચી પહાડીઓમાં શિયાળો (શીતકાળ) અત્યંત કઠોર હોય છે. ભારે બરફવર્ષા અને અતિશય ઠંડીને કારણે આ સમયગાળામાં ભક્તોનું મંદિર પરિસર સુધી પહોંચવું શક્ય હોતું નથી.

• આ જ કારણોસર, દર વર્ષે નવેમ્બર કે ડિસેમ્બરની શરૂઆતમાં તિથિ જોઈને બદ્રીનાથ ધામના કપાટ લગભગ છ મહિના માટે બંધ કરી દેવામાં આવે છે.

શિયાળુ નિવાસ અને પૂજા સ્થળ

બદ્રીનાથ ધામના કપાટ બંધ થયા પછી, ભગવાન બદ્રીવિશાલની પૂજા-અર્ચના અને ભક્તોના દર્શન ક્યાં થઈ શકે છે, તે એક નક્કી પરંપરાનો ભાગ છે:

• શિયાળુ પૂજા સ્થળ: આગામી છ મહિના સુધી ભગવાન બદ્રીવિશાલની પૂજા જોશીમઠ સ્થિત નરસિંહ મંદિરમાં થશે. માનવામાં આવે છે કે આ જ મંદિરમાં ભગવાન બદ્રીનાથ શિયાળા દરમિયાન નિવાસ કરે છે.

• ફરીથી ખુલવાનો સમય: બદ્રીનાથ મંદિરના કપાટ ફરી ક્યારે ખોલવામાં આવશે, તેની તિથિ અક્ષય તૃતીયાના સમયે નક્કી કરવામાં આવે છે. દર વર્ષે એપ્રિલ-મે મહિનામાં કપાટ ભક્તોના દર્શન માટે ફરીથી ખોલી દેવામાં આવે છે.

બદ્રીનાથ ધામનું ધાર્મિક મહત્ત્વ

બદ્રીનાથ ધામને હિંદુ ધર્મમાં અત્યંત પવિત્ર અને મોક્ષદાયક માનવામાં આવ્યું છે, જેના કેટલાક વિશેષ કારણો છે:

• ચારધામનો અંતિમ પડાવ: ચારધામ (યમનોત્રી, ગંગોત્રી, કેદારનાથ અને બદ્રીનાથ) ની યાત્રામાં બદ્રીનાથની યાત્રા અંતિમ અને સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. બદ્રીનાથની યાત્રા વિના ચારધામ યાત્રા અધૂરી ગણાય છે.

• બીજું વૈકુંઠ: શાસ્ત્રોમાં બદ્રીનાથ ધામને ‘બીજું વૈકુંઠ’ કહેવામાં આવ્યું છે. એવી માન્યતા છે કે અહીં સ્વયં ભગવાન વિષ્ણુ નિવાસ કરે છે.

• મોક્ષ દ્વાર: બદ્રીનાથ ધામની યાત્રાને લઈને એવી માન્યતા છે કે અહીં આવનાર વ્યક્તિના જીવનના બધા દુઃખ સમાપ્ત થઈ જાય છે અને તેને મોક્ષની પ્રાપ્તિ થાય છે. તેથી તેને મોક્ષ દ્વાર પણ કહેવામાં આવે છે.

પ્રસિદ્ધ કહેવત:

“જો જાયે બદરી, વો ન આયે ઓદરી.”

આનો અર્થ છે કે જે ભક્ત બદ્રીનાથ ધામના દર્શન માટે જાય છે, તેને ફરીથી જન્મ લેવો પડતો નથી (ઓદરી = ગર્ભ/જન્મ). એટલે કે તે ભક્ત જન્મ-મરણના બંધનમાંથી મુક્ત થઈ જાય છે.