10,000 વ્યૂઝ પર આવક કેટલી? YouTube પર કમાણી કેવી રીતે થાય છે?
YouTube પર કન્ટેન્ટ બનાવીને પૈસા કમાવવાનું ચલણ ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહ્યું છે. દરેક નવા ક્રિએટરના મનમાં સૌથી મોટો સવાલ એ જ હોય છે કે આખરે ૧૦,૦૦૦ વ્યૂઝ (Views) પર કેટલી કમાણી થાય છે? તેનો સીધો અને ચોક્કસ જવાબ આપવો મુશ્કેલ છે, કારણ કે કમાણી ઘણા જટિલ પરિબળો પર આધાર રાખે છે. ચાલો, આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને સરળ ભાષામાં સમજીએ અને જાણીએ કે ભારતમાં સરેરાશ ૧૦,૦૦૦ વ્યૂઝથી તમે કેટલા પૈસા કમાઈ શકો છો.
YouTube પર કમાણીનો મુખ્ય સ્ત્રોત: AdSense
YouTube પર કમાણીનો સૌથી મોટો અને પ્રાથમિક સ્ત્રોત છે ગૂગલ એડસન્સ (Google AdSense), એટલે કે તમારા વીડિયો પર દેખાતી જાહેરાતો.
-
કમાણીનું મોડેલ: જ્યારે પણ તમારો વીડિયો જોવામાં આવે છે અને તેના પર જાહેરાત ચાલે છે, ત્યારે YouTube તમને જાહેરાતની કમાણીનો એક હિસ્સો આપે છે.
-
ભાગીદારી (Revenue Split): YouTube સામાન્ય રીતે લગભગ ૫૫% કમાણી ક્રિએટરને આપે છે, જ્યારે બાકીનો ૪૫% હિસ્સો YouTube પોતાની પાસે રાખે છે.
જોકે, દરેક વીડિયો પર સમાન કમાણી થતી નથી. આ સમજવા માટે, આપણે બે મહત્વપૂર્ણ તકનીકી શબ્દો જાણવા પડશે: CPM અને RPM.
કમાણીના બે મુખ્ય આધાર: CPM અને RPM
૧. CPM (Cost Per Mille): જાહેરાતકર્તા સાથે જોડાણ
-
શું છે CPM? CPM નો અર્થ થાય છે Cost Per Mille (Mille એટલે હજાર). તે દર્શાવે છે કે જાહેરાતકર્તા (Advertiser) તમારા વીડિયો પર ૧૦૦૦ જાહેરાતો માટે કેટલા પૈસા ખર્ચ કરી રહ્યો છે.
-
કોના પર આધારિત: CPM નો સીધો સંબંધ જાહેરાતકર્તા સાથે હોય છે. તે ઘણી બાબતો પર આધાર રાખે છે:
-
દેશ અને કેટેગરી: CPM દેશ અને વીડિયોની કેટેગરી (Category) પ્રમાણે અલગ-અલગ હોઈ શકે છે.
-
હાઈ CPM કેટેગરી: સામાન્ય રીતે, ફાઇનાન્સ, ટેક્નોલોજી (Tech), બિઝનેસ, રિયલ એસ્ટેટ અને એજ્યુકેશન સંબંધિત વીડિયોમાં CPM સૌથી વધુ હોય છે, કારણ કે આ ક્ષેત્રોની જાહેરાતો મોંઘી હોય છે.
-
૨. RPM (Revenue Per Mille): ક્રિએટરની વાસ્તવિક કમાણી
-
શું છે RPM? RPM નો અર્થ થાય છે Revenue Per Mille. તે ચોખ્ખી રકમ છે જે ક્રિએટરને ૧૦૦૦ વ્યૂઝ પર વાસ્તવમાં મળે છે.
-
RPM નું ગણિત: RPM ની ગણતરી આ રીતે થાય છે:
-
RPM અને CPM માં તફાવત: CPM વધારે હોય તો પણ, RPM પણ એટલો જ હશે તે જરૂરી નથી, કારણ કે RPM માં YouTube ની કપાત (૪૫%) અને દર્શકો દ્વારા જાહેરાત છોડી દેવાનો દર (Ad Skip Rate) પણ સામેલ હોય છે.
ભારતમાં ૧૦,૦૦૦ વ્યૂઝ પર કેટલી થાય છે કમાણી?
કમાણીની રકમ ઘણા પરિબળો પર આધારિત છે. ભારતમાં કમાણીનું ગણિત કંઈક આ રીતે છે:
સરેરાશ કમાણી (Average Earning)
-
સરેરાશ RPM: ભારતમાં સરેરાશ YouTube RPM ₹૨૦ થી ₹૮૦ ની વચ્ચે હોય છે.
-
૧૦,૦૦૦ વ્યૂઝ પરનો અંદાજ: આ સરેરાશ RPM ના આધારે, ભારતમાં ૧૦,૦૦૦ વ્યૂઝ પર તમારી કમાણી લગભગ ₹૨૦૦ થી ₹૮૦૦ સુધી થઈ શકે છે.
હાઈ CPM કેટેગરીમાં કમાણી
-
જો તમારો વીડિયો ટેક, ફાઇનાન્સ, એજ્યુકેશન અથવા બિઝનેસ જેવી હાઈ CPM કેટેગરીમાં હોય, જ્યાં જાહેરાત દરો વધારે હોય છે, તો કમાણી વધી શકે છે.
-
આ કેટેગરીમાં ૧૦,૦૦૦ વ્યૂઝ પર કમાણી ₹૧૨૦૦ થી ₹૧૫૦૦ સુધી પણ જઈ શકે છે.
ઓછી કમાણીવાળા વીડિયો
-
એન્ટરટેઇનમેન્ટ અથવા વ્લોગ-ટાઇપ વીડિયોમાં CPM સૌથી ઓછો હોય છે, તેથી તેમાં કમાણી પણ સૌથી ઓછી હોય છે.
કમાણીને અસર કરતા મુખ્ય પરિબળો
તમારી કમાણીની રકમ માત્ર વ્યૂઝની સંખ્યા પર નહીં, પણ અન્ય ઘણા મહત્વપૂર્ણ પરિબળો પર આધાર રાખે છે:
-
વીડિયોની કેટેગરી: (ફાઇનાન્સ > એન્ટરટેઇનમેન્ટ)
-
દર્શકોનો દેશ (Audience Geography): જો તમારા દર્શકો ભારતના બદલે અમેરિકા, કેનેડા અથવા ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશોમાંથી હોય, તો RPM અનેક ગણો (લગભગ ૫ થી ૧૦ ગણો) વધી જાય છે.
-
વીડિયોની લંબાઈ: લાંબા વીડિયોમાં વધુ જાહેરાતો મૂકી શકાય છે, જેનાથી કમાણી વધે છે.
-
જાહેરાત છોડી દેવાનો દર (Ad Skip Rate): જેટલા ઓછા લોકો જાહેરાત છોડે છે, RPM તેટલો સારો રહે છે.
-
એન્ગેજમેન્ટ અને વૉચ ટાઇમ: ઉચ્ચ એન્ગેજમેન્ટ ધરાવતા વીડિયોને YouTube વધુ પ્રમોટ કરે છે.

ભારતમાં ૧૦,૦૦૦ વ્યૂઝ પર કેટલી થાય છે કમાણી?