ટ્રમ્પને ન મળ્યો નોબેલ પ્રાઈઝ તો FIFAએ બનાવ્યો પોતાનો એવોર્ડ! પીસ એવોર્ડ આપવાના આ નિર્ણય પર કેમ થઈ રહી છે આટલી ચર્ચા?
અમેરિકાના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ફિફા (FIFA) દ્વારા એક નવો શાંતિ પુરસ્કાર (Peace Award) આપીને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે. આ એવોર્ડ ફિફાએ પ્રથમ વખત લોન્ચ કર્યો છે અને પ્રથમ વિજેતા તરીકે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની પસંદગી કરવામાં આવી છે. જોકે, આ એવોર્ડના લોન્ચિંગ અને ટ્રમ્પને સન્માનિત કરવાના નિર્ણયને કારણે ફિફા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચામાં આવ્યો છે, અને આ પગલાને ટ્રમ્પને નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર ન મળવાના ‘ઘા પર મલમ’ લગાવવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
નોબેલની અપેક્ષા અને ‘ફિફા પીસ એવોર્ડ’નું લોન્ચિંગ
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર મેળવવા માટે સતત આશાવાદી રહ્યા હતા. ખાસ કરીને, ઇઝરાયેલ અને કેટલાક આરબ દેશો વચ્ચે થયેલા અબ્રાહમ એકોર્ડ્સ (Abraham Accords) જેવા ઐતિહાસિક શાંતિ કરારોમાં તેમની ભૂમિકાને પગલે, તેમને આશા હતી કે તેમને નોબેલ પ્રાઇઝથી સન્માનિત કરવામાં આવશે. જોકે, નોબેલ કમિટીએ તેમને આ સન્માન આપ્યું ન હતું.
નોબેલ પ્રાઇઝ ન મળવાની નિરાશા વચ્ચે, અમેરિકામાં રાજકીય સ્તરે ટ્રમ્પના સમર્થકો દ્વારા એક નવો આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ પુરસ્કાર શરૂ કરવાની વિચારણા કરવામાં આવી હતી. આ જ સમયે, ફૂટબોલની વૈશ્વિક સંસ્થા ફિફા (FIFA) દ્વારા અચાનક આ ‘પીસ એવોર્ડ’નું લોન્ચિંગ કરવામાં આવ્યું અને તાત્કાલિક ધોરણે ટ્રમ્પને આ પુરસ્કાર આપવાનો નિર્ણય લેવાયો. આ અસામાન્ય સમય અને સંજોગોને કારણે આ નિર્ણય મોટી રાજકીય ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યો છે.
ફિફા શા માટે ચર્ચામાં?
ફિફા મૂળભૂત રીતે ફૂટબોલ સાથે સંકળાયેલી સંસ્થા છે, જેનો મુખ્ય હેતુ ફૂટબોલનું સંચાલન, નિયમન અને પ્રચાર કરવાનો છે. આવી રમતગમત સંસ્થા દ્વારા અચાનક જ આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ પુરસ્કાર શરૂ કરવો અને તે પણ રાજકીય રીતે વિવાદાસ્પદ રહેલા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને આપવો, તે ઘણા સવાલો ઊભા કરે છે:
૧. સંસ્થાનો હેતુ: ફૂટબોલ સંસ્થા શાંતિ પુરસ્કાર આપીને કયા હેતુને સિદ્ધ કરવા માંગે છે? શું આ પગલું ફિફાની રાજકીય મહત્વાકાંક્ષા દર્શાવે છે?
૨. પસંદગીનો માપદંડ: આ પુરસ્કાર માટે ટ્રમ્પની પસંદગી પાછળના માપદંડો શું છે? શું ટ્રમ્પે ખરેખર વિશ્વ શાંતિમાં એટલું મોટું યોગદાન આપ્યું છે કે તેઓ પ્રથમ એવોર્ડના હકદાર બને?
૩. નોબેલ સાથે સરખામણી: ઘણા વિશ્લેષકો માને છે કે આ પુરસ્કાર નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારની ગરિમા અને મહત્ત્વને ઘટાડવાનો અથવા તેની સામે એક વૈકલ્પિક પ્લેટફોર્મ બનાવવાનો પ્રયાસ છે.
વિવેચકો દલીલ કરે છે કે આ પુરસ્કાર એક પ્રકારનો પબ્લિક રિલેશન્સ (PR) સ્ટંટ છે. તે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને રાજકીય રીતે મદદ કરવા અને તેમના સમર્થકોને ખુશ કરવા માટે રચાયેલું એક પગલું હોઈ શકે છે.
PEACE PRESIDENT. 🕊️@FIFAWorldCup President Gianni Infantino awards President Donald J. Trump the inaugural 2025 FIFA Peace Prize, dedicated to an individual who achieved exceptional and extraordinary action to promote peace and unity around the world. 🇺🇸 pic.twitter.com/mfKKDb9w59
— The White House (@WhiteHouse) December 5, 2025
અમેરિકન પ્રભાવ અને વૈશ્વિક રાજકારણ
આ નિર્ણય પાછળ અમેરિકન પ્રભાવ પણ જોવામાં આવી રહ્યો છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન ફિફા સાથેના સંબંધોને મજબૂત કર્યા હતા, ખાસ કરીને વર્લ્ડ કપની યજમાની મેળવવાના સંદર્ભમાં. અમેરિકા, મેક્સિકો અને કેનેડાએ સંયુક્ત રીતે ૨૦૨૬ના ફિફા વર્લ્ડ કપની યજમાની મેળવી છે, જેમાં ટ્રમ્પની ભૂમિકા મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી હતી.
ફિફા દ્વારા ટ્રમ્પને સન્માનિત કરવાનો નિર્ણય અમેરિકાના રાજકીય અને આર્થિક પ્રભાવ હેઠળ લેવામાં આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે. આનાથી ફિફાએ એક સંદેશ આપ્યો છે કે તે વૈશ્વિક રાજકારણ અને પ્રભાવશાળી નેતાઓ સાથે સારા સંબંધો જાળવી રાખવા તૈયાર છે, ભલે તેનાથી તેની તટસ્થતા પર સવાલ ઊઠે.
.@POTUS on receiving the inaugural FIFA Peace Prize: “This is truly one of the great honors of my life. Beyond awards… we saved millions and millions of lives.” 🕊️ pic.twitter.com/6H6qSUmvKC
— Rapid Response 47 (@RapidResponse47) December 5, 2025
ટૂંકમાં, ફિફાનો આ ‘પીસ એવોર્ડ’ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના રાજકીય સન્માન તરીકે ઊભરી આવ્યો છે, પરંતુ તેના અચાનક લોન્ચિંગ અને પસંદગીના વિવાદને કારણે તે આંતરરાષ્ટ્રીય ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.
