AI વીડિયોની ઓળખ માટે Geminiનું નવું ટૂલ, ડીપફેક સામે મોટું પગલું
આજના ડિજિટલ યુગમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)એ જેટલી સુવિધાઓ આપી છે, તેટલા જ પડકારો પણ ઉભા કર્યા છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી સોશિયલ મીડિયા પર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવેલા વીડિયોનો પૂર આવ્યો છે. આમાંના ઘણા વીડિયો એટલા સચોટ અને અસલી લાગે છે કે સામાન્ય માણસ માટે તે ઓળખવું લગભગ અશક્ય બની જાય છે કે વીડિયો અસલી છે કે AI દ્વારા નિર્મિત. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે ગૂગલે તેના AI ચેટબોટ ‘જેમિની’ (Gemini) માં એક ખાસ અને ઉપયોગી ફીચર ઉમેર્યું છે. હવે જેમિની માત્ર ટેક્સ્ટ અને ઇમેજ જ નહીં, પણ વીડિયોને સ્કેન કરીને તેની સત્યતા જણાવવામાં સક્ષમ છે.
AI વીડિયો અને ભ્રમની સ્થિતિ
સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર ઘણીવાર ડીપફેક (Deepfake) અથવા AI વીડિયો દ્વારા ખોટી માહિતી ફેલાવવામાં આવે છે. લોકો અજાણતા આ વીડિયોને સાચા માની લે છે, જેનાથી સમાજમાં ભ્રમ અને ક્યારેક સુરક્ષા સંબંધિત જોખમો ઉભા થાય છે. ઇમેજ વેરિફિકેશન માટે ગૂગલે પહેલાથી જ ટૂલ્સ રજૂ કર્યા હતા, પરંતુ વીડિયોની વિશ્વસનીયતા તપાસવી હંમેશા એક મોટો પડકાર રહ્યો છે. ગૂગલનું નવું અપડેટ આ મૂંઝવણને દૂર કરવાની દિશામાં એક મોટું પગલું છે.
કેવી રીતે કામ કરે છે જેમિનીનું આ નવું ફીચર?
જેમિની એપમાં ઉમેરવામાં આવેલું આ નવું ફીચર SynthID ટેકનોલોજી પર આધારિત છે. SynthID એ એક પ્રકારનું ડિજિટલ વોટરમાર્ક અથવા માર્કર છે, જે ગૂગલના AI ટૂલ્સ (જેમ કે Imagen અથવા VideoFX) દ્વારા બનાવવામાં આવેલી સામગ્રીમાં એમ્બેડ કરવામાં આવે છે. ખાસ વાત એ છે કે આ માર્કર માનવીય આંખોથી જોઈ શકાતું નથી અને તેને સરળતાથી હટાવી પણ શકાતું નથી, પરંતુ જેમિની જેવા AI મોડલ્સ તેને તરત જ ઓળખી લે છે.
જ્યારે તમે જેમિનીમાં કોઈ વીડિયો અપલોડ કરો છો, ત્યારે તે તેની પિક્સેલ કોડિંગ અને ઓડિયો ફ્રીક્વન્સીની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરે છે. જો વીડિયો અથવા તેના કોઈ ભાગમાં AI નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોય, તો જેમિની તેની ઓળખ કરીને વપરાશકર્તાને જાણ કરે છે.
સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ: વીડિયો વેરિફાય કરવાની રીત
જેમિની દ્વારા વીડિયોની અસલિયત જાણવી ખૂબ જ સરળ છે. આ માટે તમારે નીચેના સ્ટેપ્સ અનુસરવા પડશે:
-
જેમિની એપ ઓપન કરો: સૌથી પહેલા તમારા સ્માર્ટફોનમાં ગૂગલ જેમિની એપ ખોલો.
-
વીડિયો અપલોડ કરો: જે વીડિયોની તમે તપાસ કરવા માંગો છો, તેને ચેટ બોક્સમાં અટેચ અથવા અપલોડ કરો.
-
પ્રશ્ન પૂછો: વીડિયો અપલોડ કર્યા પછી જેમિનીને પૂછો— “શું આ વીડિયો ગૂગલ AI થી બનાવવામાં આવ્યો છે?” અથવા “શું આ વીડિયો અસલી છે?”
-
સ્કેનિંગ અને રિઝલ્ટ: જેમિની વીડિયોના વિઝ્યુઅલ અને ઓડિયો બંનેને સ્કેન કરશે અને થોડી જ સેકન્ડોમાં તમને જણાવી દેશે કે વીડિયો AI જનરેટેડ છે કે નહીં.
ફીચરની મર્યાદાઓ અને મહત્વની બાબતો
ફીચરની મર્યાદાઓ અને મહત્વની બાબતોજોકે આ ફીચર ઘણું શક્તિશાળી છે, પરંતુ વર્તમાનમાં તેની કેટલીક તકનીકી મર્યાદાઓ પણ છે જેને ધ્યાનમાં રાખવી જરૂરી છે:
-
ફાઇલ સાઈઝ અને સમયગાળો: હાલમાં આ ફીચર માત્ર એવા વીડિયોને સ્કેન કરી શકે છે જેની સાઈઝ 100MB થી ઓછી હોય અને જેનો સમયગાળો 90 સેકન્ડ થી ઓછો હોય.
-
ગૂગલ AI સુધી મર્યાદિત: હાલમાં આ મુખ્યત્વે એવા વીડિયોની ઓળખ કરવામાં વધુ સચોટ છે જે ગૂગલના પોતાના AI ટૂલ્સ (જેમ કે SynthID નો ઉપયોગ કરતા ટૂલ્સ) થી બનાવવામાં આવ્યા છે.
-
વિગતવાર રિપોર્ટ: સ્કેનિંગ પૂર્ણ થયા પછી, જેમિની એ પણ જણાવી શકે છે કે વીડિયોના કયા ચોક્કસ ભાગમાં અથવા ઓડિયો ટ્રેકમાં AI નો હસ્તક્ષેપ છે.
ભારત અને વૈશ્વિક સ્તરે ઉપલબ્ધતા
ગૂગલે આ ફીચરને ભારત સહિત વિશ્વભરના દેશોમાં રોલઆઉટ કરી દીધું છે. આ પગલું એવા સમયે લેવામાં આવ્યું છે જ્યારે વિશ્વભરની સરકારો AI ના નિયમન અને ડીપફેક વીડિયો પર અંકુશ લાવવા માટે કડક કાયદા બનાવી રહી છે. ગૂગલનું માનવું છે કે આ ફીચરની મદદથી પારદર્શિતા વધશે અને લોકો ડિજિટલ સામગ્રી પર વધુ વિશ્વાસ કરી શકશે.
નિષ્કર્ષ
ગૂગલ જેમિનીનું આ નવું વીડિયો વેરિફિકેશન ફીચર ટેકનોલોજીની દુનિયામાં પારદર્શિતા લાવવાનો એક પ્રશંસનીય પ્રયાસ છે. તે સામાન્ય લોકોને એવા ફેક વીડિયો અને દુષ્પ્રચારથી બચાવવામાં મદદ કરશે જે AI દ્વારા ફેલાવવામાં આવી રહ્યા છે. કોઈપણ શંકાસ્પદ વીડિયો પર વિશ્વાસ કરતા પહેલા, તેને જેમિની પર ચેક કરવો એ એક સમજદારીભર્યું ડગલું ગણાશે.
