મહાદેવને પ્રસન્ન કરવા છે? તો સોમવારે શિવલિંગ પૂજામાં આટલી બાબતોનું રાખો ખાસ ધ્યા
સનાતન ધર્મમાં અઠવાડિયાનો દરેક દિવસ કોઈને કોઈ વિશેષ દેવી-દેવતાને સમર્પિત છે. આમાં સોમવારનો દિવસ અત્યંત પવિત્ર અને કલ્યાણકારી માનવામાં આવે છે કારણ કે તે સાક્ષાત્ દેવાધિદેવ મહાદેવ, ભગવાન શિવને સમર્પિત છે. ભગવાન શિવને ‘ભોલેનાથ’ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ માત્ર એક લોટા જળ અને સાચી શ્રદ્ધાથી જ પ્રસન્ન થઈ જાય છે. શિવપુરાણ અનુસાર, નિરાકાર બ્રહ્મનું સાકાર સ્વરૂપ ‘શિવલિંગ’ છે. શિવલિંગની પૂજા કરવાથી વ્યક્તિના જન્મોજન્મના પાપ કપાઈ જાય છે અને તેને સુખ-સમૃદ્ધિની પ્રાપ્તિ થાય છે.
પરંતુ, શિવલિંગની પૂજાના કેટલાક અત્યંત કડક અને વિશેષ નિયમો છે. અજાણતામાં થયેલી નાની સરખી ભૂલ પણ તમારી પૂજાને નિષ્ફળ બનાવી શકે છે. ઘણીવાર ભક્તો શ્રદ્ધાપૂર્વક એવી વસ્તુઓ પણ શિવલિંગ પર ચઢાવી દે છે જે શાસ્ત્રોમાં વર્જિત છે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ કે સોમવારની પૂજામાં કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું અનિવાર્ય છે.
શિવલિંગ પૂજામાં ભૂલથી પણ ન કરતા આ ભૂલો (વર્જિત વસ્તુઓ)
શિવલિંગ માત્ર એક પથ્થર નથી, પરંતુ બ્રહ્માંડની અનંત ઉર્જાનું કેન્દ્ર છે. તેની પૂજામાં શુદ્ધતા અને શાસ્ત્રોના નિયમોનું પાલન કરવું ખૂબ જ જરૂરી છે.
1. સિંદૂર, હળદર અને કુમકુમનો નિષેધ: શાસ્ત્રો અનુસાર, શિવલિંગ વૈરાગ્ય અને ત્યાગનું પ્રતીક છે. હળદર અને કુમકુમનો સંબંધ સ્ત્રી સૌંદર્ય અને સાંસારિક સૌભાગ્ય સાથે છે. હળદર મુખ્યત્વે માતા પાર્વતી અને અન્ય દેવીઓને પ્રિય છે, તેથી તેને શિવલિંગ પર ચઢાવવી વર્જિત માનવામાં આવે છે. સિંદૂરને પણ વિવાહિત સ્ત્રીના સૌભાગ્ય સાથે જોડવામાં આવે છે, જ્યારે શિવ સંહારક અને યોગી છે, તેથી તેમના પર સિંદૂર ચઢાવવામાં આવતું નથી.
2. તુલસી દળ ક્યારેય ન ચઢાવો: ભગવાન વિષ્ણુની પ્રિય તુલસીને શિવપૂજામાં સંપૂર્ણપણે વર્જિત માનવામાં આવી છે. આની પાછળ એક પૌરાણિક કથા છે. અસુર જાલંધરની પત્ની વૃંદા (તુલસીનું પૂર્વ સ્વરૂપ) ના પતિવ્રતા ધર્મને કારણે જાલંધર અજેય બની ગયો હતો. ભગવાન શિવે જ્યારે જાલંધરનો વધ કર્યો, ત્યારે વૃંદાએ શિવજીને પોતાની પૂજામાંથી ત્યાગી દીધા હતા. ત્યારથી શિવપૂજામાં તુલસીનો પ્રયોગ કરવામાં આવતો નથી.
3. તૂટેલા અક્ષત (ચોખા): શિવલિંગ પર અર્પણ કરવામાં આવતા ચોખા સંપૂર્ણપણે આખા હોવા જોઈએ. તૂટેલા ચોખા ‘અપૂર્ણતા’નું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. શાસ્ત્રોમાં કહેવાયું છે કે ‘અક્ષત’ નો અર્થ છે જેનો ક્ષય ન થયો હોય. ખંડિત ચોખા ચઢાવવાથી વ્યક્તિના કાર્યોમાં અવરોધો આવે છે અને મનોકામના પૂર્ણ થતી નથી.
4. શંખથી જળ અર્પણ કરવું: મોટાભાગના દેવી-દેવતાઓની પૂજામાં શંખનું મહત્વ છે, પરંતુ શિવલિંગનો અભિષેક શંખથી ન કરવો જોઈએ. પૌરાણિક કથા અનુસાર, ભગવાન શિવે શંખચૂડ નામના અસુરનો વધ કર્યો હતો, જે ભગવાન વિષ્ણુનો ભક્ત હતો. શંખને તે અસુરનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે, તેથી શિવપૂજામાં તેનો ઉપયોગ વર્જિત છે.
5. કેતકીના ફૂલ: ફૂલોમાં કેતકીનું ફૂલ ક્યારેય શિવલિંગ પર ચઢાવવામાં આવતું નથી. બ્રહ્માજીના એક જૂઠાણામાં સાથ આપવાને કારણે ભગવાન શિવે કેતકીના ફૂલને શ્રાપ આપ્યો હતો કે તે ક્યારેય તેમની પૂજામાં સ્વીકારવામાં આવશે નહીં.
સોમવારે શિવલિંગ પૂજાની સાચી વિધિ
સોમવારે શિવલિંગ પૂજાની સાચી વિધિજો તમે ઈચ્છો છો કે તમારી પ્રાર્થના સીધી મહાદેવ સુધી પહોંચે, તો આ વિધિથી પૂજા કરો:
-
બ્રહ્મ મુહૂર્તમાં સ્નાન: સોમવારે સૂર્યોદય પહેલા ઉઠીને સ્નાન કરો અને સ્વચ્છ, હળવા રંગના વસ્ત્રો (જેમ કે સફેદ કે પીળા) ધારણ કરો.
-
શુદ્ધ જળથી અભિષેક: સૌથી પહેલા તાંબાના લોટાથી શિવલિંગ પર જળની ધારા અર્પણ કરો. જળ ચઢાવતી વખતે મુખ ઉત્તર દિશા તરફ હોવું જોઈએ.
-
પંચામૃત સ્નાન: જળ પછી દૂધ, દહીં, ઘી, મધ અને સાકર (પંચામૃત) થી અભિષેક કરો. આ સુખ અને શાંતિ પ્રદાન કરે છે.
-
ચંદનનો લેપ: શિવલિંગ પર સફેદ ચંદન અથવા અષ્ટગંધનો લેપ લગાવો. આનાથી મનને શીતળતા મળે છે.
-
બિલીપત્ર અને ધતુરો: મહાદેવને બિલીપત્ર (તૂટેલા ન હોય તેવા), ધતુરો, આકડાના ફૂલ અને ભાંગ અર્પણ કરો. બિલીપત્ર ચઢાવતી વખતે તેનો લીસો ભાગ શિવલિંગ તરફ હોવો જોઈએ.
-
મંત્ર જાપ: આખી પૂજા દરમિયાન મનમાં ને મનમાં ‘ૐ નમઃ શિવાય’ મંત્રનો જાપ કરતા રહો.
-
આરતી અને ક્ષમા પ્રાર્થના: અંતમાં ધૂપ-દીપ બતાવી શિવજીની આરતી કરો અને અજાણતા થયેલી ભૂલો માટે મહાદેવ પાસે ક્ષમા માંગો.
શિવલિંગની પરિક્રમાનો વિશેષ નિયમ
ઘણીવાર લોકો અજાણતામાં શિવલિંગની આખી પરિક્રમા કરી લે છે, જે ખોટું છે. શિવલિંગની પરિક્રમા હંમેશા ‘અર્ધ-ચંદ્રાકાર’ હોવી જોઈએ. જે સ્થાનેથી અભિષેકનું જળ બહાર નીકળે છે (જેને જલાધારી કે સોમસૂત્ર કહે છે), તેને ક્યારેય ઓળંગવું જોઈએ નહીં. ત્યાંથી પાછા વળીને બીજી તરફથી પરિક્રમા પૂર્ણ કરવી જોઈએ.
નિષ્કર્ષ: શ્રદ્ધા અને નિયમનો સંગમ
ભગવાન શિવ ભાવના ભૂખ્યા છે, પરંતુ નિયમોનું પાલન કરવું એ આપણી શિસ્ત અને ધર્મ પ્રત્યેના સન્માનને દર્શાવે છે. સોમવારના દિવસે જો તમે આ નાની-નાની બાબતોનું ધ્યાન રાખશો, તો મહાદેવની કૃપા તમારા પર ચોક્કસ વર્ષશે.
