ઈરાનમાં ભયાનક નરસંહાર: ૨૦૨૬ના વિરોધ પ્રદર્શનોમાં હજારોના મોત, દેશમાં સંપૂર્ણ ઈન્ટરનેટ બ્લેકઆઉટ
ઈરાનમાં ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ના અંતમાં આર્થિક કટોકટીને કારણે શરૂ થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનોએ હવે અત્યંત લોહિયાળ અને હિંસક વળાંક લીધો છે. વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર સંગઠનો અને સમાચાર સંસ્થાઓના અહેવાલો મુજબ, ઈરાની સુરક્ષા દળો દ્વારા કરવામાં આવેલી કાર્યવાહીમાં અત્યાર સુધીમાં ૨,૦૦૦ થી ૩૦,૦૦૦ જેટલા નિર્દોષ દેખાવકારો માર્યા ગયા હોવાની આશંકા છે. આ આધુનિક ઈતિહાસનો સૌથી મોટો નરસંહાર હોવાનું મનાઈ રહ્યું છે.
હિંસાનો ભયાનક દોર: ૪૮ કલાકમાં ૧૨,૦૦૦ ના મોત
અહેવાલો અનુસાર, ૮ અને ૯ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ના રોજ હિંસાએ માઝા મૂકી હતી. ‘ઈરાન ઈન્ટરનેશનલ’ ના અહેવાલ મુજબ, આ માત્ર બે દિવસોમાં જ સુરક્ષા દળોએ અંધાધૂંધ ગોળીબાર કરીને ઓછામાં ઓછા ૧૨,૦૦૦ લોકોની હત્યા કરી હતી. તેહરાન અને શીરાજ જેવા મોટા શહેરોની હોસ્પિટલો મૃતદેહો અને ઈજાગ્રસ્તોથી ઉભરાઈ ગઈ છે, અને પરિસ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની છે.
માહિતી પર પ્રતિબંધ અને ઈન્ટરનેટ બ્લેકઆઉટ
વિશ્વ સમક્ષ આ હિંસાની હકીકત બહાર ન આવે તે માટે ઈરાની સત્તાવાળાઓએ સમગ્ર દેશમાં ઈન્ટરનેટ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાદી દીધો છે.
- નેટબ્લોક્સ (NetBlocks): ઈન્ટરનેટ મોનિટરિંગ ગ્રુપના જણાવ્યા મુજબ, આ બ્લેકઆઉટ ૨૦૧૯ના વિરોધ પ્રદર્શનો કરતા પણ વધુ લાંબો અને કડક છે.
- વર્તમાન સ્થિતિ: હાલમાં એસએમએસ (SMS) સેવાઓ આંશિક રીતે ચાલુ થઈ છે, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય ઈન્ટરનેટ સેવાઓ માર્ચ ૨૦૨૬ ના અંત સુધી બંધ રહેવાની શક્યતા છે.
વિરોધ પ્રદર્શન પાછળના કારણો
આ આક્રોશની શરૂઆત ૨૮ ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ તેહરાનના બજારમાંથી થઈ હતી. મુખ્ય કારણોમાં:
- આર્થિક પતન: ઈરાની ચલણ ‘રિયાલ’ના મૂલ્યમાં થયેલો ભારે ઘટાડો.
- મોંઘવારી: જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓના ભાવ આસમાને પહોંચતા સામાન્ય જનતા અને વેપારીઓ રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા.
- સ્વતંત્રતાની માંગ: આર્થિક મુદ્દાઓથી શરૂ થયેલો આ વિરોધ ટૂંક સમયમાં માનવાધિકાર અને વર્તમાન શાસનના પતનની માંગમાં ફેરવાઈ ગયો હતો.
સુરક્ષા દળોની ક્રૂરતા
હ્યુમન રાઇટ્સ વોચ (HRW) ના અહેવાલો અત્યંત ચોંકાવનારા છે. અહેવાલ મુજબ, સુરક્ષા દળો અને ‘બાસિજ મિલિશિયા’ એ પ્રદર્શનકારીઓને વિખેરવાને બદલે તેમના માથા અને ધડના ભાગે સીધી ગોળીઓ મારી હતી. એવું માનવામાં આવે છે કે આ ક્રૂર કાર્યવાહી સુપ્રીમ લીડર અલી ખામેનેઈના સીધા આદેશ હેઠળ ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) દ્વારા કરવામાં આવી છે.
વૈશ્વિક પ્રતિક્રિયા અને ચેતવણી
ઈરાનની આ સ્થિતિ પર સમગ્ર વિશ્વની નજર છે:
- અમેરિકા: પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ હત્યાકાંડને વખોડી કાઢતા કહ્યું છે કે જો હિંસા નહીં અટકે તો અમેરિકા હસ્તક્ષેપ કરવા માટે “Locked and Loaded” (સંપૂર્ણ તૈયાર) છે.
- આર્થિક પ્રતિબંધો: યુએસ ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટે આ હિંસા માટે જવાબદાર ઈરાની અધિકારીઓ પર નવા કડક આર્થિક પ્રતિબંધો લાદ્યા છે.
- યુરોપિયન રાષ્ટ્રો: કેનેડા, ફ્રાન્સ, જર્મની અને બ્રિટને સંયુક્ત નિવેદન દ્વારા આ નરસંહારની નિંદા કરી છે અને માનવાધિકારોના રક્ષણની માંગ કરી છે.
ઈરાન હાલમાં તેના ઇતિહાસના સૌથી કાળા તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. ઈન્ટરનેટ પ્રતિબંધને કારણે સાચી વિગતો બહાર આવવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે, પરંતુ ઉપલબ્ધ ડેટા એક ભયાનક માનવીય દુર્ઘટના તરફ ઈશારો કરે છે.
