મિડલ ઈસ્ટનો નવો ચહેરો: રાષ્ટ્રપતિ અહમદ અલ-શરાની મોસ્કો મુલાકાત અને સીરિયાનું પુનરુત્થાન
સીરિયાના રાષ્ટ્રપતિ અહમદ અલ-શરાએ તાજેતરમાં મોસ્કોમાં રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે મુલાકાત કરી હતી, જે પ્રાદેશિક રાજકારણમાં એક મોટા ફેરફારનો સંકેત છે. 2024 ના અંતમાં બશર અલ-અસદના શાસનના પતન પછી, અલ-શરાએ સીરિયાને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ફરીથી સ્થાપિત કરવા અને દેશની અખંડિતતા પુનઃસ્થાપિત કરવા તરફ ડગ માંડ્યા છે.
મુખ્ય ઘટનાક્રમ અને રાજદ્વારી ચર્ચાઓ
જાન્યુઆરી 2026 માં થયેલી આ ઉચ્ચ-સ્તરીય બેઠકમાં અનેક સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી:
- રશિયન સૈન્ય ઉપસ્થિતિ: બંને નેતાઓએ સીરિયામાં રશિયાની ભાવિ સૈન્ય ભૂમિકા, ખાસ કરીને ટાર્ટસ (Tartous) નૌકાદળ સુવિધા અને હમીમિમ (Hmeimim) એર બેઝની સ્થિતિ પર ચર્ચા કરી.
- બશર અલ-અસદનું પ્રત્યાર્પણ: અલ-શરાએ રશિયાને ભૂતપૂર્વ સરમુખત્યાર બશર અલ-અસદને સીરિયા પરત મોકલવા વિનંતી કરી છે જેથી તેમની સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરી શકાય.
- પ્રાદેશિક સ્થિરતા: રશિયાએ સીરિયાની પ્રાદેશિક અખંડિતતા પુનઃસ્થાપિત કરવાની પ્રક્રિયાને ટેકો આપ્યો છે, જ્યારે સીરિયાએ દક્ષિણમાં ઈઝરાયેલી ઘૂસણખોરી સામે સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં રશિયન ભાગીદારીની માંગ કરી છે.
આર્થિક વિકાસ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો
સીરિયામાં આવેલા રાજકીય પરિવર્તન પછી આર્થિક મોરચે પણ નોંધપાત્ર પ્રગતિ જોવા મળી રહી છે:
- તુર્કી સાથેના વેપારમાં ઉછાળો: 2025 માં સીરિયામાં તુર્કીની નિકાસ લગભગ 70% વધીને 2.5 બિલિયન ડોલર થી વધુ થઈ ગઈ છે.
- અમેરિકાની વધતી ભૂમિકા: રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નેતૃત્વમાં અમેરિકાએ આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાન વચ્ચે એક ઐતિહાસિક શાંતિ સમજૂતી કરાવી છે, જેમાં “ટ્રમ્પ રૂટ” (TRIPP) નું નિર્માણ સામેલ છે. આ માર્ગ રશિયા અને ઈરાનના પ્રભાવને ઘટાડવાના ઉદ્દેશ્યથી બનાવવામાં આવી રહ્યો છે.
- પ્રતિબંધોમાં છૂટછાટ: રાષ્ટ્રપતિ અલ-શરા દેશના અર્થતંત્રને ગતિ આપવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયોને સતત પ્રતિબંધો હટાવવા અપીલ કરી રહ્યા છે. અમેરિકા અને યુરોપિયન યુનિયને કેટલાક પ્રતિબંધોમાં છૂટછાટ આપવાના સંકેત પણ આપ્યા છે.
પડકારો અને ભવિષ્યની રાહ
અલ-શરાના શાસન સામે હજુ પણ અનેક આંતરિક અને બાહ્ય પડકારો છે:
- SDF સાથે સંઘર્ષ: ઉત્તરી સીરિયામાં નિયંત્રણને લઈને સીરિયાઈ સરકાર અને કુર્દ નેતૃત્વવાળી સીરિયન ડેમોક્રેટિક ફોર્સિસ (SDF) વચ્ચે તણાવ યથાવત છે, જોકે વાતચીત દ્વારા ઉકેલ લાવવાના પ્રયાસો ચાલુ છે.
- ISIS નો ખતરો: સીરિયાઈ બાદિયા (Badia) ક્ષેત્રમાં ISIS ની પ્રવૃત્તિઓમાં ફરી ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, જે નવી સરકાર માટે ગંભીર સુરક્ષા ચિંતા છે.
- લઘુમતીઓની સુરક્ષા: અલ-શરાએ અલાવી અને ખ્રિસ્તી સહિતના તમામ ધાર્મિક લઘુમતીઓની સુરક્ષાનું વચન આપ્યું છે અને તેમને રાષ્ટ્ર નિર્માણમાં ભાગીદાર બનાવવાની વાત કરી છે.
સીરિયા અત્યારે એક સંક્રમણકાળમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે જ્યાં તે તેના જૂના સાથીઓ (જેમ કે રશિયા) સાથેના સંબંધોને ફરીથી વ્યાખ્યાયિત કરી રહ્યું છે અને પશ્ચિમી દેશો સાથે નવા આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક રસ્તાઓ શોધી રહ્યું છે.
