ટ્રમ્પ પ્રશાસનની મોટી જાહેરાત: ઈઝરાયેલ અને સાઉદી અરેબિયા સાથે 15.67 અબજના શસ્ત્ર સોદાને મંજૂરી
મધ્ય-પૂર્વમાં ઈરાન સાથે વધતા પ્રાદેશિક તણાવ વચ્ચે ટ્રમ્પ પ્રશાસને તેના મુખ્ય સહયોગી દેશો, ઈઝરાયેલ અને સાઉદી અરેબિયા માટે કુલ $15.67 અબજના વિશાળ શસ્ત્ર સોદાને મંજૂરી આપી છે. અમેરિકી વિદેશ વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા મજબૂત કરવાનો અને ઈરાનની સંભવિત સૈન્ય ગતિવિધિઓનો સામનો કરવાનો છે.
સંરક્ષણ સોદાની વિગતો: કોને શું મળશે?
અમેરિકાએ ઈઝરાયેલ માટે $6.67 અબજ અને સાઉદી અરેબિયા માટે $9 અબજના સૈન્ય પેકેજની જાહેરાત કરી છે. આ સોદા હેઠળ ઈઝરાયેલને 30 અપાચે (Apache) એટેક હેલિકોપ્ટર, 3,250 લાઇટ ટેક્ટિકલ વાહનો અને બખ્તરબંધ વાહનો માટે પાવર પેક આપવામાં આવશે. બીજી તરફ, સાઉદી અરેબિયા તેની વાયુ સંરક્ષણ પ્રણાલીને મજબૂત કરવા માટે 730 પેટ્રિયોટ (Patriot) મિસાઇલો અને સંબંધિત સાધનો મેળવશે. આ શસ્ત્રોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઈઝરાયેલની સરહદોનું રક્ષણ અને સાઉદીની મિસાઇલ સંરક્ષણ ક્ષમતામાં વધારો કરવાનો છે.
ઈરાનની જવાબી રણનીતિ અને સૈન્ય સક્રિયતા
અમેરિકાની આ જાહેરાત અને ક્ષેત્રમાં અમેરિકી વિમાનવાહક જહાજ ‘USS અબ્રાહમ લિંકન’ની હાજરીના જવાબમાં ઈરાને પોતાની સૈન્ય હિલચાલ તેજ કરી દીધી છે. ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (IRGC) હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માં લાઈવ-ફાયર યુદ્ધાભ્યાસ કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત, ઈરાન ટૂંક સમયમાં ચીન અને રશિયા સાથે ઓમાનના અખાતમાં સંયુક્ત નૌકાદળ અભ્યાસ પણ આયોજિત કરશે. ગુપ્તચર અહેવાલો મુજબ, ઈરાન તેના પરમાણુ કેન્દ્રોને અમેરિકી બંકર-બસ્ટર બોમ્બ (GBU-57) થી બચાવવા માટે પહાડોની વધુ ઊંડાઈમાં (Pickaxe Mountain પાસે) લઈ જઈ રહ્યું છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રભાવ અને પ્રાદેશિક ગઠબંધન
આ પરિસ્થિતિની અસર અન્ય દેશો પર પણ જોવા મળી રહી છે. યુરોપિયન યુનિયન દ્વારા IRGC ને આતંકવાદી સંગઠન જાહેર કરવામાં આવ્યું છે અને પ્રદર્શનકારીઓના દમન બદલ અનેક ઈરાની અધિકારીઓ પર પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા છે. દરમિયાન, સીરિયામાં સરકાર અને સીરિયન ડેમોક્રેટિક ફોર્સીસ (SDF) વચ્ચે સુરક્ષા કરાર થવાની ધારણા છે, જે તેલ ક્ષેત્રોનો અંકુશ સરકારને સોંપી શકે છે. લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહના વડા નઈમ કાસિમે ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા ઈરાન પર હુમલો કરશે તો તેઓ “તટસ્થ” રહેશે નહીં.
અમેરિકામાં વિરોધ અને પડકારો
જોકે, આ શસ્ત્ર સોદાને લઈને અમેરિકાની અંદર પણ રાજકીય ખેંચતાણ શરૂ થઈ છે. ડેમોક્રેટિક સાંસદ ગ્રેગરી મીક્સે ટ્રમ્પ પ્રશાસન પર આરોપ લગાવ્યો છે કે તેઓ કોંગ્રેસની દેખરેખને અવગણી રહ્યા છે અને ગાઝાના ભવિષ્ય પર ચર્ચા કર્યા વિના ઉતાવળમાં આ સોદાઓને મંજૂરી આપી રહ્યા છે.
