AI ના નામે જાસૂસી? ક્લોડ કોડમાં છુપાયેલા ‘સ્પાયવેર’નો ચોંકાવનારો ખુલાસો, ચીન અને અમેરિકા વચ્ચે આરપારની લડાઈ
અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષેત્રે વર્ચસ્વ જમાવવાની લડાઈ હવે ચરમસીમાએ પહોંચી ગઈ છે. વૈશ્વિક અહેવાલો અનુસાર, ચીનની અગ્રણી ટેક કંપની અલીબાબા (Alibaba) આગામી ૧૦ જુલાઈથી તેના તમામ કર્મચારીઓ માટે એન્થ્રોપિક (Anthropic) કંપનીના લોકપ્રિય એઆઈ પ્રોગ્રામિંગ ટૂલ ‘ક્લોડ કોડ’ (Claude Code) ના ઉપયોગ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવા જઈ રહી છે.
અલીબાબાએ ‘ક્લોડ કોડ’ ને પોતાની સિસ્ટમ અને ડેટા સુરક્ષા માટે “હાઈ-રિસ્ક સોફ્ટવેર” (ઉચ્ચ જોખમ ધરાવતું સોફ્ટવેર) તરીકે વર્ગીકૃત કર્યું છે. આ પ્રતિબંધ બાદ અલીબાબાના તમામ ડેવલપર્સ અને સ્ટાફ સભ્યોને બહારના ટૂલ્સ વાપરવાના બદલે કંપનીના પોતાના ઇન-હાઉસ એઆઈ કોડિંગ ટૂલ ‘ક્યુડર’ (Qoder) નો ઉપયોગ કરવાનો કડક આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.
છટકબારીઓ બંધ કરવા એન્થ્રોપિકે ગુપ્ત રીતે સ્પાયવેર ઇન્સ્ટોલ કર્યું?
બીજી તરફ, અમેરિકન એઆઈ સ્ટાર્ટઅપ કંપની એન્થ્રોપિકે પહેલેથી જ ચીનની કંપનીઓ અને ચીની માલિકી ધરાવતી વિદેશી સંસ્થાઓ પર પોતાના એઆઈ મોડલ્સ અને ટૂલ્સના ઉપયોગ પર સત્તાવાર પ્રતિબંધ મૂકેલો છે. આમ છતાં, કાયદાકીય અને તકનીકી છટકબારીઓ (Loopholes) નો લાભ ઉઠાવીને ચીન-આધારિત વપરાશકારો ક્લોડ કોડનો ઉપયોગ કરી રહ્યા હોવાનું સામે આવ્યું હતું.
‘ધ ઇન્ફોર્મેશન’ (The Information) ના એક ચોંકાવનારા અહેવાલ મુજબ, આ છટકબારીઓ બંધ કરવા માટે એન્થ્રોપિક કંપનીએ ગુપ્ત રીતે ક્લોડનું એક એવું વર્ઝન માર્કેટમાં ઉતાર્યું હતું, જેમાં ‘એમ્બેડેડ સ્પાયવેર’ (જાસુસી સોફ્ટવેર) સામેલ હતું. આ સ્પાયવેરનો હેતુ યૂઝર્સનું ચોક્કસ લોકેશન ટ્રેક કરવાનો હતો, જેથી જાણી શકાય કે કોડિંગ કરનાર વ્યક્તિ ચીનમાં બેઠી છે કે કોઈ ચીની કંપની સાથે જોડાયેલી છે. જો કે, આ બાબત સોશિયલ મીડિયા અને ટેક જગતમાં બહાર આવતા જ એન્થ્રોપિકે આ પ્રયોગ પાછો ખેંચી લીધો છે.
એન્થ્રોપિકના થારિક શિહિપારે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X (ટ્વિટર) પર આ અંગે સ્પષ્ટતા કરતા લખ્યું કે, “આ એક પ્રયોગ હતો જે અમે માર્ચ મહિનામાં શરૂ કર્યો હતો. આનો હેતુ બિનઅધિકૃત રિસેલર્સ દ્વારા થતા એકાઉન્ટના દુરુપયોગને રોકવાનો અને ડેટા ચોરી (Distillation) સામે રક્ષણ મેળવવાનો હતો. અમારી ટીમે હવે આનાથી વધુ મજબૂત સુરક્ષા સિસ્ટમ તૈયાર કરી લીધી હોવાથી અમે આ ટ્રેકિંગ સિસ્ટમને હટાવી રહ્યા છીએ.”
ચીનનો પલટવાર: પશ્ચિમી દેશોને ટક્કર આપતા સસ્તા અને પાવરફુલ મોડલ્સ
અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેની આ ‘એઆઈ આર્મ્સ રેસ’ (AI શસ્ત્ર સ્પર્ધા) તાજેતરના દિવસોમાં વધુ તીવ્ર બની છે. ચીની કંપનીઓએ હવે પશ્ચિમી દેશોના મોંઘા મોડલ્સને ટક્કર આપી શકે તેવા અત્યંત સસ્તા અને હાઈ-પરફોર્મન્સ એઆઈ મોડલ્સ લોન્ચ કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે.
ગયા મહિને બેઇજિંગ સ્થિત સ્ટાર્ટઅપ કંપની Z.ai દ્વારા લોન્ચ કરાયેલા ‘GLM-5.2’ નામના એઆઈ મોડલે સિલિકોન વેલી (અમેરિકા) ના નિષ્ણાતોને ચોંકાવી દીધા છે. આ મોડલની કોડિંગ ક્ષમતા અને જટિલ કાર્યોને ઓટોમેટિક કરવાની ક્ષમતા (Agent Capabilities) અમેરિકાના ટોચના એઆઈ ટૂલ્સની બરાબર છે, પરંતુ તેનો ખર્ચ અમેરિકન ટૂલ્સ કરતા માત્ર એક નાનો હિસ્સો છે. આ જ કારણે વૈશ્વિક માર્કેટના નિષ્ણાતો આ ઘટનાને એઆઈ દુનિયાની નવી ક્રાંતિ અથવા “મિની ડીપસીક મોમેન્ટ” (Mini DeepSeek Moment) તરીકે જોઈ રહ્યા છે.
અમેરિકા સરકારે અગાઉ સુરક્ષાના કારણોસર એન્થ્રોપિકના સૌથી અદ્યતન એઆઈ મોડલ્સ જેમ કે ‘ક્લોડ ફેબલ 5’ (Claude Fable 5) અને ‘માઇથોસ 5’ (Mythos 5) પર નિકાસ પ્રતિબંધો લાદી દીધા હતા, જેને કારણે વૈશ્વિક ટેક માર્કેટમાં ચીની એઆઈ વિકલ્પોની માંગ ખૂબ વધી ગઈ છે. જો કે, ચાલુ મહિનાની શરૂઆતમાં જ એન્થ્રોપિકે જણાવ્યું છે કે અમેરિકાના વાણિજ્ય વિભાગે (Department of Commerce) હવે આ અદ્યતન મોડલ્સ પરથી નિકાસ પ્રતિબંધો હટાવી લીધા છે, જેનાથી આગામી દિવસોમાં આ વૈશ્વિક કોર્પોરેટ યુદ્ધ વધુ રોમાંચક બનશે.
