સ્પાઇડર રોબોટની અદ્દભૂત ક્ષમતા, શું માનવ નોકરીઓ પર આવશે સંકટ?
સિડનીમાં વૈજ્ઞાનિકોએ એક અદ્ભુત સ્પાઇડર (મકડી)ના આકારનો રોબોટ તૈયાર કર્યો છે, જેનું નામ Charlotte (ચાર્લોટ) છે. ડેવલપર્સનો દાવો છે કે આ રોબોટ માત્ર એક દિવસ (24 કલાક) માં એક ફુલ-સાઇઝ ઘરની મજબૂત દીવાલો સંપૂર્ણપણે ઓટોનોમસ (Autonomous) રીતે ઊભી કરી શકે છે. બાંધકામના ક્ષેત્રમાં આ એક મોટું ટેકનોલોજીકલ પગલું છે.
ખાસ વાત એ છે કે આ રોબોટ ન તો સિમેન્ટની હેરફેર પર નિર્ભર છે અને ન તો ઇંટો પર. તે સાઇટ પર જ ઉપલબ્ધ માટી, રેતી અને સ્વચ્છ કચરા (વેસ્ટ) ને દબાવીને સ્તર-દર-સ્તર (Layer-by-Layer) દીવાલો બનાવે છે.
ચાર્લોટ: આગામી પેઢીનો કન્સ્ટ્રક્શન રોબોટ
‘Earth.com’ ના અહેવાલ મુજબ, Charlotte એક મોબાઇલ, પગવાળી (Legged) રોબોટિક સિસ્ટમ છે જે 3D પ્રિન્ટિંગ અને એડિટિવ મેન્યુફેક્ચરિંગની તકનીકોને ભેગી કરીને કામ કરે છે.
-
બાંધકામ ક્ષમતા: ડેવલપર્સનો દાવો છે કે Charlotte 2,150 સ્ક્વેર ફૂટ સુધીના ઘરની મજબૂત દીવાલો તૈયાર કરી શકે છે.
-
ડિઝાઇનનો ઉદ્દેશ્ય: Crest Robotics ના ડિરેક્ટર ક્લાઇડ વેબ્સ્ટરની ટીમે તેને ખાસ કરીને એવા બાંધકામ કાર્યો માટે વિકસાવ્યો છે જે ભારે, પુનરાવર્તિત (Repetitive) અથવા શ્રમિકો માટે જોખમી હોય છે.
-
પર્યાવરણ અનુકૂળ: Earthbuilt Technology ના ડૉ. અનુસાર, ઇંટ જેવી સામાન્ય વસ્તુ પણ અનેક કાર્બન-ઇન્ટેન્સિવ પ્રક્રિયાઓ માંથી પસાર થાય છે. આવા સંજોગોમાં, Charlotte જેવી સિસ્ટમ સિમેન્ટ-ફ્રી બાંધકામ કરીને કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ભારે ઘટાડો કરી શકે છે.
માટીથી મકાન સુધી: બાંધકામની નવી તકનીક
Charlotte જે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે, તે પરંપરાગત બાંધકામથી ઘણી અલગ છે:
-
સામગ્રી સંગ્રહ: Crest ની ટેકનોલોજીમાં એક વિશેષ અંડરકેરેજ સિસ્ટમ હોય છે જે સ્થાનિક માટી, રેતી અને ક્રશ્ડ વેસ્ટ (ચૂરેલા કચરા) ને એકત્રિત કરે છે.
-
એડિટિવ મેન્યુફેક્ચરિંગ: આ રોબોટ આ સામગ્રીઓને ટેક્સટાઇલ બાઈન્ડિંગ સાથે ભેળવીને, એક્સટ્રુઝન (Nozzle માંથી સામગ્રીને બહાર કાઢવી) પર આધારિત તકનીકનો ઉપયોગ કરે છે. એટલે કે, તે નોઝલમાંથી સામગ્રીને સતત સ્તર તરીકે બહાર કાઢીને દીવાલો બનાવે છે.
-
ઝડપ અને ક્ષમતા: ટીમનું કહેવું છે કે આ રોબોટ 100 મજૂરોની ઝડપ થી કામ કરી શકે છે.
-
ખાડા-ટેકરાવાળી જમીન પર કાર્ય: Charlotte ની છ પગવાળી ડિઝાઇન તેને વિશેષ રૂપે ઉપયોગી બનાવે છે, કારણ કે તે ખાડા-ટેકરાવાળી જમીન અથવા બાંધકામ સ્થળ પર પણ સરળતાથી ચાલી શકે છે, જ્યાં પૈડાવાળા મશીનો ઘણીવાર ફસાઈ જાય છે.
કાર્બન ઉત્સર્જન અને ખર્ચમાં ઘટાડો
આ નવી ટેકનોલોજીમાં બાંધકામ ઉદ્યોગનું ભવિષ્ય બદલવાની ક્ષમતા છે:
-
કાર્બન ફૂટપ્રિન્ટ: 2022 માં વૈશ્વિક કાર્બન ઉત્સર્જનમાં બાંધકામ ક્ષેત્રનો ફાળો લગભગ 37% હતો. Charlotte ની સિમેન્ટ-ફ્રી પદ્ધતિ આ કાર્બન ફૂટપ્રિન્ટને મોટા પ્રમાણમાં ઘટાડી શકે છે.
-
ખર્ચ નિયંત્રણ: આ રોબોટ સ્વચ્છ કચરાનો મજબૂત દીવાલોમાં પુનઃઉપયોગ કરે છે, જેનાથી બાંધકામ ખર્ચ પણ ઓછો થાય છે.
-
સુરક્ષામાં સુધારો: પુનરાવર્તિત અને જોખમી કાર્યો રોબોટ સંભાળી લેશે, જેનાથી માનવ શ્રમ માટે ઈજા થવાનું જોખમ પણ ઘટશે.
ચાર્લોટ રોબોટિક ટેકનોલોજીની અમર્યાદિત ક્ષમતા દર્શાવે છે, પરંતુ સાથે જ તે એ સવાલ પણ ઊભો કરે છે કે ભવિષ્યમાં આવી ઓટોનોમસ સિસ્ટમ બાંધકામ ઉદ્યોગમાં માનવ શ્રમિકોની ભૂમિકાને કેવી રીતે અસર કરશે.

માટીથી મકાન સુધી: બાંધકામની નવી તકનીક