“અમારી લોકશાહીમાં દખલગીરી બંધ કરો” – જેડી વાન્સના ગંભીર આરોપો સામે બ્રિટિશ વડા પ્રધાન કાર્યાલયનો વળતો પ્રહાર
આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી સંબંધોમાં અને ખાસ કરીને પશ્ચિમી મીડિયા જગતમાં બ્રિટનમાં બનેલી એક કમનસીબ ઘટનાને લઈને ભારે રાજકીય ગરમાવો આવી ગયો છે. યુએસ ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વાન્સ દ્વારા બ્રિટનની કાયદો અને વ્યવસ્થા તેમજ ઇમિગ્રેશન પોલિસી પર કરવામાં આવેલા આકરા પ્રહારોથી લંડન અને વોશિંગ્ટન વચ્ચે ટકરાવની સ્થિતિ પેદા થઈ છે. એક યુવા વિદ્યાર્થીની હત્યાના કેસમાં બ્રિટિશ પોલીસના વલણ અને ઇમિગ્રન્ટ્સના મુદ્દાને જોડીને જેડી વાન્સે પશ્ચિમી સભ્યતાના પતન અંગે જે કડક શબ્દો કહ્યા છે, તેનાથી વૈશ્વિક સ્તરે એક નવી ચર્ચા છેડાઈ છે.
અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વાન્સે બ્રિટનમાં અઢાર વર્ષના ગોરા વિદ્યાર્થી હેનરી નોવાકની હત્યા અને તેના પર ત્યાંના તંત્ર દ્વારા લેવાયેલા એક્શનની આકરી આલોચના કરી છે. વાન્સે બ્રિટનની વર્તમાન સ્થિતિને ‘સામૂહિક સ્થળાંતર અને સ્વ-દ્વેષની રાજનીતિ’નું પરિણામ ગણાવીને પશ્ચિમી સભ્યતાના પતન માટે જવાબદાર ઠેરવી છે. યુએસ ઉપરાષ્ટ્રપતિના આ અત્યંત આક્રમક વલણની બ્રિટિશ વડા પ્રધાન કીર સ્ટાર્મરના કાર્યાલય દ્વારા તાત્કાલિક નિંદા કરવામાં આવી છે, અને તેને બ્રિટનની આંતરિક લોકશાહીમાં બિનજરૂરી દખલગીરી ગણાવીને ફગાવી દેવામાં આવી છે.
શું હતો સમગ્ર વિવાદ અને ઘટના?
ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં સાઉધમ્પ્ટન ખાતે ૨૩ વર્ષીય વિક્રમ દિગ્વા નામના શીખ વ્યક્તિ દ્વારા ૧૮ વર્ષીય વિદ્યાર્થી હેનરી નોવાક પર છરી વડે ઘાતક હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઘટના બાદ બ્રિટિશ પોલીસે ગંભીર ભૂલ કરતા ઘાયલ નોવાકને જ હાથકડી પહેરાવી દીધી હતી. હુમલાખોર દિગ્વાએ પોલીસ સમક્ષ ખોટું નિવેદન આપ્યું હતું કે તે પોતે પીડિત છે અને નોવાકે તેની સામે જાતિગત અપમાનજનક શબ્દોનો ઉપયોગ કર્યો હતો. પોલીસના આ ભેદભાવયુક્ત પગલાંને કારણે સમગ્ર બ્રિટનમાં જમણેરી સંગઠનોમાં ભારે આક્રોશ ફાટી નીકળ્યો હતો અને દેશના અનેક ભાગોમાં મોટા પાયે રમખાણો પણ થયા હતા.
જેડી વાન્સનો ‘X’ પર સણસણતો પ્રહાર
આ મામલે યુએસ ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વાન્સે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર પોતાની ભડકાઉ પ્રતિક્રિયા આપતા લખ્યું કે, “હેનરી નોવાકનું મૃત્યુ એ જ રીતે થયું છે જે રીતે કોઈ આખી સભ્યતા મૃત્યુ પામે છે. તેને પોતાની જ ધરતી પર એવા સત્તાવાળાઓ દ્વારા હાથકડી પહેરાવીને એકલો છોડી દેવાયો હતો, જેઓ તેના પર વિશ્વાસ નહોતા કરતા અને જેમને તેની કોઈ પરવા નહોતી. તેના પર એવા નફરતના ગુનાઓ (Hate Crimes) નો ખોટો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો જે તેણે ક્યારેય કર્યા જ નહોતા. આ હત્યા જેટલી દુઃખદ છે, તેટલી જ ગુસ્સો અપાવનારી પણ છે.”
વાન્સે વધુમાં યુરોપિયન ઉચ્ચ વર્ગ (Elite Class) પર નિશાન સાધતા કહ્યું કે, જો અગાઉની પેઢીઓએ પશ્ચિમ અને પશ્ચિમી સંસ્કૃતિને નફરત કરનારા ઇમિગ્રન્ટ્સના અનિયંત્રિત ધસારા સામે મજબૂત વલણ અપનાવ્યું હોત, તો હેનરી આજે જીવતો હોત. તેમણે ચેતવણી આપી કે હેનરી આ સામૂહિક સ્થળાંતરના કારણે પોતાનો જીવ ગુમાવનાર પ્રથમ વ્યક્તિ નથી અને જો નીતિઓ નહીં બદલાય તો તે અંતિમ પણ નહીં હોય.
વૈશ્વિક સ્તરે તેજ બનેલી કૂટનીતિ
જેડી વાન્સ ઉપરાંત તેમના મિત્ર અને અબજોપતિ ઉદ્યોગપતિ એલોન મસ્કે પણ બ્રિટિશ પોલીસની પક્ષપાતી કામગીરી વિશે ટ્વિટર પર વારંવાર પોસ્ટ કરીને આ મુદ્દાને વૈશ્વિક સ્તરે ચર્ચામાં રાખ્યો છે. તાજેતરમાં યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે પણ આ ઘટના પર ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી અને કાયદો વ્યવસ્થા જાળવવામાં પોલીસિંગના બેવડા ધોરણોની આકરી નિંદા કરી હતી.
બ્રિટિશ સરકારનો વળતો પ્રહાર અને પરિવારની અપીલ
બીજી તરફ, બ્રિટિશ વડા પ્રધાનના પ્રવક્તાએ અમેરિકાની આ દખલગીરીને સખત શબ્દોમાં નકારી કાઢી છે. તેમણે જણાવ્યું કે, કેટલાક બાહ્ય તત્વો અમારી લોકશાહી પ્રક્રિયામાં અવરોધ ઊભો કરવા અને સમાજમાં વિભાજન તેમજ નફરતના બીજ વાવવાનો સભાન પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, જે સાંખી લેવામાં નહીં આવે.
આ સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે સૌથી સંવેદનશીલ પાસું મૃતક વિદ્યાર્થી હેનરી નોવાકના પરિવારનું છે. હેનરીના પરિવારે એક સત્તાવાર નિવેદન જાહેર કરીને અપીલ કરી છે કે તેઓ નથી ઈચ્છતા કે તેમના પુત્રના દુઃખદ અવસાનનો ઉપયોગ રાજકીય રોટલા શેકવા માટે, દેશમાં વધુ વિભાજન, વંશીય નફરત કે સામાજિક તણાવ પેદા કરવા માટે કરવામાં આવે. પરંતુ હાલની સ્થિતિ જોતા આ મામલો વોશિંગ્ટન અને લંડન વચ્ચેના રાજદ્વારી સંબંધોમાં લાંબા સમય સુધી ખટાશ પેદા કરે તેવા સંકેતો મળી રહ્યા છે.
