અમેરિકા રશિયન તેલ ખરીદનારા દેશો પર લાદી શકે છે ૫૦૦% સુધીનો ટેરિફ, ટ્રમ્પનું મોટું નિવેદન
વૈશ્વિક રાજકારણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપાર મંચ પરથી એક ખૂબ જ મોટા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પ્રસ્તાવિત ‘રશિયા પ્રતિબંધ કાયદા’ ને પોતાનું સંપૂર્ણ સમર્થન જાહેર કર્યું છે. આ કાયદા હેઠળ રશિયા પર અત્યાર સુધીના સૌથી કડક આર્થિક પ્રતિબંધો લાદવાની યોજના બનાવવામાં આવી છે. જો યુએસ કોંગ્રેસ દ્વારા આ બિલને મંજૂરી આપવામાં આવશે, તો તેની સીધી અને ગંભીર અસર ભારત અને ચીન જેવા દેશો પર પડી શકે છે, જે હાલમાં મોટા પ્રમાણમાં રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ એટલે કે કાચા તેલની આયાત કરી રહ્યા છે. આ પ્રસ્તાવિત બિલ અનુસાર, અમેરિકા રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદનારા દેશો પર ૫૦૦ ટકા સુધીનો આકરો ટેરિફ લાદવાની સત્તા રાષ્ટ્રપતિને આપી શકે છે.
રશિયા પર આર્થિક દબાણ વધારવા માટેનો માસ્ટર પ્લાન
આ પ્રસ્તાવિત પ્રતિબંધ કાયદાનો મુખ્ય હેતુ રશિયાની ઉર્જા ક્ષેત્રમાંથી થતી કમાણીને સંપૂર્ણપણે રોકવાનો છે, જેથી યુક્રેન સાથે ચાલી રહેલા યુદ્ધના સંદર્ભમાં મોસ્કો પર આર્થિક દબાણ વધારી શકાય. જો આ બિલ કાયદાનું સ્વરૂપ લેશે, તો યુએસ રાષ્ટ્રપતિને એવો સર્વોચ્ચ અધિકાર મળશે કે તેઓ રશિયન તેલ, ગેસ અને અન્ય પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો ખરીદતા કોઈપણ દેશની આયાત પર ૫૦૦ ટકા સુધીનો દંડનીય ટેરિફ લાદી શકશે. વ્હાઇટ હાઉસની ઓવલ ઓફિસમાં પત્રકારો સાથે સીધી વાતચીત કરતી વખતે પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યા હતા કે આ બિલ કાયદો બનવાની ખૂબ જ મજબૂત શક્યતાઓ સેવાઈ રહી છે. તેમણે એ વાતનો પણ એકરાર કર્યો હતો કે ભારત અને ચીન પર ગૌણ પ્રતિબંધો (Secondary Sanctions) લાદવાનો વિકલ્પ હજુ પણ ખુલ્લો છે, જો કે આ સંવેદનશીલ વિષય પર અંતિમ ચર્ચા થવાની બાકી છે.
વ્હાઇટ હાઉસનું સમર્થન અને દ્વિપક્ષીય બિલ
વ્હાઇટ હાઉસે સત્તાવાર રીતે સમાચાર એજન્સીને જણાવ્યું છે કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ આ બિલની જોગવાઈઓ સાથે સંપૂર્ણ સહમત છે. આ બિલની ખાસ વાત એ છે કે તેને દ્વિપક્ષીય સમર્થન મળ્યું છે, જેને સ્વર્ગસ્થ રિપબ્લિકન સેનેટર લિન્ડસે ગ્રેહામ અને ડેમોક્રેટિક સેનેટર રિચાર્ડ બ્લુમેન્થલ દ્વારા સંયુક્ત રીતે તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. સેનેટર ગ્રેહામે અગાઉ પણ અનેક મંચ પરથી ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે ભારત અને ચીન હાલમાં રશિયન ઉર્જાના સૌથી મોટા ગ્રાહકો છે. જ્યાં સુધી આ બંને દેશો પર આર્થિક દબાણ વધારવામાં નહીં આવે, ત્યાં સુધી રશિયાને આર્થિક રીતે નબળું પાડવું મુશ્કેલ બનશે. તેથી જ આ નવો કાયદો પશ્ચિમી દેશોના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે જરૂરી માનવામાં આવી રહ્યો છે.
ભારત-અમેરિકા સંબંધો અને વ્યાપારિક ગણિત પર અસર
જો આપણે ભારતના પરિપ્રક્ષ્યમાં વાત કરીએ તો, તાજેતરના મહિનાઓમાં નવી દિલ્હીએ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે ચાલી રહેલી વ્યાપાર વાટાઘાટો અને કેટલાક રશિયન ઉર્જા ઉત્પાદકો પર અમેરિકી પ્રતિબંધો લાગુ થયા બાદ રશિયન ક્રૂડ ઓઇલની આયાતમાં થોડો ઘટાડો કર્યો છે. આમ છતાં, ભારત વૈશ્વિક સ્તરે રશિયન તેલના મુખ્ય ખરીદદારોની યાદીમાં મોખરે છે. આવી સ્થિતિમાં, જો વોશિંગ્ટન દ્વારા ૫૦૦ ટકા ટેરિફ લાદવાનો આ કાયદો પસાર કરવામાં આવશે, તો તે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય વ્યાપારિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોમાં મોટો તણાવ પેદા કરી શકે છે. ભારતીય રિફાઇનરીઓ માટે સસ્તું રશિયન તેલ ખરીદવું મુશ્કેલ બની જશે, જેની સીધી અસર ભારતના સ્થાનિક બજારમાં ઈંધણના ભાવ પર પડી શકે છે.
સેનેટની અંતિમ મંજૂરી પર વૈશ્વિક નજર
આ બિલ હાલમાં યુએસ સેનેટ સમક્ષ વિચારણા હેઠળ છે. કાયદાકીય પ્રક્રિયા મુજબ, સેનેટની સંપૂર્ણ મંજૂરી અને રાષ્ટ્રપતિના હસ્તાક્ષર બાદ જ તે કાયદેસર રીતે અમલમાં આવશે. જો કે, આ પ્રસ્તાવને લઈને યુએસ રાજકારણમાં પણ આંતરિક મતભેદો જોવા મળી રહ્યા છે. શાસક પક્ષ અને રિપબ્લિકન પાર્ટીના જ કેટલાક વરિષ્ઠ નેતાઓએ આ આકરા આર્થિક પ્રસ્તાવનો આંતરિક વિરોધ કર્યો છે, કારણ કે તેમને ભય છે કે આવા કડક પગલાંથી વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ શકે છે અને અમેરિકાના મિત્ર દેશો સાથેના સંબંધો બગડી શકે છે. આ જ કારણે વૈશ્વિક બજાર અને રાજદ્વારી નિષ્ણાતો આ બિલની ક્ષણે-ક્ષણની ગતિવિધિઓ પર ખૂબ જ નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે.
