બેટરી રિસાયક્લિંગ સેક્ટરમાં રોકાણકારોની લાઈન લાગી, શું આ કંપનીઓ છે તમારા માટે બેસ્ટ?
આજના આધુનિક યુગમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) અને ઇલેક્ટ્રોનિક ગેજેટ્સનો ઉપયોગ એટલી ઝડપથી વધી રહ્યો છે કે તેની પાછળ રહેલી ‘બેટરી’ એક અનિવાર્ય જરૂરિયાત બની ગઈ છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે જૂની અને નકામી બેટરીઓનું શું થાય છે? અહીં જ ‘બેટરી રિસાયક્લિંગ’ (Battery Recycling) નો કારોબાર મહત્વનો બની જાય છે. જૂની બેટરીઓમાંથી કિંમતી ધાતુઓ પાછી મેળવીને તેને ફરીથી ઉપયોગમાં લેવી એ માત્ર પર્યાવરણ માટે જ નહીં, પણ રોકાણકારો માટે પણ એક આકર્ષક બિઝનેસ મોડલ બની ગયું છે. આજે આપણે એવી બે કંપનીઓ વિશે વાત કરીશું જે આ ક્ષેત્રમાં મોટું નામ ધરાવે છે.
૧. ગ્રેવિટા ઇન્ડિયા (Gravita India): બેટરી રિસાયક્લિંગમાં વિશ્વાસપાત્ર નામ
ગ્રેવિટા ઇન્ડિયા આ ક્ષેત્રની અગ્રણી કંપની છે. તે મુખ્યત્વે જૂની બેટરીઓમાંથી ‘લેડ’ (સીસું) કાઢવાનું અને તેને રિસાયકલ કરીને ફરીથી ઉપયોગ માટે તૈયાર કરવાનું કામ કરે છે. માત્ર લેડ જ નહીં, કંપની એલ્યુમિનિયમ અને પ્લાસ્ટિક ઉત્પાદનોના રિસાયક્લિંગમાં પણ નિપુણ છે.
કંપનીના મુખ્ય આંકડા (Fundamentals):
-
માર્કેટ કેપ: ₹૧૨,૬૧૦ કરોડ
-
P/E રેશિયો: ૩૩.૩૩
-
ડેટ-ટુ-ઇક્વિટી: ૦.૩૦ (ખૂબ જ મજબૂત સ્થિતિ)
-
ROE: ૧૫.૪૫%
ગ્રેવિટાના શેરના દેખાવ પર નજર કરીએ તો, તે લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે મલ્ટીબેગર સાબિત થયો છે. છેલ્લા ૫ વર્ષમાં આ શેરે ૧૨૫૨% જેટલું જબરદસ્ત વળતર આપ્યું છે. જોકે છેલ્લા એક વર્ષથી શેર સપાટ રહ્યો છે, પરંતુ ૩ વર્ષમાં ૧૭૬% નો ઉછાળો તેની મજબૂતી દર્શાવે છે. ૨૪ જૂન ૨૦૨૬ના રોજ આ શેરનો ભાવ ₹૧૭૨૫ આસપાસ હતો. નાણાકીય દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, Q4 FY26 માં કંપનીની આવક ₹૧૧૮૨ કરોડ રહી હતી, જે પાછલા વર્ષે ₹૧૦૩૭ કરોડ હતી. જોકે નફામાં નજીવો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, તેમ છતાં કંપનીનો બિઝનેસ બેઝ મજબૂત છે.
૨. પોન્ડી ઓક્સાઇડ્સ એન્ડ કેમિકલ્સ (Pondy Oxides & Chemicals – POCL): નફામાં કૂદકે ને ભૂસકે વધારો
પોન્ડી ઓક્સાઇડ્સ એન્ડ કેમિકલ્સ પણ જૂની લેડ-એસિડ બેટરીઓને રિસાયકલ કરવામાં મોખરે છે. તે નવી બેટરીઓ બનાવવા માટે જરૂરી કાચો માલ પૂરો પાડે છે. તે લેડ, કોપર અને પ્લાસ્ટિક રિસાયક્લિંગમાં પણ પોતાનું વર્ચસ્વ ધરાવે છે.
કંપનીના મુખ્ય આંકડા (Fundamentals):
-
માર્કેટ કેપ: ₹૪,૧૪૧ કરોડ
-
P/E રેશિયો: ૩૧.૪૦
-
ડેટ-ટુ-ઇક્વિટી: ૦.૧૯ (ખૂબ જ ઓછું દેવું)
-
ROE: ૧૬.૭૩%
POCL ના શેરનો દેખાવ અત્યંત આકર્ષક રહ્યો છે. છેલ્લા ૩ વર્ષમાં આ શેરે ૫૭૭% અને ૫ વર્ષમાં ૬૬૩% નું વળતર આપ્યું છે. છેલ્લા એક વર્ષમાં જ આ શેરે ૯૨% જેટલો વધારો નોંધાવ્યો છે. હાલમાં (૨૪ જૂન ૨૦૨૬) તેનો ભાવ ₹૧૩૬૧ ની આસપાસ છે. નાણાકીય પ્રદર્શનની વાત કરીએ તો, કંપનીએ આ વખતે શાનદાર કામગીરી કરી છે. તેની આવક ₹૫૧૭ કરોડથી વધીને ₹૯૩૨ કરોડ થઈ છે, જ્યારે તેનો નફો ₹૧૮ કરોડથી ડબલ થઈને ₹૩૮ કરોડ સુધી પહોંચ્યો છે. આ આંકડાઓ કંપનીના ઝડપી વિકાસનો પુરાવો આપે છે.
રોકાણકારો માટે આ સેક્ટર કેમ ખાસ છે?
બેટરી રિસાયક્લિંગનું ક્ષેત્ર એક એવી જરૂરિયાત છે જે ક્યારેય ઘટવાની નથી, ઉલટાનું તેમાં સતત વધારો જ થશે. જેમ જેમ ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની સંખ્યા વધશે, તેમ તેમ જૂની બેટરીઓનો કચરો પણ વધશે અને તેમાંથી કિંમતી ધાતુઓ કાઢવાની પ્રોસેસ વધુ મહત્વની બનશે.
ગ્રેવિટા અને પોન્ડી ઓક્સાઇડ્સ જેવી કંપનીઓ પાસે આ ક્ષેત્રમાં અદ્યતન ટેક્નોલોજી અને મોટું નેટવર્ક છે. ઓછું દેવું (Debt) અને સારો ROE આ બંને કંપનીઓને નાણાકીય રીતે સુરક્ષિત બનાવે છે. જે રોકાણકારો ‘ગ્રીન એનર્જી’ અને ‘સસ્ટેનેબલ બિઝનેસ’ માં રોકાણ કરવા માંગે છે, તેમના માટે આ કંપનીઓ વોચલિસ્ટમાં રાખવા જેવી છે.
