કોડિંગ ગમે છે કે નંબર્સ? જાણો કઈ ફિલ્ડ તમને 12 લાખથી વધુનું પેકેજ અપાવી શકે છે!

B.Tech CS લેવું કે ડેટા સાયન્સ? વિદ્યાર્થીઓ માટે સૌથી મોટી મૂંઝવણનો અહીં છે સચોટ ઉકેલ

ટેકનોલોજીની દુનિયામાં દરરોજ કંઈક નવું ઉમેરાઈ રહ્યું છે. જ્યાં પહેલા માત્ર ‘કોમ્પ્યુટર સાયન્સ’નો દબદબો હતો, ત્યાં હવે ‘ડેટા સાયન્સ’ એ એક નવી ક્રાંતિ લાવી દીધી છે. વિદ્યાર્થીઓ અવારનવાર મૂંઝવણમાં હોય છે કે તેઓ પરંપરાગત CS સાથે જાય કે નવી અને સ્પેશિયલાઈઝ્ડ બ્રાન્ચ ડેટા સાયન્સ પસંદ કરે.

બીટેક કોમ્પ્યુટર સાયન્સ (B.Tech CS): સોફ્ટવેરની દુનિયાનો માસ્ટર

બીટેક સીએસ એ એક એવરગ્રીન (Evergreen) ફિલ્ડ છે. તેને તમે કોમ્પ્યુટર જગતનો ‘પાયો’ કહી શકો છો. જો તમને એ જાણવામાં મજા આવતી હોય કે સોફ્ટવેર કેવી રીતે કામ કરે છે, ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ કેવી રીતે બને છે કે ફેસબુક-ઇન્સ્ટાગ્રામ જેવી વેબસાઇટ્સ પાછળનું લોજિક શું છે, તો આ ફિલ્ડ તમારા માટે છે.

• શું ભણશો: આમાં તમને કોડિંગ (C++, Java, Python), ડેટાબેઝ મેનેજમેન્ટ, કોમ્પ્યુટર નેટવર્ક, સાયબર સિક્યોરિટી અને સોફ્ટવેર એન્જિનિયરિંગ જેવા વિષયો ભણાવવામાં આવે છે.

• મુખ્ય ફોકસ: તેનું સંપૂર્ણ ધ્યાન કોમ્પ્યુટર સિસ્ટમ અને સોફ્ટવેરના નિર્માણ (Development) પર હોય છે.

ડેટા સાયન્સ (Data Science): ભવિષ્યની નવી ભાષા

ડેટા સાયન્સ આજના સમયનું ‘નવું તેલ’ (New Oil) માનવામાં આવે છે. આજે દરેક કંપની—પછી તે Amazon હોય કે Netflix—ડેટાના જોરે ચાલી રહી છે. ડેટા સાયન્સનું કામ તે વિશાળ ડેટાને સમજવાનું છે જે સામાન્ય માણસ જોઈ શકતો નથી.

• શું ભણશો: આમાં સ્ટેટિસ્ટિક્સ (આંકડાશાસ્ત્ર), મશીન લર્નિંગ, ડેટા વિઝ્યુલાઇઝેશન અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) પર ભાર મૂકવામાં આવે છે.

• મુખ્ય ફોકસ: તેનું કામ સોફ્ટવેર બનાવવાનું નથી, પરંતુ ડેટાનું વિશ્લેષણ (Analysis) કરીને કંપની માટે ભવિષ્યની યોજનાઓ બનાવવાનું છે.

B.Tech CS vs Data Science: એક નજરમાં તફાવત

આ બંને વચ્ચેના સૂક્ષ્મ તફાવતને આ ટેબલ દ્વારા સરળતાથી સમજી શકાય છે:

‘આત્મનિર્ભર ભારત’ તરફ વધુ એક ડગલું: નૌસેના ખરીદશે ખાસ મિની સબમરીન, સમુદ્રમાં મારકોસ કમાન્ડો રહેશે વધુ ઘાતક

NEET રી-એગ્ઝામ માટે NTAની કડક સુરક્ષા, જાણી લો પરીક્ષા કેન્દ્ર પર જવાના નવા નિયમો

કરિયર સ્કોપ અને જોબ પ્રોફાઇલ

બંને ક્ષેત્રોમાં નોકરીઓની કોઈ કમી નથી, પરંતુ કામનું સ્વરૂપ અલગ છે.

• B.Tech CS પછી: તમે સોફ્ટવેર એન્જિનિયર, વેબ ડેવલપર, મોબાઈલ એપ ડેવલપર, સિસ્ટમ એડમિનિસ્ટ્રેટર અથવા નેટવર્ક એન્જિનિયર બની શકો છો. Google, Microsoft અને TCS જેવી કંપનીઓ હંમેશા આ પ્રોફેશનલ્સની શોધમાં હોય છે.

• Data Science પછી: તમે ડેટા એનાલિસ્ટ, ડેટા સાયન્ટિસ્ટ, મશીન લર્નિંગ એન્જિનિયર અથવા બિઝનેસ ઇન્ટેલિજન્સ ડેવલપર બની શકો છો. બેંકિંગ, હેલ્થકેર અને ઈ-કોમર્સ સેક્ટરમાં આની ભારે માંગ છે.

સેલેરીનું ગણિત: કોણ છે વધુ ભારે?

જો આપણે સીધી રીતે પૈસાની વાત કરીએ, તો શરૂઆતના તબક્કે ડેટા સાયન્સ થોડું આગળ દેખાય છે, કારણ કે તે એક ‘સ્પેશિયલાઈઝ્ડ’ ફિલ્ડ છે.

1. B.Tech CS સેલેરી: એક ફ્રેશર તરીકે તમારી સેલેરી વાર્ષિક 3 થી 8 લાખ રૂપિયા વચ્ચે હોઈ શકે છે. અનુભવ વધવાની સાથે તે 20-30 લાખને પણ પાર કરી જાય છે.

2. Data Science સેલેરી: ડેટા સાયન્ટિસ્ટની અછત અને માંગ ખૂબ વધારે હોવાથી, ફ્રેશર્સને પણ વાર્ષિક 6 થી 12 લાખ રૂપિયાનું પેકેજ સરળતાથી મળી જાય છે. એક્સપર્ટ લેવલ પર ડેટા સાયન્ટિસ્ટ કરોડોમાં કમાય છે.

તમારે શું પસંદ કરવું જોઈએ? 

પસંદગી તમારી રુચિ (Interest) પર નિર્ભર કરે છે:

• જો તમે ક્રિએટિવ છો અને નવી વસ્તુઓ બનાવવી, કોડિંગ કરવું અને સોફ્ટવેર સાથે રમવું ગમે છે, તો B.Tech Computer Science તમારા માટે શ્રેષ્ઠ છે.

• જો તમને ગણિત (Maths) થી ડર નથી લાગતો, તમે ડેટા અને નંબર્સ સાથે રમવાનું પસંદ કરો છો અને તમારી એનાલિટિકલ વિચારસરણી સારી છે, તો Data Science પસંદ કરો.

જો તમે હજુ પણ કન્ફ્યુઝ હોવ, તો B.Tech CS લેવું એ સુરક્ષિત નિર્ણય હોઈ શકે છે, કારણ કે તેમાં તમે બધું જ શીખો છો અને પછીથી ગમે ત્યારે ડેટા સાયન્સમાં સ્વિચ કરી શકો છો. પરંતુ જો તમને પાકી ખબર છે કે ડેટા જ તમારી મંજિલ છે, તો સ્પેશિયલાઈઝેશન સાથે આગળ વધો!