TI પછી બેરોજગાર રહેવાની ચિંતા છોડો, આ સરકારી વિભાગોમાં અત્યારે જ કરો તૈયારી શરૂ
આજના સમયમાં જ્યારે ચારેતરફ ડિગ્રી મેળવવાની હોડ જામી છે, ત્યારે ITI (ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ટ્રેનિંગ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ) એક એવો વિકલ્પ બનીને ઉભરી આવ્યો છે જે યુવાનોને ખૂબ જ ઓછા સમયમાં પગભર કરી દે છે. ITIનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તે તમને માત્ર પુસ્તકિયું જ્ઞાન નથી આપતું, પરંતુ તમને હાથનું હુનર (Skill) શીખવે છે. અને માનો, સરકારને આજે ફાઇલો કરતાં એવા હાથોની વધુ જરૂર છે જે મશીનોને સમજી શકે અને પાયાની જરૂરિયાતોને સંભાળી શકે.
જો તમે હાલમાં જ ITI પૂર્ણ કરી છે અથવા કરી રહ્યા છો, તો તમારા મનમાં એ સવાલ ચોક્કસ હશે કે આગળ શું? શું મારે પ્રાઇવેટ કંપનીમાં જવું જોઈએ કે સરકારી નોકરીની તૈયારી કરવી જોઈએ? સત્ય તો એ છે કે ITI પાસ યુવાનો માટે સરકારી ક્ષેત્રમાં તકોનો મહાસાગર ખુલ્લો છે.
ચાલો વિગતવાર સમજીએ એ 5 મોટા સરકારી વિભાગો વિશે, જ્યાં ITI પાસ યુવાનો માટે આખું વર્ષ બમ્પર ભરતીઓ બહાર પડતી રહે છે.
1. ભારતીય રેલ્વે (Indian Railways): ITI ધારકોની પહેલી પસંદ
જ્યારે ITI પછી સરકારી નોકરીની વાત આવે છે, ત્યારે સૌથી પહેલું નામ ‘ભારતીય રેલ્વે’નું જ આવે છે. રેલ્વે વિશ્વના સૌથી મોટા નોકરીદાતાઓમાંથી એક છે અને અહીં ટેકનિકલ કામદારોની ભારે માંગ રહે છે.
-
કયા પદ મળે છે? રેલ્વેમાં આસિસ્ટન્ટ લોકો પાયલોટ (ALP) અને ટેકનિશિયનના પદ સૌથી વધુ લોકપ્રિય છે. આ ઉપરાંત ફિટર, ઇલેક્ટ્રિશિયન, વેલ્ડર અને મશીનિસ્ટ જેવા ટ્રેડ્સ માટે ગ્રુપ-સી અને ગ્રુપ-ડીમાં હજારો વેકેન્સી આવે છે.
-
ફાયદો શું છે? રેલ્વેની નોકરીમાં તમને સારા પગારની સાથે મફત રેલ્વે પાસ, રહેવા માટે ક્વાર્ટર અને ઉત્તમ મેડિકલ સુવિધાઓ મળે છે. સૌથી મોટી વાત એ છે કે રેલ્વેમાં કામનો અનુભવ તમને ભવિષ્યમાં ખૂબ કામ લાગે છે.
2. જાહેર ક્ષેત્રના એકમો (PSUs): શાનદાર પગાર અને મોભો
PSU એટલે એવી સરકારી કંપનીઓ જેમાં સરકારની ભાગીદારી હોય છે. ભારતની ‘મહારત્ન’ અને ‘નવરત્ન’ કંપનીઓ જેવી કે BHEL, ONGC, SAIL, GAIL, IOCL અને NTPC દર વર્ષે ITI પાસ વિદ્યાર્થીઓ માટે ‘ટ્રેડ એપ્રેન્ટિસ’ અને ‘ટેકનિશિયન’ ના પદ પર ભરતી કરે છે.
-
કામનું સ્વરૂપ: અહીં તમારે મોટા-મોટા પ્લાન્ટ્સ અને રિફાઇનરીમાં મશીનોની જાળવણી અને સંચાલનનું કામ કરવાનું હોય છે.
-
કેમ પસંદ કરવો આ વિકલ્પ? PSU ની નોકરીઓ તેના ‘વર્ક-લાઇફ બેલેન્સ’ માટે જાણીતી છે. અહીં પગારનું માળખું ખૂબ જ સરસ હોય છે અને દિવાળી બોનસથી લઈને અન્ય ભથ્થાં તમારી જીવનશૈલીને ઘણી બહેતર બનાવી દે છે.
3. સંરક્ષણ ક્ષેત્ર (Defense Sector): દેશ સેવા સાથે કરિયર
જો તમારા મનમાં વર્દી પહેરવાનો અને દેશની સેવા કરવાનો જઝબો છે, તો ITI પછી તમે આર્મી, નેવી કે એરફોર્સમાં ટેકનિકલ ટ્રેડ્સમેન તરીકે જોડાઈ શકો છો. આ ઉપરાંત DRDO (સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન) અને ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરીમાં પણ ટેકનિશિયનના પદ પર સીધી ભરતી થાય છે.
-
મુખ્ય પદ: મિકેનિક, રેડિયો ઓપરેટર, ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટેશન અને સ્ટોર કીપર.
-
વિશેષ લાભ: સેનામાં ટેકનિકલ પદ પર ભરતી થનારા યુવાનોને એક અલગ પ્રકારનું સન્માન મળે છે. અહીંની ટ્રેનિંગ તમને શારીરિક અને માનસિક રીતે ખૂબ મજબૂત બનાવી દે છે.
4. સ્ટાફ સિલેક્શન કમિશન (SSC): ટેકનિકલ અને બિન-ટેકનિકલ તકો
ઘણા લોકો વિચારે છે કે SSC માત્ર ગ્રેજ્યુએટ્સ માટે જ છે, પરંતુ એવું નથી. SSC દ્વારા MTS (Multi-Tasking Staff) અને વિવિધ મંત્રાલયોમાં ટેકનિકલ સહાયકોની ભરતી કરવામાં આવે છે.
-
સફળતાની ચાવી: SSC ની નોકરીઓમાં કામનું દબાણ થોડું ઓછું હોય છે અને તમને દિલ્હી જેવા મોટા શહેરોમાં કેન્દ્ર સરકારના મંત્રાલયોમાં કામ કરવાની તક મળે છે.
-
સુવિધાઓ: પેન્શન (NPS હેઠળ), ફિક્સ વર્કિંગ અવર્સ અને પ્રમોશનની નિશ્ચિત તકો આને એક સ્થિર કરિયર બનાવે છે.
5. રાજ્ય સરકારના વિભાગો (State Government Jobs)
કેન્દ્ર સિવાય તમારા પોતાના રાજ્યમાં પણ ઘણી તકો રહેલી છે. દરેક રાજ્યનું વીજળી બોર્ડ (Electricity Board) લાઇનમેન અને ઇલેક્ટ્રિશિયન માટે દર વર્ષે વેકેન્સી બહાર પાડે છે. આ ઉપરાંત:
-
જળ વિભાગ (Jal Nigam): પ્લમ્બર અને ફિટરની ભરતી.
-
PWD અને સિંચાઈ વિભાગ: વેલ્ડર અને સર્વેયરની જરૂરિયાત.
-
પરિવહન વિભાગ (State Roadways): બસ મિકેનિક અને ડીઝલ મિકેનિકના પદ.
-
પસંદગી પ્રક્રિયા: ઘણીવાર આ નોકરીઓ માટે રાજ્ય સ્તરની પરીક્ષા અથવા મેરિટના આધારે પસંદગી થાય છે.
તમારા માટે કયો ઓપ્શન બેસ્ટ છે?
આ સંપૂર્ણપણે તમારી રુચિ અને તમારા ‘ટ્રેડ’ પર આધાર રાખે છે:
-
જો તમને એડવેન્ચર પસંદ છે: તો રેલ્વે (ALP) અથવા ડિફેન્સ તમારા માટે બેસ્ટ છે.
-
જો તમારે સારો પગાર અને કોર્પોરેટ માહોલ જોઈએ છે: તો PSU (ONGC, BHEL) તરફ વળો.
-
જો તમે તમારા ઘર કે રાજ્યની નજીક રહેવા માંગો છો: તો વીજળી વિભાગ કે રાજ્ય પરિવહનની નોકરીઓ સૌથી સચોટ રહેશે.
તૈયારી કેવી રીતે શરૂ કરવી?
-
ટ્રેડ થીયરી પર પકડ બનાવો: સરકારી પરીક્ષાઓમાં તમારા ટ્રેડને લગતા પ્રશ્નો વધુ પૂછવામાં આવે છે. તમારી ITIની ચોપડીઓ ફરીથી સારી રીતે વાંચો.
-
એપ્રેન્ટિસશીપ ચોક્કસ કરો: ઘણા વિભાગો (જેમ કે રેલ્વે અને PSU) તેમની ભરતીમાં એવા લોકોને પ્રાથમિકતા આપે છે જેમણે ત્યાંથી જ એપ્રેન્ટિસશીપ કરી હોય.
-
રોજગાર સમાચાર પર નજર રાખો: સાપ્તાહિક ‘Employment News’ વાંચો અને સરકારી જોબ પોર્ટલ્સને ફોલો કરો જેથી કોઈ પણ ફોર્મ ભરવાનું રહી ન જાય.
ITI કરવી એ માત્ર એક કોર્સ પૂરો કરવો નથી, પરંતુ તે આત્મનિર્ભરતા તરફનું પહેલું પગલું છે. ઉપર જણાવેલા વિભાગોમાંથી તમે તમારી પસંદગીનું ક્ષેત્ર પસંદ કરો અને પૂરી પ્રામાણિકતાથી તૈયારીમાં લાગી જાઓ. સરકારી નોકરીનો રસ્તો થોડો કઠિન ચોક્કસ હોઈ શકે છે, પરંતુ નામની આગળ ‘સરકારી કર્મચારી’નો ટેગ તમારી આખી જિંદગી બદલી દેશે.

4. સ્ટાફ સિલેક્શન કમિશન (SSC): ટેકનિકલ અને બિન-ટેકનિકલ તકો