શું તમારું કૂલર ઠંડી હવા નથી આપતું? આ એક ભૂલ સુધારો અને મેળવો AC જેવી ઠંડક!
જેમ જેમ તાપમાન 40 ડિગ્રીને પાર કરે છે, તેમ દરેક ઘરમાં કૂલર બહાર નીકળી આવે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય નોંધ્યું છે કે તમારા પાડોશીનું કૂલર એકદમ શિમલા જેવી ઠંડી હવા આપે છે, જ્યારે તમારું કૂલર માત્ર અવાજ કરે છે અને બફારો (Humidity) વધારી દે છે? આની પાછળ કૂલરની ખામી નહીં, પરંતુ તેને રાખવાની ખોટી રીત હોઈ શકે છે.
મોટાભાગના લોકો એ બાબતે મૂંઝવણમાં હોય છે કે કૂલરને રૂમની એકદમ વચ્ચે રાખવું કે બારી પર? ચાલો, કૂલરના વિજ્ઞાનને થોડું ઊંડાણપૂર્વક સમજીએ જેથી આ કાળઝાળ ગરમીમાં તમે તમારા કૂલરથી જ AC જેવો આનંદ માણી શકો.
ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર વિરુદ્ધ ઉપરનો ફ્લોર: કૂલરની જગ્યાનું ગણિત
કૂલર ક્યાં રાખવું જોઈએ, તેનો ઘણો ખરો આધાર તમે ઘરના કયા ફ્લોર પર રહો છો તેના પર રહેલો છે.
ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર પર રહેતા લોકો માટે: જો તમે ઘરના નીચેના ભાગમાં એટલે કે ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર પર રહો છો, તો તમારી પાસે થોડી આઝાદી છે. ગ્રાઉન્ડ ફ્લોરની દીવાલો અને ભોંયતળિયું અવારનવાર ઉપરના માળની સરખામણીમાં ઠંડા રહે છે. એવામાં જો તમે કૂલરને રૂમની અંદર પણ રાખો છો, તો તે ઠંડી હવા આપી શકે છે. પરંતુ યાદ રાખો, અંદર રાખતી વખતે પણ પાછળની જાળીને તાજી હવા મળવી જરૂરી છે.
ઉપરના માળ (પહેલા કે બીજા ફ્લોર) પર રહેતા લોકો માટે: જો તમે ઉપરના ફ્લોર પર રહો છો, તો રૂમની અંદર કૂલર રાખવું એ તમારી સૌથી મોટી ભૂલ હોઈ શકે છે. બપોરના તડકાથી છત અને દીવાલો તપી જાય છે, જેનાથી રૂમની અંદરની હવા ગરમ થઈ જાય છે. જો તમે કૂલર અંદર રાખશો, તો તે તે જ ગરમ હવાને ખેંચીને પાછી ફેંકશે, જેનાથી રૂમ ઠંડો થવાને બદલે એક ‘ભઠ્ઠી’ બની જશે.
સાચી રીત: ઉપર રહેતા લોકોએ કૂલર હંમેશા બારી કે દરવાજા પર બહારની તરફ લગાવવું જોઈએ. આનાથી કૂલર બહારની તાજી હવા ખેંચશે અને રૂમમાં રહેલી ગરમ હવાને બહાર ધકેલી દેશે.
વેન્ટિલેશન: કૂલરનો સૌથી મોટો દોસ્ત
AC અને કૂલરના કામ કરવાની રીત બિલકુલ અલગ હોય છે. AC ચલાવવા માટે આપણે રૂમ પૂરેપૂરો બંધ કરી દઈએ છીએ, પરંતુ જો તમે કૂલર સાથે આવું કર્યું, તો થોડી જ વારમાં રૂમમાં ચીકણાશ અને ભારેપણું (Humidity) અનુભવાવા લાગશે.
સુવર્ણ નિયમ: કૂલર ત્યારે જ ઠંડક આપશે જ્યારે હવાનું ‘ક્રોસ વેન્ટિલેશન’ થશે. કૂલર બહારથી ઠંડી હવા ફેંકે છે, તો તે હવાને બહાર નીકળવાનો રસ્તો પણ જોઈએ. તેથી રૂમની એક બારી કે દરવાજો થોડો ખુલ્લો જરૂર રાખો. આનાથી ભેજ બહાર નીકળતો રહેશે અને રૂમમાં તાજગી જળવાઈ રહેશે.
જાળી અને કૂલિંગ પેડ્સ: આને અવગણશો નહીં
જાળી અને કૂલિંગ પેડ્સ: આને અવગણશો નહીંકૂલરની જાળી તેના ‘ફેફસાં’ જેવી હોય છે. જો તે બ્લોક થઈ જાય, તો કૂલર દમ તોડવા લાગે છે.
ઘાસવાળી જાળી (Wood Wool): આ સસ્તી હોય છે અને સારી ઠંડક આપે છે, પરંતુ તેમાં ધૂળ જલ્દી જામી જાય છે. જો ઘાસ કાળું પડી ગયું હોય કે સખત થઈ ગયું હોય, તો તરત જ બદલી નાખો.
હનીકોમ્બ પેડ્સ (Honeycomb Pads): આજકાલના કૂલરમાં આ વધુ જોવા મળે છે. તે લાંબા સમય સુધી ચાલે છે અને વધુ પાણી શોષે છે. પરંતુ ક્ષારવાળા પાણીને કારણે તેના છિદ્રો બંધ થઈ જાય છે. મહિનામાં એકવાર તેને કાઢીને પ્રેશર ગન કે પાઇપથી સાફ જરૂર કરો.
કૂલરને ‘સુપર-કૂલર’ બનાવવા માટેની કેટલીક સિક્રેટ ટિપ્સ
ખસની સુગંધ અને ઠંડક: પાણીની ટાંકીમાં થોડી ખસ કે કોઈ કૂલિંગ લિક્વિડ નાખી દો, આનાથી માત્ર સુગંધ જ નહીં આવે પણ હવામાં ઠંડક પણ અનુભવાશે.
પંપ પહેલા ચલાવો: કૂલરનો પંખો ચાલુ કરવાના 5-10 મિનિટ પહેલા પાણીનો પંપ ચાલુ કરી દો. આનાથી ઘાસ પૂરેપૂરું ભીનું થઈ જશે અને જેવું તમે પંખો ચલાવશો, તેવી જ પહેલી લહેર ઠંડી આવશે.
તડકાથી બચાવો: કોશિશ કરો કે કૂલર એવી બારી પર હોય જ્યાં સીધો તડકો ન પડતો હોય. જો તડકો આવતો હોય, તો કૂલરની ઉપર શેડ કે છજ્જું બનાવી દો. કૂલરની બોડી જેટલી ઠંડી રહેશે, હવા એટલી જ બરફ જેવી ઠંડી હશે.
કૂલર કોઈ જાદુઈ મશીન નથી, તે પૂરેપૂરી રીતે હવાના દબાણ અને બાષ્પીભવન (Evaporation) ના સિદ્ધાંત પર કામ કરે છે. જો તમે તેને સાચી જગ્યાએ (બારી પર) રાખશો અને વેન્ટિલેશનનું ધ્યાન રાખશો, તો તે તમને 45 ડિગ્રીની ગરમીમાં પણ ચેનથી ઊંઘાડી શકે છે. તો બસ, આજે જ તમારા કૂલરની જગ્યા બદલો અને વીજળીનું બિલ બચાવતા AC જેવી ઠંડકનો આનંદ માણો.
