જેલ અને કરોડોનો દંડ! સરકાર લાવશે નવું બિલ, પેપર લીક માટે બનશે ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ!
દેશભરમાં વારંવાર સામે આવતા સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓના પેપર લીક કૌભાંડો અને તેના કારણે લાખો નિર્દોષ વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય પર ઊભા થતા પ્રશ્નાર્થચિહ્નો વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે હવે લાલ આંખ કરી છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા પેપર લીક સામે અતિ કડક કાર્યવાહી કરવાનું વચન આપ્યાના ગણતરીના કલાકોમાં જ, કેન્દ્ર સરકાર ‘પબ્લિક એક્ઝામિનેશન (પ્રિવેન્શન ઓફ અનફેર મીન્સ) એક્ટ, ૨૦૨૪’ માં મોટા અને આકરા સુધારા કરવા જઈ રહી છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સરકાર એક નવું બિલ લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે, જેમાં ગુનેગારો માટે કડકમાં કડક સજા, અધધ દંડ અને કેસોના ઝડપી નિકાલ માટે ‘ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ’ (Fast-track courts) ની રચના કરવાની મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈઓ કરવામાં આવશે.
હાલનો કાયદો અને સુધારા પછી શું બદલાશે?
હાલમાં દેશમાં અમલી કાયદા મુજબ, પરીક્ષામાં થતી ગેરરીતિઓ અને પેપર લીકમાં સામેલ ગુનેગારો સામે નીચે મુજબની સજાની જોગવાઈ છે:
-
સામાન્ય ગુના: વ્યક્તિગત રીતે ચોરી કે ગેરરીતિ કરવા બદલ ૩ થી ૫ વર્ષની જેલ અને ₹૧૦ લાખ સુધીના દંડની જોગવાઈ છે.
-
સંગઠિત કૌભાંડ: પેપર લીક ચલાવતી સંગઠિત ગેંગ કે રેકેટ માટે ૫ થી ૧૦ વર્ષની જેલ અને ઓછામાં ઓછો ₹૧ કરોડનો દંડ નક્કી કરાયેલો છે.
-
સર્વિસ પ્રોવાઈડર: પરીક્ષા એજન્સી કે સર્વિસ પ્રોવાઈડર દોષિત જણાય તો ₹૧ કરોડ સુધીનો દંડ અને પરીક્ષાનો તમામ ખર્ચ વસૂલવાનો કાયદો છે.
-
બિન-જામીનપાત્ર ગુનો: આ એક્ટ હેઠળના તમામ ગુનાઓ બિન-જમીનપાત્ર (Non-bailable) અને સંજ્ઞેય (Cognisable) છે.
નવા પ્રસ્તાવિત બિલમાં આ સજા અને આર્થિક દંડની રકમમાં ખૂબ જ મોટો વધારો કરવામાં આવશે, જેથી કોઈ પણ વ્યક્તિ કે ગેંગ આવી ગેરરીતિ કરતા પહેલાં સો વાર વિચારે.
વડાપ્રધાન મોદીનું ભાવુક સંબોધન: ‘લાખો વિદ્યાર્થીઓનું દર્દ હું સમજું છું’
ગુરુવારે મોડી રાત્રે જારી કરાયેલા એક વિડિયો સંદેશમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશના યુવાનો અને વાલીઓને સંબોધિત કર્યા હતા. તેમણે સ્વીકાર્યું હતું કે વારંવાર થતા પેપર લીકની ઘટનાઓએ વિદ્યાર્થીઓના દિલ તોડી નાખ્યા છે.
વડાપ્રધાને જણાવ્યું હતું કે, “મિત્રો, હું જાણું છું કે પેપર લીક એ કોઈ સામાન્ય મુદ્દો નથી. લાખો વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના પરિવારજનો માટે આ અત્યંત પીડાજનક બાબત છે. આ જ કારણે છેલ્લા અઢી મહિનામાં સરકારે અનેક કડક પગલાં લીધાં છે. મુખ્ય ગુનેગારોને પકડી પાડવામાં આવ્યા છે અને તેઓ હાલ જેલના સળિયા પાછળ છે.”
વધુમાં તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, કેસોનો વહેલી તકે નિકાલ થાય તે માટે તેમણે પોતે સંબંધિત મંત્રાલયોને ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટનો પ્રસ્તાવ તૈયાર કરવા આદેશ આપ્યો હતો. અધિકારીઓએ મોડી રાત સુધી કામ કરીને આ ડ્રાફ્ટ તૈયાર કરી લીધો છે.
કેબિનેટની મંજૂરી અને સંસદમાં બિલ રજૂ કરવાની તૈયારી
વડાપ્રધાન મોદીએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આ પ્રસ્તાવિત બિલને કેન્દ્રીય કેબિનેટ સમક્ષ ચર્ચા માટે મૂકવામાં આવશે. કેબિનેટના સભ્યોની સલાહ અને સૂચનો બાદ આ બિલને આખરી ઓપ આપવામાં આવશે.
સરકારની યોજના છે કે સંસદના ચાલુ સત્રના બીજા અઠવાડિયાના પ્રારંભથી જ આ બિલને બંને ગૃહ (લોકસભા અને રાજ્યસભા) માં રજૂ કરીને શક્ય એટલી વહેલી તકે પસાર કરાવી લેવામાં આવે, જેથી કરીને ભવિષ્યમાં લેવાનારી તમામ સરકારી અને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓને સુરક્ષિત બનાવી શકાય.
વિદ્યાર્થી સંગઠનો અને વિપક્ષો દ્વારા દેશભરમાં કરવામાં આવી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે વડાપ્રધાનનું આ નિવેદન અને સરકારનું આ પગલું અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.
નીટ (NEET) પરીક્ષા પ્રણાલીની સમીક્ષા માટે ‘હાઈ-પાવર્ડ પેનલ’
માત્ર કાયદો આકરો કરવાથી અટકવાને બદલે, કેન્દ્ર સરકાર નેશનલ એલિજિબિલિટી કમ એન્ટ્રન્સ ટેસ્ટ એટલે કે NEET (નીટ) ની આખી પ્રક્રિયામાં આમૂલ પરિવર્તન લાવવા વિચારી રહી છે.
સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર:
-
દેશની વિવિધ અગ્રણી યુનિવર્સિટીઓના આશરે ૧૦ જેટલા વાઇસ-ચાન્સેલર્સ (VCs) ની એક ઉચ્ચ સ્તરીય ‘હાઈ-પાવર્ડ પેનલ’ બનાવવામાં આવશે.
-
આ કમિટી NEET પરીક્ષાના આયોજન, ગોપનીયતા, અને સિક્યોરિટી પ્રોટોકોલની ઝીણવટભરી સમીક્ષા કરશે.
-
પરીક્ષામાં પારદર્શિતા વધારવા, જવાબદેહી નક્કી કરવા અને સિસ્ટમની ત્રુટિઓ (Loopholes) ને દૂર કરવા માટે આ પેનલ સરકારને મહત્વના સુધારા સૂચવશે.
બીજી તરફ, દિલ્હી હાઈકોર્ટે પણ પેપર લીકના કેસોની ઝડપી સુનાવણી માટે ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ સ્થાપવાની જાહેરાત કરી છે. સરકાર અને ન્યાયતંત્રના આ સંયુક્ત પ્રયાસોથી દેશના કરોડો વિદ્યાર્થીઓમાં ફરી એકવાર ન્યાય અને યોગ્યતાની આશા જાગી છે.
