ઈરાનની ધરતી પર CIAનો માસ્ટરપ્લાન: ગુમ થયેલા અમેરિકી પાયલોટોનું સાહસિક રેસ્ક્યુ ઓપરેશન
ગયા અઠવાડિયે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના તણાવે એક નવું અને જોખમી સ્વરૂપ ધારણ કર્યું હતું. ઈરાની સરહદમાં અમેરિકાનું શક્તિશાળી એફ-15ઈ સ્ટ્રાઈક ઈગલ (F-15E Strike Eagle) જેટ તોડી પાડવામાં આવ્યું. વિમાનમાં સવાર બે એવિએટર્સ દુશ્મનના પ્રદેશમાં ફસાઈ ગયા હતા. આ પછી શરૂ થયું એક એવું ઓપરેશન, જેમાં છેતરામણી વ્યૂહરચના, ભારે ગોળીબાર અને પહાડોની વચ્ચે જીવલેણ સંતાકૂકડી સામેલ હતી.
બે અલગ-અલગ રેસ્ક્યુ અને સાત કલાકનું મિશન
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ મિશનને અમેરિકી સૈન્ય ઈતિહાસનું અત્યંત સફળ ઓપરેશન ગણાવ્યું છે. સામાન્ય રીતે યુદ્ધના મેદાનમાં પાયલોટ ગુમ થાય ત્યારે તેને બચાવવો મુશ્કેલ હોય છે, પરંતુ અહીં બે પાયલોટોને અલગ-અલગ જગ્યાએથી અને તે પણ દુશ્મનના પ્રદેશમાં ઉંડે જઈને બચાવવામાં આવ્યા હતા. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું, “અમે ક્યારેય કોઈ અમેરિકી યોદ્ધાને પાછળ છોડીશું નહીં!”
પ્રથમ પાયલોટને વિમાન ક્રેશ થયાના થોડા સમય બાદ જ શોધી લેવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ બીજા પાયલોટ (વેપન્સ સિસ્ટમ ઓફિસર) ને શોધવો એ લોઢાના ચણા ચાવવા જેવું હતું.
CIA ની અનોખી ‘ડિસેપ્શન’ (છેતરપિંડી) ટેક્ટિક
જ્યારે ઈરાની સૈન્ય અને ત્યાંના સ્થાનિક નાગરિકો બીજા પાયલોટને પકડવા માટે ઈનામની લાલચમાં પહાડો ખૂંદી રહ્યા હતા, ત્યારે CIA એ એક માસ્ટરપ્લાન બનાવ્યો. અમેરિકી ઈન્ટેલિજન્સ એજન્સીએ ઈરાનની અંદર જ એવી અફવા ફેલાવી દીધી કે અમેરિકાએ પોતાના પાયલોટને શોધી લીધો છે અને તેને જમીન માર્ગે દેશની બહાર લઈ જવામાં આવી રહ્યો છે.
આ ખોટી માહિતીને કારણે ઈરાની સૈન્યનું ધ્યાન ભટકી ગયું. આ મૂંઝવણનો ફાયદો ઉઠાવીને CIA એ પાયલોટનું ચોક્કસ લોકેશન શોધી કાઢ્યું. પાયલોટ ઈજા પામ્યો હોવા છતાં, જીવ બચાવવા માટે પહાડોમાં 7,000 ફૂટની ઊંચાઈ પર ચઢી ગયો હતો અને એક પહાડી તિરાડમાં છુપાયો હતો.
ખૂનખાર સંઘર્ષ અને વિમાનોની તબાહી
રેસ્ક્યુ ઓપરેશન એટલું સરળ નહોતું. જ્યારે અમેરિકાએ ડઝનબંધ સશસ્ત્ર વિમાનો અને બ્લેક હોક હેલિકોપ્ટરો ઈરાની આકાશમાં ઉતાર્યા, ત્યારે ઈરાની સૈન્યએ વળતો પ્રહાર કર્યો. બે બ્લેક હોક હેલિકોપ્ટર પર ભારે ગોળીબાર થયો હતો. આ ઉપરાંત, ટેકનિકલ ખામીને કારણે અમેરિકાએ પોતાના જ બે ટ્રાન્સપોર્ટ વિમાનોને નષ્ટ કરવા પડ્યા હતા જેથી તે દુશ્મનના હાથમાં ન આવે.
ઈરાની મીડિયાએ દાવો કર્યો હતો કે તેમણે અમેરિકાના ટ્રાન્સપોર્ટ વિમાનો અને હેલિકોપ્ટરો તોડી પાડ્યા છે, પરંતુ ટ્રમ્પે આ દાવાને નકારી કાઢતા કહ્યું કે એક પણ અમેરિકી સૈનિક આ ઓપરેશનમાં શહીદ થયો નથી.
બીજું વિમાન પણ તોડી પડાયું હતું?
આ સમગ્ર ઘટનામાં એક રહસ્યમય વળાંક એ આવ્યો કે તે જ દિવસે અમેરિકાનું બીજું એક વિમાન, એ-10 (A-10) એટેક એરક્રાફ્ટ પણ ક્રેશ થયું હોવાના અહેવાલ હતા. ઈરાને દાવો કર્યો હતો કે તેમણે આ વિમાનને પણ તોડી પાડ્યું છે. અમેરિકી અધિકારીઓએ પુષ્ટિ કરી છે કે તે દિવસે બીજો એક પાયલોટ પણ બચાવવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તે કયું વિમાન હતું તેની સત્તાવાર જાણકારી સુરક્ષાના કારણોસર ગુપ્ત રાખવામાં આવી છે.
ઈરાનની પ્રતિક્રિયા અને વર્ચસ્વની લડાઈ
ઈરાની સ્ટેટ ટેલિવિઝને કાટમાળ અને ધુમાડાના વીડિયો જાહેર કરીને પોતાની તાકાત બતાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ઈરાન સરકારે સ્થાનિક લોકોને ‘દુશ્મન પાયલોટ’ પકડવા માટે ઈનામની જાહેરાત કરી હતી, જે દર્શાવે છે કે તેઓ અમેરિકાને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નીચું બતાવવા માંગતા હતા. જોકે, CIA ની સ્માર્ટ રમત અને અમેરિકી એરફોર્સની ‘એર ડોમિનન્સ’ (હવાઈ સર્વોપરિતા) એ ઈરાનના મનસૂબા પર પાણી ફેરવી દીધું.
