દેશના ૧૦ રાજ્યોમાં કોંગ્રેસે જાહેર કર્યા 7 ઉમેદવારો; કર્ણાટકથી મલ્લિકાર્જુન ખડગે અને ઝારખંડથી પ્રણવ ઝા મેદાનમાં
ઝારખંડ સહિત દેશના ૧૦ રાજ્યોમાં આગામી સમયમાં યોજાનારી રાજ્યસભાની ચૂંટણીને લઈને રાજકીય ગરમાવો ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. ખાસ કરીને ઝારખંડમાં સત્તાધારી ગઠબંધનના પ્રમુખ પક્ષો વચ્ચે બેઠકોની વહેંચણી અને ધારાસભ્યોના મતોના ગણિતને સાચવવા માટે કોંગ્રેસ હાઈકમાન્ડે એક અત્યંત મહત્વનો અને વ્યુહાત્મક નિર્ણય લીધો છે. ઝારખંડમાં રાષ્ટ્રીય પ્રમુખ મલ્લિકાર્જુન ખડગેના આદેશથી પક્ષની આંતરિક સ્થિતિને મજબૂત કરવા અને પોતાના ઉમેદવારની જીત સુનિશ્ચિત કરવા માટે દિગ્ગજ નેતાઓને મોટી જવાબદારીઓ સોંપવામાં આવી છે, જેનાથી રાજ્યના રાજકારણમાં નવી ચર્ચાઓ શરૂ થઈ ગઈ છે.
ઝારખંડમાં રાજ્યસભાની ચૂંટણીના ભણકારા વાગી રહ્યા છે ત્યારે કોંગ્રેસ પાર્ટીએ પોતાના ઉમેદવારને જીતાડવા માટે દિલ્હીથી લઈને રાંચી સુધી સંગઠનને એલર્ટ મોડ પર મૂકી દીધું છે. ૧૮ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ યોજાનારી આ મહત્વની ચૂંટણી માટે કોંગ્રેસે છત્તીસગઢના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને પક્ષના વરિષ્ઠ નેતા ભૂપેશ બઘેલ તેમજ દિગ્ગજ નેતા અજય શર્માની ઝારખંડ માટે વિશેષ નિરીક્ષક (Observers) તરીકે નિયુક્તિ કરી છે. આ નિરીક્ષકોની મુખ્ય જવાબદારી ગઠબંધનના સાથી પક્ષો સાથે સમન્વય સાધવાની અને પોતાના તમામ ધારાસભ્યોના મતો અકબંધ રાખવાની રહેશે.
૧૦ રાજ્યો માટે ૭ ઉમેદવારોના નામ નક્કી, ખડગે કર્ણાટકથી મેદાનમાં
કોંગ્રેસે દેશના ૧૦ રાજ્યોમાં ખાલી પડી રહેલી ૨૪ દ્વિવાર્ષિક બેઠકો અને મહારાષ્ટ્ર, તમિલનાડુ તેમજ ઓડિશાની ૩ પેટાચૂંટણીઓ માટે પોતાના સાત વરિષ્ઠ ઉમેદવારોના નામોની સત્તાવાર જાહેરાત કરી દીધી છે. શુક્રવારે ખુદ કોંગ્રેસ પ્રમુખ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ કર્ણાટકથી ઉમેદવારી પત્ર ભરીને આ ચૂંટણી જંગમાં ઝંપલાવ્યું છે, જ્યાં તેમનો વર્તમાન કાર્યકાળ ૨૫ જૂને સમાપ્ત થઈ રહ્યો છે. કર્ણાટકથી ખડગે ઉપરાંત પવન ખેરા અને મન્સૂર અલી ખાનને પણ ટિકિટ આપવામાં આવી છે. આ સિવાય મધ્યપ્રદેશમાંથી મીનાક્ષી નટરાજન, તમિલનાડુમાંથી પ્રવીણ ચક્રવર્તી, રાજસ્થાનમાંથી નીરજ ડાંગી અને ઝારખંડમાંથી પ્રણવ ઝાને પક્ષે પોતાના સત્તાવાર ઉમેદવાર તરીકે જાહેર કર્યા છે.
ચૂંટણી પંચનું ટાઈમટેબલ અને ગણિત
ચૂંટણી પંચના જાહેર કરાયેલા સમયપત્રક અનુસાર, રાજ્યસભાની બેઠકો માટે નામાંકન પત્ર ભરવાની છેલ્લી તારીખ ૮ જૂન નક્કી કરવામાં આવી છે. ત્યારબાદ ૯ જૂને ઉમેદવારી પત્રોની ચકાસણી કરવામાં આવશે. જે ઉમેદવારો પોતાના નામ પાછા ખેંચવા માંગતા હોય તેઓ ૧૧ જૂન સુધી ફોર્મ પરત લઈ શકશે. આખરી તબક્કામાં ૧૮ જૂનની સાંજે મતદાન પૂર્ણ થયા બાદ તરત જ મતગણતરી હાથ ધરવામાં આવશે. રાજ્યસભાની ચૂંટણી સિંગલ ટ્રાન્સફરેબલ વોટ સિસ્ટમ (પ્રમાણસર પ્રતિનિધિત્વ) હેઠળ યોજાતી હોવાથી, દરેક ધારાસભ્યનો વોટ અને રાજકીય જોડાણ અહીં નિર્ણાયક સાબિત થાય છે.
ઝારખંડ વિધાનસભાનું સમીકરણ અને કોંગ્રેસનું વલણ
ઝારખંડની ૮૧ સભ્યોની વિધાનસભામાં કોંગ્રેસ હાલમાં ઝારખંડ મુક્તિ મોરચા (JMM) ના નેતૃત્વવાળી ગઠબંધન સરકારમાં બીજા નંબરનો સૌથી મોટો હિસ્સેદાર પક્ષ છે. કોંગ્રેસ પાસે પોતાના ૧૬ ધારાસભ્યોનું સંખ્યાબળ છે. આ જ સંખ્યાબળના આધારે કોંગ્રેસે ગઠબંધન સમક્ષ પોતાની પરંપરાગત બેઠકની માંગણી કરી હતી અને પ્રણવ ઝાને ઉમેદવાર બનાવ્યા છે. તાજેતરમાં જ પક્ષે રાજ્યમાં સંગઠનાત્મક મજબૂતી માટે ૩૬ સભ્યોની એક ઉચ્ચ સ્તરીય રાજકીય બાબતોની સમિતિ બનાવી હતી, જેમાં પ્રદેશ પ્રમુખ કેશવ મહતો કમલેશ અને પૂર્વ મંત્રી આલમગીર આલમ જેવા દિગ્ગજોનો સમાવેશ થાય છે.
રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે, ભલે રાજ્યમાં જેએમએમ અને કોંગ્રેસ વચ્ચે સરકાર ચલાવવામાં સારો તાલમેલ જોવા મળતો હોય, પરંતુ જમીન સંપાદન, સ્થાનિક લોકોનું વિસ્થાપન અને ખાણકામ (Mining) જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર કોંગ્રેસ જમીની સ્તરે પોતાની એક તદ્દન સ્વતંત્ર રાજકીય ઓળખ જાળવી રાખવા માટે મથી રહી છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ભૂપેશ બઘેલની એન્ટ્રી બાદ આ ચૂંટણીમાં ગઠબંધન અંદરખાને કેટલું એકજૂથ રહીને પ્રણવ ઝાને સંસદના ઉચ્ચ ગૃહ સુધી પહોંચાડી શકે છે.
