રશિયન તેલ, ટેરિફથી લઈને H-1B વિઝા સુધી: દ્વિપક્ષીય સંબંધો મજબૂત કરવા યુએસ વિદેશ મંત્રી રુબિયો ભારત પ્રવાસે
ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચેના આર્થિક અને રાજદ્વારી સંબંધોમાં એક નવો મોડ આવી રહ્યો છે. અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો આ વર્ષે બીજી વખત ભારતની મુલાકાતે આવી પહોંચ્યા છે. મંગળવાર, ૨૦ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ ના રોજ આર્થિક રાજધાની મુંબઈ ખાતે ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર અને માર્કો રુબિયો વચ્ચે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ દ્વિપક્ષીય બેઠક યોજાવા જઈ રહી છે.
આ બેઠક એવા સમયે યોજાઈ રહી છે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચે દ્વિપક્ષીય વેપાર, રશિયન ક્રૂડ ઓઇલની આયાત, ટેરિફ માળખું અને વિઝા નીતિઓને લઈને લાંબા સમયથી ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. બંને નેતાઓ વચ્ચે ઊર્જા સુરક્ષા, સંરક્ષણ સહયોગ, નવી ટેકનોલોજી, રોકાણ તેમજ પશ્ચિમ એશિયાની વર્તમાન પરિસ્થિતિ અંગે ગહન મંથન થવાની ધારણા છે.
વેપાર સોદા પર ઐતિહાસિક કરારની શક્યતા
મુંબઈ પહોંચતા પહેલા ઉઝબેકિસ્તાનમાં પત્રકારો સાથે વાતચીત કરતા અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ સંકેત આપ્યો હતો કે ભારત અને અમેરિકા પ્રસ્તાવિત વેપાર કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાની ખૂબ જ નજીક પહોંચી ગયા છે. ૨૦૨૫ ની શરૂઆતથી જ બંને દેશો વચ્ચે ટેરિફ, નોન-ટેરિફ અવરોધો અને પોતપોતાના બજારોમાં સરળ એક્સેસ આપવા અંગે વાટાઘાટો ચાલી રહી હતી.
ભારત સતત એ વાત પર અડગ રહ્યું છે કે વૈશ્વિક સ્પર્ધકોની સરખામણીએ ભારતીય ઉત્પાદનોને અમેરિકી બજારમાં વધુ સારી અને સમાન ટેરિફ શરતો મળે. રુબિયોના આ નિવેદનથી લાંબા સમયથી અટકેલા આ બહુપ્રતિક્ષિત ટ્રેડ ડીલ પર ટૂંક સમયમાં સહીઓ થવાની આશા પ્રબળ બની છે.
રશિયન તેલની ખરીદી અને ટેરિફમાં રાહત
ભારત-અમેરિકા સંબંધોમાં તાજેતરના સમયમાં સૌથી સંવેદનશીલ મુદ્દો રશિયા પાસેથી ભારત દ્વારા કરવામાં આવતી ક્રૂડ ઓઇલની આયાત રહ્યો છે. અમેરિકી સંસદમાં પ્રસ્તાવિત કડક પ્રતિબંધો અને ટેરિફ જોગવાઈઓના કારણે ભારતીય નિકાસી માલસામાન પર ૧૦૦ ટકા સુધીના તોતિંગ ટેરિફનું જોખમ મંડરાઈ રહ્યું હતું.
જોકે, તાજેતરમાં અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા રશિયા સંબંધિત કેટલાક કડક પ્રતિબંધો અને ટેરિફ જોગવાઈઓમાં નરમ વલણ અપનાવવામાં આવ્યું છે. આ રાહતને કારણે ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા પરનું દબાણ નોંધપાત્ર રીતે ઘટ્યું છે અને વેપાર સોદાને આગળ વધારવા માટે બંને દેશો વચ્ચે સકારાત્મક વાતાવરણ સર્જાયું છે.
H-1B વિઝા, ગ્લોબલ પ્રોફેશનલ્સ અને પશ્ચિમ એશિયા કટોકટી
વેપાર ઉપરાંત, અમેરિકાની વિઝા અને ઇમિગ્રેશન નીતિઓ પણ આ વાટાઘાટોમાં મુખ્ય વિષય રહેશે. H-1B વિઝા અને અન્ય ઇમિગ્રેશન પ્રતિબંધોના કારણે વધેલા ખર્ચે ભારતીય આઈટી કંપનીઓ અને કુશળ વ્યાવસાયિકો માટે ચિંતા ઊભી કરી હતી. આ બેઠકમાં ભારતીય પ્રોફેશનલ્સની અવરજવર સરળ બનાવવા અંગે વિસ્તૃત ચર્ચા થઈ શકે છે.
આ ઉપરાંત, મધ્ય પૂર્વ અને પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવની વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા અને તેલના ભાવો પર પડતી અસર અંગે પણ બંને દેશો વિચારોનું આદાન-પ્રદાન કરશે.
પોતાના આ ભારત પ્રવાસ દરમિયાન માર્કો રુબિયો મુંબઈની પ્રખ્યાત તાજ હોટેલ ખાતે આવેલ ૨૬/૧૧ મેમોરિયલની મુલાકાત લઈને આતંકવાદી હુમલાના પીડિતોને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરશે. ત્યારબાદ તેઓ વિશ્વના સૌથી મોટા રિફાઇનિંગ સંકુલ પૈકીના એક એવા રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના રિફાઇનિંગ કોમ્પ્લેક્સની મુલાકાત લેવા માટે ગુજરાતના જામનગર ખાતે રવાના થશે.
