ઈડીના દરોડામાં ચોંકાવનારો ખુલાસો, વોટ્સએપ કોલિંગ દ્વારા લૂંટાતા હતા ભારતીયો!
આજના ડિજિટલ યુગમાં ટેકનોલોજી જેટલી સુવિધાજનક છે, તેટલી જ જોખમી પણ સાબિત થઈ રહી છે. તાજેતરમાં એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) દ્વારા કરવામાં આવેલી એક મહત્વપૂર્ણ કાર્યવાહીએ સમગ્ર દેશને ચોંકાવી દીધો છે. કમ્બોડિયામાં બેઠેલા એક આંતરરાષ્ટ્રીય ગેંગ દ્વારા ભારતીય નાગરિકો સાથે કરવામાં આવતી સાયબર છેતરપિંડીના મૂળ સુધી તપાસ એજન્સી પહોંચી છે. આ કૌભાંડનો વ્યાપ એટલો મોટો છે કે જાણીને નવાઈ લાગે કે માત્ર સિમ કાર્ડના માધ્યમથી કરોડો રૂપિયાની લૂંટ ચલાવવામાં આવી રહી હતી.
તપાસનો આરંભ અને ઈડીની દરોડાની કાર્યવાહી
આ સમગ્ર મામલાની શરૂઆત જોધપુર પોલીસ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી એક એફઆઈઆર (FIR) થી થઈ હતી. જેમાં કેટલાક પોઈન્ટ ઓફ સેલ્સ (POS) વિક્રેતાઓ પર ગેરકાયદેસર રીતે સિમ કાર્ડ સક્રિય કરવાનો અને તે વિદેશી નાગરિકોને વેચવાનો આરોપ હતો. આ કેસની ગંભીરતાને જોતા ED એ મની લોન્ડરિંગ પ્રિવેન્શન એક્ટ (PMLA) હેઠળ તપાસ પોતાના હાથમાં લીધી હતી.
તપાસના ભાગરૂપે, એજન્સીએ 5 જૂનના રોજ દેશના વિવિધ શહેરોમાં તવાઈ બોલાવી હતી. જેમાં લુધિયાણા, રાજસ્થાનના કિશનગઢ, નાગૌર અને જોધપુર જેવા વિસ્તારોમાં સાત અલગ-અલગ સ્થળોએ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા. આ કાર્યવાહી દરમિયાન ઈડીને મહત્વના પુરાવાઓ હાથ લાગ્યા અને કુલ 30 એવા બેંક ખાતાઓની ઓળખ કરવામાં આવી, જેનો ઉપયોગ આ ગેરકાયદેસર નેટવર્કમાં પૈસાની હેરાફેરી માટે થતો હતો.
કેવી રીતે ચાલતું હતું આ આખું રેકેટ?
આ સાયબર ફ્રોડ પાછળનું મગજ એક મલેશિયન નાગરિક હોવાનું બહાર આવ્યું છે, જે કમ્બોડિયામાં રહીને ભારતમાં આખું નેટવર્ક ઓપરેટ કરતો હતો. ઈડીના ડેટા એનાલિસિસ મુજબ, કુલ 2.3 લાખ સિમ કાર્ડનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું હતું. જેમાંથી લગભગ 36,000 સિમ કાર્ડ કમ્બોડિયામાં સક્રિય હોવાનું જણાયું હતું. તેમાંથી 5,300 સિમ કાર્ડનો ઉપયોગ સીધો જ વોટ્સએપ કોલિંગ અને મેસેજ દ્વારા ભારતીયોને નિશાન બનાવવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો.
આ ગુનાખોરોની કાર્યપદ્ધતિ અત્યંત ચતુર હતી. આરોપીઓ—જેમાં રાહુલ કુમાર ઝા, મોહમ્મદ શરીફ અને સંદીપ ભટ્ટ મુખ્ય નામો છે—તેઓ પ્રકાશ ભીલ, રામઅવતાર રાઠી, હરીશ માલાકાર અને હેમંત પનવાર જેવા અન્ય સ્થાનિક સિમ વિક્રેતાઓ સાથે મળીને કામ કરતા હતા. આ લોકો પાસે એરટેલ, જિયો અને વોડાફોન જેવી મોટી ટેલિકોમ કંપનીઓની પીઓએસ (POS) આઈડી હતી.
ભોળા લોકોને બનાવતા નિશાન
આ ગેંગ ખાસ કરીને ઓછું ભણેલા અને ભોળા લોકોને પોતાનું લક્ષ્ય બનાવતી હતી. તેઓ નવું સિમ કાર્ડ આપવાના બહાને અથવા સિમ કાર્ડ પોર્ટ કરવાના નામે લોકોની ઓળખપત્ર (KYC) લેતા હતા. એક સિમ કાર્ડના બદલામાં તેઓ ગ્રાહકને જાણ બહાર એકથી વધુ સિમ કાર્ડ સક્રિય કરી લેતા હતા. આ વધારાના સિમ કાર્ડ્સને કમિશનના બદલામાં મલેશિયન ગેંગને સપ્લાય કરવામાં આવતા હતા.
ડિજિટલ અરેસ્ટનો ભય
ED ની તપાસમાં એ પણ સામે આવ્યું છે કે આ નેટવર્ક દ્વારા માત્ર સામાન્ય છેતરપિંડી જ નહીં, પરંતુ ‘ડિજિટલ અરેસ્ટ’ જેવી ખતરનાક પદ્ધતિઓ પણ અપનાવવામાં આવતી હતી. આમાં પીડિતોને ડરાવી-ધમકાવીને કે વીડિયો કોલ દ્વારા પોલીસ અધિકારી હોવાનો ડોળ કરીને કરોડો રૂપિયા પડાવવામાં આવતા હતા. ભારતીયોને સાયબર ક્રાઈમના જાળમાં ફસાવીને તેમની પાસેથી મોટી રકમ વસૂલવાની આ એક સુનિયોજિત પ્રક્રિયા હતી.
સાવચેતી રાખવી કેમ અનિવાર્ય છે?
આ કૌભાંડ આપણને ચેતવણી આપે છે કે આપણે કેટલા સતર્ક રહેવાની જરૂર છે.
-
ક્યારેય અજાણી વ્યક્તિને તમારું કેવાયસી (KYC) ન આપો.
-
જો તમે નવું સિમ લો, તો ખાતરી કરો કે તે માત્ર તમારા નામે જ નોંધાયેલું છે અને વધારાના કનેક્શન સક્રિય થયા નથી.
-
ડિજિટલ અરેસ્ટ અથવા પોલીસના નામે આવતા શંકાસ્પદ કોલથી ડરવાને બદલે તરત જ નજીકના સાયબર સેલમાં રિપોર્ટ કરો.
