અમેરિકામાં જુલાઈ મહિનાની ગરમીએ રચ્યો ઈતિહાસ, જંગલોની આગથી મચ્યો ત્રાહિમામ
આ દિવસોમાં દુનિયાના અનેક હિસ્સાઓમાં હવામાનનું ખૂબ જ ખતરનાક અને ડરામણું સ્વરૂપ જોવા મળી રહ્યું છે. અમેરિકાની હાલત એવી છે કે ત્યાં પડી રહેલી ધોમધખતી ગરમીએ છેલ્લા 90 વર્ષના તમામ જૂના રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે. સૂર્યની પ્રચંડ ગરમી માનવીઓના શરીરને બાળી રહી છે, તો બીજી તરફ જંગલોમાં લાગેલી ભીષણ આગે ચારેય તરફ ત્રાહિમામ મચાવી દીધો છે.
તાજેતરમાં અમેરિકાની નેશનલ ઓશનિક એન્ડ એટ્મોસ્ફેરિક એડમિનિસ્ટ્રેશન (NOAA) એ એક ચોંકાવનારો ડેટા જારી કર્યો છે, જેણે વૈજ્ઞાનિકો અને સામાન્ય જનતા બંનેની ચિંતા વધારી દીધી છે. આવો વિગતવાર જાણીએ કે અમેરિકામાં ગરમીનું આ તાંડવ કેટલું ભયાનક રૂપ લઈ ચૂક્યું છે અને તેની પાછળના અસલી કારણો શું છે.
જુલાઈ 2026: છેલ્લા 90 વર્ષનો સૌથી ગરમ મહિનો
NOAA દ્વારા જારી કરાયેલા રિપોર્ટ મુજબ, અમેરિકાના 48 રાજ્યોમાં આ વર્ષે જુલાઈ મહિનાનું સરેરાશ તાપમાન 76.9 ડિગ્રી ફેરનહાઇટ (લગભગ 24.9 ડિગ્રી સેલ્સિયસ) રેકોર્ડ કરવામાં આવ્યું છે. જ્યારે છેલ્લા 132 વર્ષના હવામાનના આંકડાઓની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરવામાં આવી, ત્યારે આ વાત સામે આવી કે જુલાઈ 2026નો આ મહિનો વર્ષ 1936 પછી ઈતિહાસનો સૌથી ગરમ જુલાઈ મહિનો સાબિત થયો છે.
આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો આ વર્ષે જુલાઈનું સરેરાશ તાપમાન 20મી સદીના સામાન્ય તાપમાન કરતા લગભગ 3.3 ડિગ્રી ફેરનહાઇટ વધારે રહ્યું. આ પહેલા વર્ષ 1936માં જુલાઈ મહિનાનું સરેરાશ તાપમાન 76.8 ડિગ્રી ફેરનહાઇટ નોંધાયું હતું. જો કે ત્યાર પછીના દાયકાઓમાં જેવા કે જુલાઈ 2012, 2006 અને 2022માં પણ ભારે ગરમી પડી હતી, પરંતુ આ વર્ષના એટલે કે 2026ના જુલાઈએ ગરમીના તમામ જૂના રેકોર્ડ પાછળ છોડી દીધા છે.
રેકોર્ડ તોડ ગરમી પાછળનું મોટું કારણ શું છે?
વૈજ્ઞાનિકો અને સંશોધકોના મતે, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં હાલમાં ચાલી રહેલા રેકોર્ડબ્રેક અને જીવલેણ ગરમીના મોજા પાછળનું મુખ્ય કારણ આબોહવા પરિવર્તન છે. વધતું પ્રદૂષણ અને કોલસો, તેલ અને ગેસ જેવા અશ્મિભૂત ઇંધણનો વધુ પડતો ઉપયોગ આપણા પર્યાવરણને અંદરથી ખોખલું કરી રહ્યો છે.
રસપ્રદ વાત એ છે કે, ૧૯૩૦ના દાયકામાં – ખાસ કરીને ૧૯૩૬માં – અનુભવાયેલી ભારે ગરમીના કારણો આજના સમય કરતા અલગ હતા. તે યુગ “ડસ્ટ બાઉલ” ઘટના દ્વારા ચિહ્નિત થયેલ હતો, જે ગ્રેટ પ્લેઇન્સમાં તીવ્ર દુષ્કાળ દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ હતો. વધુ પડતી અને અનિયંત્રિત ખેડાણથી જમીનમાં ભેજ ઓછો થઈ ગયો હતો અને જમીન ખુલ્લી રહી હતી, જેના કારણે સપાટી નીચે ફસાયેલી ગરમી બહાર નીકળી ગઈ હતી અને તાપમાનમાં વધારો થયો હતો. તેનાથી વિપરીત, ગ્લોબલ વોર્મિંગ અને માનવ પ્રવૃત્તિઓ આજની તીવ્ર ગરમીના મુખ્ય કારણો છે.
જંગલોમાં લાગેલી આગથી મચ્યો હાહાકાર
આકાશમાંથી વરસતી ગરમી જ નહીં; જમીન પર ભડકતી આગ પણ સમગ્ર યુએસમાં વિનાશ મચાવી રહી છે. સ્પેન અને ફ્રાન્સ જેવા યુરોપિયન દેશોમાં સમાન કટોકટી બાદ, યુએસમાં જંગલમાં લાગેલી આગ હવે ભયાનક પ્રમાણમાં વધી ગઈ છે.
અહેવાલો દર્શાવે છે કે કેલિફોર્નિયા અને નેવાડાની સરહદ પરના જંગલોમાં મોટા પાયે જંગલમાં આગ લાગી છે. કેલિફોર્નિયાની સત્તાવાર અગ્નિશામક એજન્સી, CAL FIRE અનુસાર, આગ પહેલાથી જ 15,000 એકરથી વધુ વિસ્તારને બાળી ચૂકી છે. પરિસ્થિતિ એટલી અસ્થિર છે કે, વ્યાપક અગ્નિશામક પ્રયાસો છતાં, અત્યાર સુધી અસરગ્રસ્ત વિસ્તારના માત્ર 3 ટકા ભાગમાં આગ કાબુમાં આવી છે.
પ્રશાસન એલર્ટ: લોકોને ઘર ખાલી કરવાનો આદેશ
જંગલોમાં ધધકતી આ ભયાનક આગ અને ફેલાતા ધુમાડાને જોતા અમેરિકી સરકાર સંપૂર્ણપણે સતર્ક થઈ ગઈ છે. ઉત્તરી વાશો કાઉન્ટી (Washoe County) અને આસપાસના પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં પ્રશાસને સુરક્ષાના પુખ્તા પ્રબંધો કરીને સ્થાનિક લોકોને પોતાના ઘર તરત જ ખાલી કરવા અને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસી જવાનો સખત આદેશ આપી દીધો છે.
પ્રશાસન સતત લોકોને અપીલ કરી રહ્યું છે કે તેઓ આ આપત્તિના સમયમાં સાવચેતી રાખે અને ઘરોમાંથી બહાર નીકળતી વખતે પૂરી કાળજી રાખે. કુલ મળીને કહીએ તો, કાળઝાળ ગરમી અને જંગલોની આ વિનાશકારી આગે આ સમયે અમેરિકાના જનજીવનને સંપૂર્ણપણે અસ્તવ્યસ્ત કરી દીધું છે.