EPFO નું નવું અપડેટ: હવે Form 15G અને 15H ભૂલી જાઓ, હવે કામ આવશે માત્ર ‘ફોર્મ-121’ – જાણો નવા નિયમો
જો તમે નોકરી કરો છો અને તમારો પીએફ (PF) કપાય છે, તો આ સમાચાર સીધા તમારા ખિસ્સા અને ટેક્સ બચત સાથે જોડાયેલા છે. કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) એ તેના કરોડો ખાતાધારકો માટે નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. 1 એપ્રિલ 2026 થી, વર્ષોથી ચાલતા જૂના Form 15G અને Form 15H ને હવે ઇતિહાસ બનાવી દેવામાં આવ્યા છે. તેની જગ્યાએ હવે એક નવું અને સ્માર્ટ ફોર્મ લાવવામાં આવ્યું છે, જેને ‘ફોર્મ-121’ (Form-121) નામ આપવામાં આવ્યું છે.
નવા નાણાકીય વર્ષની શરૂઆત સાથે જ આ ફેરફારે ખાતાધારકોમાં થોડી મૂંઝવણ પેદા કરી હતી. લોકો ચિંતિત હતા કે શું હવે દરેક વ્યક્તિએ આ ફોર્મ ભરવું પડશે? શું પીએફ ઉપાડવું મુશ્કેલ બનશે? પરંતુ હવે EPFO એ પોતે જ આ તમામ પ્રશ્નોના જવાબ આપીને સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી દીધી છે.
આખરે શું છે આ નવું ફોર્મ-121?
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, ફોર્મ-121 એ ‘સેલ્ફ-ડિક્લેરેશન’ (સ્વ-ઘોષણા) ફોર્મ છે. આ એ દસ્તાવેજ છે જેના દ્વારા ટેક્સપેયર સરકાર કે નાણાકીય સંસ્થાને જણાવે છે કે તેની કુલ વાર્ષિક આવક ટેક્સ મુક્તિની મર્યાદામાં છે. જ્યારે તમે પીએફના નાણાં ઉપાડો છો અને તે રકમ એક નિશ્ચિત મર્યાદાથી વધુ હોય, ત્યારે તેના પર ટીડીએસ (TDS) કપાવાનો ડર રહે છે. ફોર્મ-121 આ ટીડીએસ કપાત રોકવાનું સાધન છે.
કેમ પડી આ ફેરફારની જરૂર?
અત્યાર સુધી નિયમ એવો હતો કે 60 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના લોકો Form 15G ભરતા અને સિનિયર સિટિઝન Form 15H નો ઉપયોગ કરતા. આ બે અલગ-અલગ ફોર્મને કારણે ઘણીવાર લોકો મૂંઝવણમાં મુકાતા અને ખોટું ફોર્મ ભરાવાને કારણે ટેક્સ કપાઈ જતો. નવા ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ 2025 ના અમલીકરણ પછી, સરકારે પ્રક્રિયા સરળ બનાવવાનું નક્કી કર્યું અને બંનેને જોડીને એક જ ફોર્મ-121 બનાવી દીધું.
કોણે ભરવું પડશે અને કોણે નહીં?
EPFO એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ફોર્મ-121 દરેક ખાતાધારક માટે ફરજિયાત નથી. તે માત્ર એવા લોકોએ જ ભરવું જેઓ:
-
આવક ટેક્સ મર્યાદાથી ઓછી હોય: જો તમારી આખા વર્ષની કમાણી ટેક્સ ભરવા જેટલી ન હોય.
-
TDS બચાવવો હોય: જો તમે ઈચ્છો છો કે પીએફ ઉપાડતી વખતે ટેક્સ ન કપાય.
કોને જરૂર નથી? જો તમારી વાર્ષિક આવક પહેલેથી જ ટેક્સ સ્લેબથી ઉપર છે અને તમે ટેક્સ ભરો છો, તો તમારે આ ફોર્મ ભરવાની જરૂર નથી.
UIN: હવે દરેક ફોર્મની પોતાની ઓળખ હશે
ભ્રષ્ટાચાર રોકવા અને પારદર્શિતા વધારવા માટે હવે દરેક ફોર્મ-121 ને એક યુનિક આઇડેન્ટિફિકેશન નંબર (UIN) આપવામાં આવશે. આ નંબર દ્વારા તમે તમારા ફોર્મનું સ્ટેટસ સરળતાથી ટ્રેક કરી શકશો અને ડેટામાં ગેરરીતિની શક્યતા ખતમ થઈ જશે.
સ્માર્ટ અને ડિજિટલ: કેમ શ્રેષ્ઠ છે ફોર્મ-121?
નવું ફોર્મ ટેકનિકલ રીતે ઘણું ‘સ્માર્ટ’ બનાવવામાં આવ્યું છે:
-
ઓટો-ફિલ: તમારી મૂળભૂત વિગતો જેમ કે નામ, UAN અને PAN આપમેળે ભરાઈ જશે.
-
રીઅલ-ટાઇમ વેરિફિકેશન: ફોર્મ સબમિટ કરતાની સાથે જ ડેટાબેઝ સાથે તેની ચકાસણી થઈ જશે.
-
API ઇન્ટિગ્રેશન: આ ફોર્મ સીધું આવકવેરા વિભાગના ડેટાબેઝ સાથે જોડાયેલું હશે, જેથી છેતરપિંડી અટકશે.
