EPFO પોર્ટલમાં મોટો ફેરફાર: હવે UAN એક્ટિવેશન માટે UMANG એપનો ઉપયોગ કરવો પડશે – જાણો સંપૂર્ણ વિગત
ભારત સરકારના કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) દ્વારા તાજેતરમાં તેના ‘યુનિફાઇડ મેમ્બર પોર્ટલ’ પર એક વ્યાપક અપગ્રેડ અને સોફ્ટવેર મોડર્નાઇઝેશન પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી છે. આ ફેરફારો પાછળનો મુખ્ય હેતુ ડિજિટલ સેવાઓને વધુ સુરક્ષિત, ઝડપી અને વિશ્વસનીય બનાવવાનો છે. જોકે, આ મોટા ફેરફારને કારણે લાખો પીએફ (PF) સભ્યોએ તેમની કામ કરવાની રીતમાં થોડો બદલાવ લાવવો પડશે. ખાસ કરીને UAN એક્ટિવેશન અને નવી UAN ફાળવણી જેવી મહત્વની સેવાઓ હવે સીધી રીતે વેબ પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ નથી.
આ લેખમાં આપણે સમજીશું કે આ ફેરફારો શું છે, સભ્યોએ હવે કેવી રીતે કામ કરવું પડશે અને તેમણે કઈ સાવચેતી રાખવી જોઈએ.
EPFO પોર્ટલ પર શું બદલાયું છે?
ઘણા સમયથી ચાલતા આ અપગ્રેડને કારણે હવે EPFO ના સભ્યો માટે ઓનલાઇન અનુભવ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયો છે. સૌથી મહત્વનો ફેરફાર એ છે કે, જે કામ અગાઉ મેમ્બર પોર્ટલ પર ખૂબ જ સરળતાથી થઈ જતું હતું, તેને હવે મોબાઈલ એપ પર શિફ્ટ કરવામાં આવ્યું છે.
મુખ્ય ફેરફારો નીચે મુજબ છે:
UAN એક્ટિવેશન: હવે EPFO ના મુખ્ય વેબ પોર્ટલ પર UAN એક્ટિવેટ કરવાનો વિકલ્પ બંધ કરી દેવામાં આવ્યો છે.
નવી UAN ફાળવણી: જો કોઈ કર્મચારીને નવી UAN જોઈતી હોય, તો તે હવે વેબસાઇટ પરથી સીધી જનરેટ કરી શકાતી નથી.
UMANG એપનું મહત્વ: UAN સંબંધિત તમામ કામગીરી હવે સરકારી ‘UMANG’ એપ દ્વારા જ કરવામાં આવશે.
ફેસ ઓથેન્ટિકેશન (Face Authentication): સુરક્ષાના ભાગરૂપે, હવે UAN એક્ટિવેશન કે નવી ફાળવણી માટે ‘આધાર-આધારિત ફેસ ઓથેન્ટિકેશન’ ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે.
હવે UAN એક્ટિવેશન કેવી રીતે કરવું?
ઘણા પીએફ સભ્યો માટે આ ફેરફાર મૂંઝવણ ઊભી કરી શકે છે, પરંતુ પ્રક્રિયા ઘણી સરળ છે. તમારે હવે કોઈ બ્રાઉઝર ખોલવાની જરૂર નથી, બસ તમારા સ્માર્ટફોનમાં UMANG એપ હોવી જોઈએ.
UMANG એપ દ્વારા UAN એક્ટિવેશન માટેના સ્ટેપ્સ:
એપ ડાઉનલોડ કરો: જો તમારી પાસે UMANG એપ ન હોય, તો ગૂગલ પ્લે સ્ટોર અથવા એપલ એપ સ્ટોર પરથી તેને ડાઉનલોડ કરો.
સર્વિસ શોધો: એપ ખોલ્યા બાદ ‘EPFO Services’ વિભાગમાં જાઓ.
ફેસ ઓથેન્ટિકેશન પસંદ કરો: ત્યાં તમને “UAN Services Through Face Auth” નામનો વિકલ્પ દેખાશે, જેના પર ક્લિક કરો.
વેરિફિકેશન: તમારા રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબરની ચકાસણી કરો અને જરૂરી વિગતો ભરો.
ફેસ ઓથેન્ટિકેશન: તમારા ચહેરાનું સ્કેનિંગ પૂર્ણ કરો. સફળ વેરિફિકેશન પછી તમારું UAN એક્ટિવેટ થઈ જશે અને તે તમારા EPF એકાઉન્ટ સાથે લિંક થઈ જશે.
ભૂલી ગયેલું UAN કેવી રીતે મેળવવું?
ઘણીવાર સભ્યો તેમનો UAN નંબર ભૂલી જતા હોય છે. અગાઉ આ પ્રક્રિયા થોડી જટિલ હતી, પરંતુ પોર્ટલ અપગ્રેડ થયા પછી EPFO એ તેને સરળ બનાવી છે. હવે તમે નીચે મુજબ UAN પાછું મેળવી શકો છો:
પોર્ટલ પર તમારા રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર સાથે લોગિન કરો.
તમારે તમારી ઓળખ અથવા સરનામાનો કોઈ માન્ય પુરાવો અપલોડ કરવાનો રહેશે.
તમારા રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પર એક OTP આવશે, જેને વેરિફાય કરો.
એકવાર OTP વેરિફિકેશન પૂર્ણ થઈ જાય, એટલે તમે તમારું UAN ફરીથી મેળવી શકશો.
શું મૃત્યુના દાવા (Death Claims) હજુ પણ પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ છે?
હા, EPFO એ એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે કે મૃત્યુના દાવા ફાઈલ કરવાની સુવિધા હજુ પણ જૂના ‘યુનિફાઇડ મેમ્બર પોર્ટલ’ પર ઉપલબ્ધ રહેશે. આ એક સંવેદનશીલ બાબત હોવાથી તેને પોર્ટલ પર જ રાખવામાં આવી છે.
જ્યારે પણ કોઈ પરિવાર આ પ્રકારનો દાવો ફાઇલ કરે, ત્યારે નીચેની બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું:
તમારો મોબાઈલ નંબર આધાર સાથે લિંક હોવો જરૂરી છે.
બેંક એકાઉન્ટની વિગતો સચોટ હોવી જોઈએ.
મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર અને જરૂરી ઓળખના દસ્તાવેજો તૈયાર રાખો.
ખાસ સૂચના: દસ્તાવેજો અપલોડ કરતી વખતે તે માત્ર PDF ફોર્મેટમાં જ હોવા જોઈએ, દરેક ફાઈલ 2 MB થી નાની હોવી જોઈએ અને ફાઈલના નામમાં કોઈ પણ પ્રકારની સ્પેસ (space) હોવી જોઈએ નહીં.
EPFO એ આ ફેરફારો કેમ કર્યા?
કોઈપણ મોટી સંસ્થા જ્યારે તેના સોફ્ટવેર કે ડેટાબેઝને અપગ્રેડ કરે છે, ત્યારે તેનો મુખ્ય હેતુ કાર્યક્ષમતા વધારવાનો હોય છે. EPFO ના જણાવ્યા અનુસાર, આ ફેરફાર પાછળ ત્રણ મુખ્ય કારણો છે:
ડેટા સિક્યોરિટી: સાયબર ફ્રોડ અને ડેટા ચોરીને રોકવા માટે ફેસ ઓથેન્ટિકેશન એક સુરક્ષિત વિકલ્પ છે.
ઝડપી સેવા: ડેટાબેઝ કોન્સોલિડેશનને કારણે હવે સભ્યોના દાવાઓનો નિકાલ ઝડપથી થઈ શકશે.
ડિજિટલ ઈન્ડિયા: સરકારના ડિજિટલ પ્લેટફોર્મને પ્રોત્સાહન આપવા માટે તમામ સેવાઓને એક જ છત્ર નીચે લાવવી જરૂરી છે.
સભ્યો માટે મહત્વની સલાહ: સ્થિરતાનો સમયગાળો
EPFO એ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ સિસ્ટમ હજુ નવી છે, તેથી આગામી બે અઠવાડિયા સુધી ‘સ્ટેબિલાઇઝેશન પીરિયડ’ (સ્થિરતાનો સમયગાળો) ચાલશે. આ સમય દરમિયાન કેટલીક કામગીરીમાં થોડો સમય લાગી શકે છે.
તમારા માટે શું કરવું અને શું ન કરવું:
વારંવાર સબમિટ ન કરો: જો તમારી કોઈ અરજી પેન્ડિંગ હોય, તો તેને વારંવાર સબમિટ કરવાનો પ્રયાસ ન કરો. આનાથી સિસ્ટમ પર ભાર વધે છે અને તમારું કામ વધુ મોડું થઈ શકે છે.
પીક અવર્સ ટાળો: સવારના કે સાંજના વ્યસ્ત કલાકો દરમિયાન લોગિન કરવાનો પ્રયાસ કરવાને બદલે, સિસ્ટમ પર ટ્રાફિક ઓછો હોય ત્યારે લોગિન કરો.
સત્તાવાર માહિતી પર ભરોસો રાખો: કોઈપણ અજાણી લિંક કે મેસેજ પર વિશ્વાસ કરવાને બદલે હંમેશા EPFO ની સત્તાવાર વેબસાઇટ કે UMANG એપનો જ ઉપયોગ કરો.
આ ફેરફારો શરૂઆતમાં થોડા અટપટા લાગી શકે છે, પરંતુ લાંબા ગાળે તે PF સભ્યો માટે એક સુરક્ષિત અને વધુ સારી ડિજિટલ સુવિધા સાબિત થશે. સરકારનો પ્રયાસ ટેકનોલોજીને સામાન્ય માણસના હાથ સુધી પહોંચાડવાનો છે, અને UMANG એપ આ દિશામાં એક મોટું પગલું છે.
