પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઉપાડના નિયમોમાં ફેરફાર: જાણો આવકવેરા અધિનિયમ ૨૦૨૫ હેઠળ નવું ‘ફોર્મ ૧૨૧’ કેવી રીતે સબમિટ કરવું
દેશના કરોડો નોકરિયાતો અને કર્મચારીઓ માટે એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (EPFO) દ્વારા એક મહત્વપૂર્ણ ટેક્સ સંબંધિત ફેરફારની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. જો તમે તમારી નોકરીના ૫ વર્ષ પૂર્ણ થતા પહેલા તમારા પીએફ (PF) ખાતામાંથી નાણાં ઉપાડવાનું વિચારી રહ્યા હોવ, તો હવે TDS (ટેક્સ ડિડક્ટેડ એટ સોર્સ) મુક્તિ મેળવવાની પ્રક્રિયા બદલાઈ ગઈ છે.
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ થી EPF ઉપાડ વખતે ટીડીએસ ન કાપવાની વિનંતી કરવા માટે અત્યાર સુધી વપરાતા પરંપરાગત ‘ફોર્મ ૧૫જી’ (Form 15G) અને ‘ફોર્મ ૧૫એચ’ (Form 15H) નો ઉપયોગ બંધ કરવામાં આવ્યો છે. તેના સ્થાને હવે માત્ર નવું ‘ફોર્મ ૧૨૧’ (Form 121) જ માન્ય ગણાશે.
જૂના ફોર્મ્સ થશે અમાન્ય: નવું આવકવેરા અધિનિયમ ૨૦૨૫
અત્યાર સુધી ૬૦ વર્ષથી ઓછી વયના પાત્ર કર્મચારીઓ ‘ફોર્મ ૧૫જી’ અને વરિષ્ઠ નાગરિકો ‘ફોર્મ ૧૫એચ’ સબમિટ કરીને એવી ઘોષણા કરતા હતા કે તેમની વાર્ષિક આવક કરમુક્ત મર્યાદામાં આવે છે, જેથી પીએફની રકમમાંથી ટીડીએસ કાપવામાં ન આવે. પરંતુ ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ થી અમલમાં આવેલા નવા આવકવેરા અધિનિયમ, ૨૦૨૫ ની કલમ ૩૯૩(૬) ની જોગવાઈઓ અનુસાર આ જૂના ફોર્મ્સ હવે સત્તાવાર રીતે રદ કરવામાં આવ્યા છે.
જો કોઈ કર્મચારી નવા નાણાકીય વર્ષમાં પીએફ ઉપાડતી વખતે જૂનું ફોર્મ સબમિટ કરશે, તો પણ સીસ્ટમ દ્વારા ટીડીએસ કપાત અટકાવવામાં આવશે નહીં. તેથી નાણાં ઉપાડતા પહેલા નવા ફોર્મની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી અનિવાર્ય બની જાય છે.
શું ‘ફોર્મ ૧૨૧’ ભરવાથી રકમ સંપૂર્ણ કરમુક્ત થશે?
EPFO એ સ્પષ્ટતા કરી છે કે માત્ર ‘ફોર્મ ૧૨૧’ સબમિટ કરવા માત્રથી પીએફ ઉપાડ આપમેળે કરમુક્ત થઈ જતો નથી. આ ફોર્મ એક માત્ર વિનંતી અને ઘોષણાપત્ર છે, જેનાથી પીએફ ઓર્ગેનાઈઝેશન તે રકમ પર અગાઉથી ટીડીએસ કાપતું નથી. આ સુવિધાનો લાભ મેળવવા માટે કર્મચારીની તે નાણાકીય વર્ષની અંદાજિત કુલ આવક પર કોઈ કર જવાબદારી (Tax Liability) ન બનતી હોવી જોઈએ.
આ ઉપરાંત, આ સુવિધા તમામ માટે ઉપલબ્ધ નથી. બિન-નિવાસી ભારતીયો (NRIs) અને જેઓની આવક ટેક્સ સ્લેબમાં આવે છે તેઓ આ ફોર્મ ભરી શકશે નહીં. સાથે જ પીએફ ખાતા સાથે માન્ય પાન (PAN) કાર્ડ લિંક હોવું અત્યંત ફરજિયાત છે. પાન વગર સબમિટ કરવામાં આવેલું ફોર્મ સીધું જ અમાન્ય ઠરશે અને નિયમ મુજબ ઊંચા દરે ટીડીએસ કાપી લેવામાં આવશે.
ઓનલાઈન સબમિશન અને ટ્રેકિંગ પ્રક્રિયા
પીએફ સભ્યોની સરળતા માટે EPFO એ તેની તમામ પ્રાદેશિક કચેરીઓને ડિજિટલ પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવવા સૂચનાઓ આપી દીધી છે. ‘ફોર્મ ૧૨૧’ સબમિટ કરવા માટે ઓનલાઈન પોર્ટલ પર સુવિધા ઊભી કરવામાં આવી રહી છે, જ્યાં યુઝર્સ ઈ-સાઈન (e-sign) દ્વારા પોતાની વિગતો પ્રમાણિત કરી શકશે.
દરેક ઓનલાઈન ભરાયેલા ફોર્મ માટે એક ‘યુનિક આઈડેન્ટિફિકેશન નંબર’ જનરેટ કરવામાં આવશે, જેનાથી કર્મચારીઓ પોતાની ટેક્સ ડિલેરેશન અરજીની સ્થિતિ સરળતાથી ટ્રેક કરી શકશે. તેથી, પીએફમાંથી પૈસા ઉપાડતા પહેલા કર્મચારીઓએ પોતાની આવક અને પાત્રતા ચકાસીને નવા નિયમ મુજબ જ કાર્યવાહી કરવી હિતાવહ છે.
