હવે રાત્રે પણ સોલરથી ચાલશે ફેક્ટરીઓ! જાણો GAIL ની જાદુઈ બેટરી સ્ટોરેજ ટેકનોલોજી વિશે
મહારત્ન કંપની GAIL (India) Limited એ ભારતના અક્ષય ઉર્જા (Renewable Energy) ક્ષેત્રમાં એક બહુ મોટી છલાંગ લગાવી છે. કંપનીએ ઉત્તર પ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્રમાં કુલ 700 મેગાવોટ (MW) ના સોલર પાવર પ્રોજેક્ટ્સ સ્થાપવા માટે 3,800 કરોડ રૂપિયા ના જંગી રોકાણને મંજૂરી આપી દીધી છે.
આ પગલું માત્ર GAIL માટે વ્યૂહાત્મક ફેરફાર નથી, પરંતુ ભારતના નેટ ઝીરો (Net Zero) લક્ષ્યોની દિશામાં પણ એક મહત્વનું સીમાચિહ્ન સાબિત થશે. આવો સમજીએ કે આ યોજનાનો આખો નકશો શું છે.
યુપી અને મહારાષ્ટ્ર: ક્યાં શું બનશે?
GAIL એ તેના 700 મેગાવોટના પ્રોજેક્ટને બે મુખ્ય રાજ્યોમાં વહેંચ્યો છે, જેથી તેના ઔદ્યોગિક એકમોને સીધી રીતે સ્વચ્છ ઉર્જા મળી શકે.
ઉત્તર પ્રદેશ: ઝાંસીમાં 600 મેગાવોટનું મોટું હબ
સૌથી મોટું રોકાણ ઉત્તર પ્રદેશના ઝાંસી જિલ્લામાં આવેલા TUSCO સોલર પાર્ક માં કરવામાં આવશે.
અહીં 600 મેગાવોટ નો સોલર પાવર પ્રોજેક્ટ સ્થાપવામાં આવશે.
આની સૌથી મોટી ખાસિયત તેની 550 MWh ની બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) છે.
આ પ્રોજેક્ટ ઔરૈયા જિલ્લામાં આવેલા GAIL ના ‘પાટા પેટ્રોકેમિકલ પ્લાન્ટ’ ની ઉર્જા જરૂરિયાતો પૂરી કરશે. બેટરી સ્ટોરેજ હોવાને કારણે સૂર્યાસ્ત પછી પણ પ્લાન્ટને અટક્યા વગર વીજળી મળતી રહેશે.
મહારાષ્ટ્ર: છત્રપતિ સંભાજી નગરમાં 100 મેગાવોટ
- મહારાષ્ટ્રમાં કંપની છત્રપતિ સંભાજી નગર જિલ્લામાં 100 મેગાવોટ નો સોલર પ્રોજેક્ટ સ્થાપશે.
- આમાં 22 MWh ની બેટરી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ લગાવવામાં આવશે.
- આ વીજળીનો ઉપયોગ રાયગઢ જિલ્લાના ઉસર (Usar) ખાતે આવેલા GAIL ના PDH-PP પ્લાન્ટ માટે કરવામાં આવશે.
બેટરી સ્ટોરેજ: ચોવીસ કલાક વીજળીનું સમાધાન
સોલર એનર્જી સાથે સૌથી મોટો પડકાર એ હોય છે કે તે માત્ર દિવસના અજવાળામાં જ વીજળી પેદા કરી શકે છે. GAIL એ આ સમસ્યાનો ઉકેલ બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) દ્વારા કાઢ્યો છે. આ સિસ્ટમ દિવસ દરમિયાન બનતી વધારાની વીજળીને સ્ટોર કરી લેશે, જેથી રાત્રે અથવા વાદળછાયા વાતાવરણમાં પણ ફેક્ટરીઓને સતત ગ્રીન એનર્જી મળતી રહે.
ક્ષમતામાં 7 ગણો વધારો: CMD નું વિઝન
પ્રોજેક્ટની જાહેરાત કરતા GAIL ના અધ્યક્ષ અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર દીપક ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે, “આ પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ થયા પછી GAIL ની સ્થાપિત અક્ષય ઉર્જા ક્ષમતા હાલના 147 મેગાવોટ થી વધીને 1,000 મેગાવોટ થી વધુ થઈ જશે.”
LNG સપ્લાય ચેઈનને મળી નવી મજબૂતી
સૌર ઉર્જાની સાથે સાથે GAIL તેની ગેસ સપ્લાય ચેઈનને પણ આધુનિક બનાવી રહ્યું છે. તાજેતરમાં GAIL એ આલ્ફા ગેસ (Alpha Gas) સાથે લાંબા ગાળાનો ચાર્ટર એગ્રીમેન્ટ કર્યો છે. જેના હેઠળ “Energy Fidelity” નામનું અત્યાધુનિક LNG કેરિયર જહાજ GAIL ના કાફલામાં સામેલ કરવામાં આવ્યું છે.
ખાસિયત: આ જહાજની ક્ષમતા 1,74,000 ક્યુબિક મીટર છે.
ટેકનોલોજી: આમાં ‘ટુ-સ્ટ્રોક પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ’ અને ‘એર લ્યુબ્રિકેશન ટેકનોલોજી’ છે, જે બળતણ બચાવે છે અને કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડે છે.
