ગેસ સિલિન્ડર સરેન્ડર કરવાની સૌથી સરળ ઓનલાઇન રીત: આ નવી વેબસાઇટથી મિનિટોમાં પ્રોસેસ થશે અને ડિપોઝિટના પૈસા ખાતામાં આવશે!
કેન્દ્ર સરકાર અને દેશની અગ્રણી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ (OMCs) છેલ્લા પાંચ મહિનામાં એલપીજી ગેસ સિલિન્ડરના નિયમોમાં ઘણા મોટા ફેરફારો કર્યા છે. આ નવા નિયમો માત્ર ઘરગથ્થુ (Domestic) વપરાશકારો માટે જ નહીં, પરંતુ કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડર અને પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG) કનેક્શન ધરાવતા ગ્રાહકો માટે પણ લાગુ કરવામાં આવ્યા છે.
તમારા ઘરમાં ઇન્ડેન ગેસ (Indane), એચપી ગેસ (HP Gas) અથવા ભારત ગેસ (Bharat Gas) માંથી ગમે તે કનેક્શન હોય, જો તમે સમયસર ગેસ બુકિંગ કે ટર્મિનેશન કરાવવા માંગતા હોવ, તો તમારે ત્રણ મુખ્ય સમયગાળા (Intervals) વિશે ખાસ જાણવું જરૂરી છે. આ નિયમોને ૨૫-દિવસ, ૩૦-દિવસ અને ૪૫-દિવસનો નિયમ કહેવામાં આવે છે. ચાલો આ નિયમોને વિગતવાર સમજીએ અને તેના માટે કયા દસ્તાવેજોની જરૂર પડશે તે જાણીએ.

શું છે ૨૫-દિવસ અને ૪૫-દિવસનો રિફિલ નિયમ?
આ નિયમ મુખ્યત્વે ગ્રાહકો દ્વારા ગેસ સિલિન્ડર રિફિલ (નવો ગેસ બોટલ) કરાવવા માટેની સમયમર્યાદા નક્કી કરે છે. આ નિયમ તમામ પ્રકારના સિલિન્ડર (૫ કિલો, ૧૦ કિલો અને સૌથી વધુ વપરાતા ૧૪.૨ કિલો) તેમજ કોમર્શિયલ ૧૯ કિલોના સિલિન્ડર પર પણ લાગુ થાય છે.
-
શહેરી વિસ્તારો માટે ૨૫-દિવસનો નિયમ: જો તમે કોઈ શહેરી વિસ્તારમાં (Urban Area) રહો છો, તો તમે એક સિલિન્ડર ડિલિવરી થયાના ૨૫ દિવસ પછી જ નવો સિલિન્ડર બુક કરાવી શકશો. બે બુકિંગ વચ્ચે ઓછામાં ઓછું ૨૫ દિવસનું અંતર હોવું ફરજિયાત છે.
-
ગ્રામીણ વિસ્તારો માટે ૪૫-દિવસનો નિયમ: જો તમે ગ્રામીણ વિસ્તારના (Rural Area) ગ્રાહક છો, તો તમારે બે ગેસ સિલિન્ડરના રિફિલિંગ વચ્ચે ઓછામાં ઓછું ૪૫ દિવસનું અંતર રાખવું પડશે. એટલે કે, અગાઉની ડિલિવરીના ૪૫ દિવસ પછી જ નવો બોટલ મળશે.
રિફિલિંગ માટે કયા દસ્તાવેજો જોઈએ? સામાન્ય રીતે રિફિલ બુકિંગ માટે કોઈ ખાસ નવા દસ્તાવેજોની જરૂર હોતી નથી કારણ કે તમારો ડેટા ગેસ એજન્સી પાસે પહેલેથી જ હોય છે. પરંતુ બુકિંગ સમયે તમારો કન્ઝ્યુમર નંબર/LPG ID, રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર, જો બાકી હોય તો ઈ-કેવાયસી (e-KYC) અને ડિલિવરી વખતે તમારા મોબાઈલ પર આવતો ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) અથવા OTP જરૂરી રહેશે.
પીએનજી (PNG) કનેક્શન લીધા પછી ૩૦-દિવસમાં એલપીજી ટર્મિનેશનનો નિયમ
સરકારે લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (રેગ્યુલેશન ઓફ સપ્લાય એન્ડ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન) અમેન્ડમેન્ટ ઓર્ડર, ૨૦૨૬ હેઠળ આ નવો નિયમ લાગુ કર્યો છે.
જો તમારા ઘરમાં પાઇપલાઇન દ્વારા ગેસ (PNG) નું નવું કનેક્શન શરૂ થઈ ગયું છે, તો તમારે તેના ૩૦ દિવસની અંદર તમારું જૂનું એલપીજી કનેક્શન (ઇન્ડેન, એચપી કે ભારત ગેસ) સરેન્ડર અથવા ટર્મિનેટ (બંધ) કરાવવું કાયદેસર રીતે ફરજિયાત છે. પીએનજી શરૂ થયા પછી તમે એલપીજી રિફિલ માટે અરજી કરી શકતા નથી.
શું ભવિષ્યમાં એલપીજી કનેક્શન પાછું મળી શકે? હા, સરકારે આ માટે રાહત આપી છે. જ્યારે તમે કનેક્શન બંધ કરાવો, ત્યારે ડિસ્ટ્રિબ્યુટર પાસેથી ટ્રાન્સફર વાઉચર (TV) મેળવી લો. ભવિષ્યમાં જો તમે કોઈ એવા વિસ્તારમાં શિફ્ટ થાઓ જ્યાં પીએનજી પાઇપલાઇનની સુવિધા ન હોય, તો આ જ વાઉચર બતાવીને તમે તમારું જૂનું એલપીજી કનેક્શન કોઈપણ વધારાના સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ વગર ફરીથી જીવંત (Restore) કરાવી શકો છો.
નવું એલપીજી કનેક્શન કેવી રીતે મેળવવું? (ઓનલાઇન અને ઓફલાઇન પ્રોસેસ)
નવું કનેક્શન લેવા માટે સામાન્ય રીતે નીચે મુજબના ડોક્યુમેન્ટ્સની જરૂર પડે છે: ૧. સંપૂર્ણ ભરેલું કેવાયસી (KYC) ફોર્મ. ૨. ઓળખનો પુરાવો (જેમ કે પાસપોર્ટ, ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ, પાન કાર્ડ અથવા અન્ય સરકારી આઈડી). ૩. સરનામાનો પુરાવો (લાઇટ બિલ/વેરા બિલ, રેશન કાર્ડ, ભાડાકરાર અથવા સરનામા સાથેનું આઈડી). ૪. પાસપોર્ટ સાઇઝના ફોટોગ્રાફ્સ. ૫. બેંક એકાઉન્ટની વિગત (જો તમે સબસિડીનો લાભ સીધા ખાતામાં મેળવવા માંગતા હોવ).
ઓનલાઇન અરજી કરવાની રીત:
-
સ્ટેપ ૧: જે-તે કંપનીની સત્તાવાર વેબસાઇટ (IndianOil LPG, BPCL અથવા HPCL) પર જાઓ.
-
સ્ટેપ ૨: “New LPG Connection” વિકલ્પ પસંદ કરો.
-
સ્ટેપ ૩: કેવાયસી ફોર્મમાં તમારી વ્યક્તિગત અને સરનામાની વિગતો ભરો.
-
સ્ટેપ ૪: જરૂરી દસ્તાવેજો ઓનલાઇન અપલોડ કરો.
-
સ્ટેપ ૫: તમારા વિસ્તારના નજીકના ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુટરને પસંદ કરો.
-
સ્ટેપ ૬: વેરિફિકેશન પૂરું થયા પછી એજન્સી તમારો સંપર્ક કરશે. તમારે જરૂરી સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ અને ચાર્જ ચૂકવવા પડશે, જે કનેક્શન બંધ કરતી વખતે રિફંડપાત્ર (Redeemable) હોય છે.

ઓફલાઇન અરજી કરવાની રીત:
તમે સીધા જ તમારા નજીકના ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુટરની ઓફિસે જઈને નવું કનેક્શન ફોર્મ મેળવી શકો છો. ફોર્મ સાથે આઈડી અને એડ્રેસ પ્રૂફ જોડીને સબમિટ કરો. જરૂરી ડિપોઝિટ અને ઇક્વિપમેન્ટ (સિલિન્ડર અને રેગ્યુલેટર) ના ચાર્જ ચૂકવ્યા બાદ, એજન્સીના કર્મચારી તમારા ઘરે આવીને કનેક્શન ઇન્સ્ટોલ કરી આપશે અને સુરક્ષા અંગેનું ડેમોન્સ્ટ્રેશન (માર્ગદર્શન) આપશે.
એલપીજી કનેક્શન સરેન્ડર (બંધ) કરવાની પ્રક્રિયા અને જરૂરી દસ્તાવેજો
જો તમે કનેક્શન બંધ કરવા માંગો છો, તો તમારે ડિસ્ટ્રિબ્યુટરને નીચેની વસ્તુઓ અને ડોક્યુમેન્ટ્સ સબમિટ કરવા પડશે:
-
એલપીજી કન્ઝ્યુમર બુક / સબ્સ્ક્રિપ્શન વાઉચર (SV) (જો ઉપલબ્ધ હોય તો).
-
વેરિફિકેશન માટે ઓરિજિનલ કેવાયસી / ઓળખનો પુરાવો.
-
ગેસ એજન્સી દ્વારા અપાતું કનેક્શન સરેન્ડર ફોર્મ અથવા લેખિત અરજી.
-
જો કોઈ ડિપોઝિટના પૈસા બેંક ખાતામાં ઓનલાઇન પરત મેળવવાના હોય, તો કેન્સલ ચેક અથવા બેંક પાસબુકની નકલ.
-
ગેસ કનેક્શન સાથે લિંક થયેલો રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર (OTP માટે).
કઈ વસ્તુઓ પરત કરવાની રહેશે? તમારે ગેસ સિલિન્ડર, પ્રેશર રેગ્યુલેટર, ગ્રાહક પાસબુક (Consumer Booklet) અને સબ્સ્ક્રિપ્શન વાઉચર એજન્સીને પરત સોંપવાના રહેશે, ત્યારબાદ જ તમારી ડિપોઝિટની રકમ રિફંડ કરવામાં આવશે.
ઘરે બેઠા ઓનલાઇન સરેન્ડર કેવી રીતે કરવું?
-
રીત ૧ (સપ્લાયરની એપ/વેબસાઇટ): તમારા ગેસ સપ્લાયરની ઓફિશિયલ વેબસાઇટ કે મોબાઇલ એપ્લિકેશન પર લોગ-ઇન કરો. રજિસ્ટર્ડ મોબાઇલ નંબર, રેફરન્સ નંબર અને જન્મતારીખ નાખીને કેન્સલેશન પ્રોસેસ શરૂ કરો. આ ઓનલાઇન અરજી પછી એજન્સીના કર્મચારીઓ તમારા ઘરે આવીને સિલિન્ડર કલેક્ટ કરી જશે.
-
રીત ૨ (
mypngd.inપોર્ટલ દ્વારા): તમે સત્તાવાર ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ mypngd.in પર જઈને રજિસ્ટ્રેશન કરો. ગેસ કનેક્શન સાથે લિંક થયેલો રજિસ્ટર્ડ મોબાઇલ નંબર દાખલ કરી ઓટીપી (OTP) મેળવો. સ્ક્રીન પર તમારા કનેક્શનની વિગતો દેખાશે, તેને ચેક કરીને ‘Surrender Request’ નો વિકલ્પ પસંદ કરો અને બધી વિગતો ભરીને સબમિટ કરો.