શું ત્રીજું વિશ્વયુદ્ધ શરૂ થઈ ગયું? શેરબજારમાં તોતિંગ કડાકા અને તેલના ભાવે તોડ્યા રેકોર્ડ!
ગુરુવારનો દિવસ વૈશ્વિક નાણાકીય બજારો માટે અત્યંત ઉથલપાથલભર્યો રહ્યો છે. મધ્ય પૂર્વમાં, ખાસ કરીને અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલો સૈન્ય તણાવ હવે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે મોટો પડકાર બનીને ઉભરી રહ્યો છે. અમેરિકા દ્વારા ઈરાનમાં સતત બીજા દિવસે કરવામાં આવેલા સૈન્ય હુમલા અને તેના જવાબમાં ઈરાન દ્વારા વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વના ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ને સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાની જાહેરાતે રોકાણકારોમાં ફફડાટ પેદા કરી દીધો છે. આ ઘટનાક્રમની સીધી અસર ક્રૂડ ઓઈલ, શેરબજાર, બોન્ડ માર્કેટ અને કરન્સી માર્કેટ પર સ્પષ્ટપણે જોવા મળી રહી છે.
ક્રૂડ ઓઈલના ભાવોમાં તોતિંગ ઉછાળો
આ તણાવનું સૌથી મોટું અને તાત્કાલિક પરિણામ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં જોવા મળ્યું છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડની કિંમતોમાં ૨ ટકાથી વધુનો ઉછાળો નોંધાયો છે અને તે ૯૫.૨૦ ડોલર પ્રતિ બેરલની સપાટીને સ્પર્શી ગયું છે. આ આંકડો વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે ચિંતાનો વિષય છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ એ વિશ્વનો સૌથી વ્યસ્ત અને મહત્વપૂર્ણ તેલ પુરવઠા માર્ગ છે. ઈરાને કરેલી જાહેરાત મુજબ, હવે આ જળમાર્ગ તમામ તેલ ટેન્કરો, કોમર્શિયલ જહાજો અને માલવાહક જહાજો માટે બંધ કરી દેવામાં આવ્યો છે. ઈરાને ચેતવણી આપી છે કે આ વિસ્તારમાંથી પસાર થવાનો પ્રયાસ કરનાર કોઈપણ જહાજ સામે સખત લશ્કરી કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. પુરવઠા સાંકળ ખોરવાઈ જવાની આ બીકે તેલના ભાવમાં હજુ પણ મોટો ઉછાળો આવવાની દહેશત છે, જે વિશ્વભરમાં ફુગાવાને ફરીથી વકરવી શકે છે.
એશિયાઈ શેરબજારોમાં મોટું ગાબડું
ભૌગોલિક રાજકીય તણાવની ગંભીર અસર એશિયાઈ બજારો પર પડી છે. MSCI એશિયા પેસિફિક ઇક્વિટી ઇન્ડેક્સમાં ૧ ટકાનો ઘટાડો થયો છે. આ ઇન્ડેક્સ માટે છેલ્લા છ ટ્રેડિંગ સત્રોમાં આ પાંચમી વાર છે જ્યારે તે લાલ નિશાનમાં બંધ થયો હોય. ખાસ કરીને ટેકનોલોજી અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સાથે જોડાયેલા શેરોમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી છે. દક્ષિણ કોરિયાનું કોસ્પી (KOSPI) ઇન્ડેક્સ ૪ ટકા જેટલું તૂટી ગયું છે, જે રોકાણકારોના માનસિક દબાણનું સ્પષ્ટ ચિત્ર રજૂ કરે છે.
વોલ સ્ટ્રીટ અને ટેક સેક્ટરની નબળાઈ
અમેરિકન બજારોમાં પણ સ્થિતિ ચિંતાજનક છે. વોલ સ્ટ્રીટના ફ્યુચર્સ નબળા સંકેતો આપી રહ્યા છે. અગાઉ, ટેક-હેવી નેસ્ડેક-૧૦૦ ઇન્ડેક્સમાં ૨ ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. મોટી ટેક કંપનીઓના શેરોમાં વેચવાલીનું પ્રમાણ એટલું વધારે છે કે રોકાણકારોનો વિશ્વાસ ડગી રહ્યો છે.
ચિપ મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં સ્થિતિ વધુ ખરાબ છે. એનવીડિયા (NVIDIA) અને બ્રોડકોમ જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓના શેરમાં અનુક્રમે ૩.૭ ટકા અને ૫.૧ ટકાનો ઘટાડો થયો છે. સુપર માઈક્રો કમ્પ્યુટરના શેરમાં તો ૨૮ ટકાનો કડાકો આવ્યો છે, જેનું મુખ્ય કારણ કંપની દ્વારા ૭ અબજ ડોલરના નવા ઇક્વિટી ફંડ એકત્ર કરવાની જાહેરાત છે. આ ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે રોકાણકારો હવે જોખમી એસેટ્સમાંથી પૈસા કાઢી સુરક્ષિત રોકાણ તરફ વળી રહ્યા છે.
ફુગાવો અને વ્યાજ દરો: અનિશ્ચિતતાનું વાતાવરણ
અમેરિકાથી આવેલા તાજા ફુગાવાના આંકડા અપેક્ષા કરતા થોડા સારા રહ્યા છે. કોર કન્ઝ્યુમર પ્રાઈસ ઇન્ડેક્સમાં ૦.૨ ટકાનો વધારો થયો છે, જે ૦.૩ ટકાની અપેક્ષા કરતા ઓછો છે. છતાં, બોન્ડ માર્કેટના રોકાણકારોને આ આંકડાઓથી ખાસ રાહત મળી નથી. બજારના ખેલાડીઓને ડર છે કે એનર્જીના ભાવમાં થતો વધારો લાંબા ગાળે ફુગાવાને ફરી વધારી શકે છે.
પરિણામે, રોકાણકારો માની રહ્યા છે કે અમેરિકન ફેડરલ રિઝર્વ આ વર્ષના અંત સુધીમાં વ્યાજ દરોમાં વધારો કરવા માટે મજબૂર બની શકે છે. ડિસેમ્બર સુધીમાં વ્યાજ દરમાં એક વધારાની પૂરેપૂરી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે, જે વિશ્વના તમામ શેરબજારો માટે નકારાત્મક સમાચાર છે.
