ફેડરલ રિઝર્વના કડક વલણથી Gold-Silver ETF પસ્ત: Silver BeES સહિત અનેક ફંડ્સમાં ૪ ટકા સુધીનો મોટો કડાકો!
સોના અને ચાંદી સાથે જોડાયેલા એક્સચેન્જ ટ્રેડેડ ફંડ્સ (ETF) માં ૩૧ ઓગસ્ટના રોજ ભારે વેચવાલીનો માહોલ જોવા મળ્યો હતો. સવારના ટ્રેડિંગ સેશનમાં જ અનેક ગોલ્ડ અને સિલ્વર ETF ના ભાવમાં ૪ ટકા સુધીનો તીવ્ર ઘટાડો નોંધાયો હતો. આ કડાકામાં સૌથી વધુ દબાણ સિલ્વર ETF પર જોવા મળ્યું હતું, જેમાં Silver BeES સહિતના મુખ્ય ફંડ્સ દિવસના ‘ટોપ લૂઝર્સ’ની યાદીમાં સામેલ થઈ ગયા હતા.
બીજી તરફ, ગોલ્ડ ETF પણ લાલ નિશાનમાં (ઘટાડા સાથે) કારોબાર કરી રહ્યા હતા. યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ (US Federal Reserve) દ્વારા વ્યાજદરો અંગે અપનાવવામાં આવેલા કડક વલણ અને સંભવિત વધારાની આશંકાઓને કારણે કિંમતી ધાતુઓ પર ભારે દબાણ ઊભું થયું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં સોના-ચાંદીના ભાવ નરમ પડતાં ભારતીય સ્થાનિક બજાર અને MCX (મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ) પર પણ સોના અને ચાંદીના વાયદા ભાવ નીચા મથાળે ટ્રેડ થતા જોવા મળ્યા હતા.
Silver ETF માં ૪ ટકા સુધીનો તીવ્ર ઘટાડો
સોમવારે સવારે બજાર ખુલતાની સાથે જ સિલ્વર ETF માં સૌથી ઝડપી અને મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. ચાંદીમાં રોકાણ કરતા મુખ્ય ETF ના આંકડા નીચે મુજબ રહ્યા:
SBI Silver ETF: આ ફંડ આશરે ૪.૦૫ ટકા ઘટીને ₹૨૨૬.૫૫ ના મથાળે આવી ગયો હતો.
Nippon India Silver ETF (Silver BeES): રોકાણકારોના પ્રિય એવા આ ફંડમાં ૪.૦૬ ટકા નો ઘટાડો નોંધાયો હતો અને તેની કિંમત ઘટીને ₹૨૨૧.૦૭ થઈ ગઈ હતી.
Tata Silver ETF: આ ફંડ ૩.૯૮ ટકા તૂટીને ₹૨૨.૪૪ પર કારોબાર કરી રહ્યો હતો.
ICICI Prudential Silver ETF: આ ફંડમાં પણ ૩.૮૭ ટકા નો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.
આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે ચાંદી આધારિત ફંડ્સમાં રોકાણકારોએ મોટા પાયે પ્રોફિટ બુકિંગ અને વેચવાલી કરી હતી.
Gold ETF પણ ભારે વેચવાલીની ચપેટમાં
માત્ર ચાંદી જ નહીં, પરંતુ સોનામાં રોકાણ કરતા ગોલ્ડ ETF માં પણ સોમવારે ભારે દબાણ જોવા મળ્યું હતું. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવ તૂટવાની સીધી અસર ભારતીય ગોલ્ડ ETF પર પડી હતી:
ICICI Prudential Gold ETF: ૩.૫૯ ટકા ઘટીને ₹૧૩૦.૭૫ ના સ્તરે પહોંચી ગયો હતો.
SBI Gold ETF: આ ફંડમાં ૩.૫૦ ટકા નો ઘટાડો નોંધાયો હતો અને તેનો ભાવ ₹૧૩૦.૩૦ રહ્યો હતો.
Nippon India ETF Gold BeES: ૩.૪૮ ટકા તૂટીને ₹૧૨૬.૩૦ ના મથાળે આવી ગયો હતો.
Tata Gold ETF: આ ફંડમાં ૩.૧૯ ટકા નો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.
અમેરિકી ફેડની કડક નીતિથી કેમ વધ્યું દબાણ?
યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજદરોને લઈને અપનાવવામાં આવેલા આકરા વલણે બુલિયન માર્કેટ (સોના-ચાંદી બજાર) નું ચિત્ર બદલી નાખ્યું છે. ફેડ ચેરમેન કેવિન વાર્શ (Kevin Warsh) એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મધ્યસ્થ બેંકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ફુગાવા (મોંઘવારી) ને ૨ ટકાના લક્ષ્યાંક સુધી નીચે લાવવાનો છે.
તેમના આ આક્રમક નિવેદન બાદ સપ્ટેમ્બર મહિનામાં યોજાનારી ફેડરલ રિઝર્વની બેઠકમાં વ્યાજદરમાં વધારો થવાની શક્યતા અત્યંત મજબૂત બની છે. હાલમાં ટ્રેડર્સ અને બજારના નિષ્ણાતો વ્યાજદરમાં વધારાની શક્યતા પ૦ ટકાથી વધુ માની રહ્યા છે.
વ્યાજદર વધવાથી સોના-ચાંદી પર કેમ અસર પડે છે? જ્યારે વ્યાજદરો અને સરકારી બોન્ડ યીલ્ડ (Bond Yields) વધે છે, ત્યારે સોનું અને ચાંદી જેવી બિન-વ્યાજ આપતી (Non-yielding) કિંમતી ધાતુઓમાં રોકાણ કરવાનું આકર્ષણ ઘટે છે. રોકાણકારો બેંકો અને બોન્ડ્સ તરફ વળે છે. આ જ કારણસર રોકાણકારોએ કિંમતી ધાતુઓ અને તેના ETF માંથી પોતાના નાણાં પાછા ખેંચીને વેચવાલી કરી હતી.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોના-ચાંદીની નબળી સ્થિતિ
ગ્લોબલ માર્કેટમાં શુક્રવારથી જ સોના અને ચાંદીમાં નબળાઈનો સિલસિલો શરૂ થઈ ગયો હતો, જ્યાં શુક્રવારે સોનામાં ૩ ટકાથી વધુનો કડાકો બોલાયો હતો. સોમવારે સિંગાપોર ટ્રેડિંગ દરમિયાન:
સ્પોટ ગોલ્ડ (Spot Gold): ૦.૭ ટકા ઘટીને $૪૪૨૨.૭૫ પ્રતિ ઓંસ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું હતું.
સ્પોટ સિલ્વર (Spot Silver): ૦.૪ ટકા ઘટીને $૬૬.૧૨ પ્રતિ ઓંસ પર કારોબાર કરી રહી હતી.
અમેરિકી વ્યાજદરો અંગે બદલાયેલી ધારણાઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કિંમતી ધાતુઓની ચમક ઝાંખી પાડી દીધી છે.
કાચા તેલમાં તેજીથી મોંઘવારી વધી જવાની ચિંતા
બીજી તરફ, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા ભૌગોલિક તણાવને કારણે કાચા તેલ (Crude Oil) ના ભાવમાં ઉછાળો આવ્યો છે. અમેરિકી સૈન્ય કાર્યવાહી બાદ ઓઈલ માર્કેટમાં તેજી જોવા મળી રહી છે.
કાચા તેલના ભાવ વધવાથી વૈશ્વિક સ્તરે ફરી એકવાર મોંઘવારી (Inflation) વધવાની ચિંતા ઘેરી બની છે. જો મોંઘવારીનું દબાણ વધશે, તો વિશ્વભરની મધ્યસ્થ બેંકો વ્યાજદરોને લાંબા સમય સુધી ઊંચા સ્તરે રાખવા મજબૂર બનશે. આ સ્થિતિ સોના અને ચાંદીના ભાવ પર વધારાનું દબાણ બનાવી રહી છે, જેના કારણે રોકાણકારો હાલ નાણાકીય નીતિની સ્પષ્ટતા ન થાય ત્યાં સુધી સાવચેતીનો માર્ગ અપનાવી રહ્યા છે.
