વૈશ્વિક ગતિવિધિઓ બદલાતા સોનું રેકોર્ડ સપાટીથી તૂટ્યું
ભારતીય બુલિયન માર્કેટ અને મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પરથી કિંમતી ધાતુઓની ખરીદી કરવા ઈચ્છતા ગ્રાહકો માટે અત્યંત રાહતજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. વૈશ્વિક બજારમાં થઈ રહેલી ઝડપી હલચલ અને મોટા પાયે ચાલી રહેલી પ્રોફિટ બુકિંગ (ભારે વેચવાલી) ને કારણે સોના અને ચાંદી બંનેના ભાવ પોતાના સર્વોચ્ચ રેકોર્ડ સ્તરથી જોરદાર રીતે નીચે પટકાયા છે. બજારના વર્તમાન અહેવાલો અનુસાર, સોનાના ભાવમાં પ્રતિ દસ ગ્રામ આશરે ૧,૪૫૦ રૂપિયાથી લઈને ૧,૯૦૦ રૂપિયા સુધીનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. બીજી તરફ ઔદ્યોગિક માંગ નબળી પડવાને કારણે ચાંદી પણ આજે પ્રતિ કિલોગ્રામ ૨,૨૨,૩૦૦ રૂપિયાથી ૨,૨૭,૦૦૦ રૂપિયાની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહી છે, જે છેલ્લા કેટલાક સમયનો સૌથી મોટો ઘટાડો માનવામાં આવે છે.
કેરેટ વાઈઝ સોનાના આજના બજાર ભાવ
સ્થાનિક સોની બજાર અને બુલિયન એસોસિએશન દ્વારા જારી કરાયેલા તાજા આંકડા મુજબ, સોનાના અલગ-અલગ કેરેટના ભાવો નીચે મુજબ ચાલી રહ્યા છે:
-
૨૪ કેરેટ સોનું (સૌથી શુદ્ધ સોનું): આજે બજારમાં ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ૧,૪૩,૦૧૦ રૂપિયાથી શરૂ થઈને ૧,૪ canvas.૩૩૦ રૂપિયાની વચ્ચે સ્થિર થયો છે.
-
૨૨ કેરેટ સોનું (દાગીના માટે વપરાતું સોનું): મોટાભાગના ઘરેણાં જેમાંથી બને છે તે ૨૨ કેરેટ સોનાની કિંમત આજે ૧,૩૦,૯૯૭ રૂપિયાથી ૧,૩૨,૪૪૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામની રેન્જમાં જોવા મળી રહી છે.
-
૧૮ કેરેટ સોનું (લાઇટવેઇટ જ્વેલરી): અદ્યતન અને ડાયમંડ જ્વેલરી માટે લોકપ્રિય બનેલા ૧૮ કેરેટ સોનાનો રેટ આજે ઘટીને ૧,૦૭,૨૬૦ રૂપિયાથી ૧,૦૮,૩૯૦ રૂપિયાની વચ્ચે આવી ગયો છે.
ચાંદીના ભાવમાં પણ મોટો ઘટાડો
સોનાની જેમ જ ચાંદીના રોકાણકારો અને ખરીદદારો માટે પણ આજનો દિવસ ફાયદાકારક સાબિત થયો છે. આજે બજારમાં ચાંદીના ભાવમાં પણ સતત નરમાઈ જોવા મળી છે. આજના ટ્રેડિંગ સેશન મુજબ, ૧૦ ગ્રામ ચાંદીનો ભાવ હાલમાં ૨,૪૫૦ રૂપિયાથી ૨,૫૫૦ રૂપિયાની વચ્ચે છે. જ્યારે ૧૦૦ ગ્રામ ચાંદી લેવા માટે ગ્રાહકોએ ૨૪,૫૦૦ રૂપિયાથી ૨૫,૫૦૦ રૂપિયા ચૂકવવા પડી રહ્યા છે. આ હિસાબે, આજે ૧ કિલોગ્રામ ચાંદીનો મુખ્ય બજાર ભાવ ૨,૪૫,૦૦૦ રૂપિયાથી ૨,૫૫,૦૦૦ રૂપિયાની વચ્ચે બોલાઈ રહ્યો છે, જે અગાઉના દિવસો કરતા ઘણો ઓછો છે.
કિંમતોમાં અચાનક આટલો મોટો ઘટાડો કેમ આવ્યો?
આર્થિક વિશ્લેષકોના જણાવ્યા અનુસાર, સોના-ચાંદીના ભાવ તૂટવા પાછળ મુખ્યત્વે ત્રણ મોટા વૈશ્વિક કારણો જવાબદાર છે. સૌથી પહેલું અને મહત્વનું કારણ એ છે કે ગત ૧૮ જૂનના રોજ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે એક કામચલાઉ રાજદ્વારી કરાર થયો છે. આ કરારના કારણે પશ્ચિમ એશિયામાં છેલ્લા ઘણા સમયથી ચાલી રહેલો ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ ઘણો ઓછો થઈ ગયો છે. આ કરાર થતાં જ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (દરિયાઈ માર્ગ) દ્વારા વૈશ્વિક ઉર્જા અને ક્રૂડ ઓઇલનો પુરવઠો ફરી સામાન્ય રીતે શરૂ થઈ ગયો છે. વૈશ્વિક અસ્થિરતા ઘટવાને કારણે રોકાણકારોએ સોનાને ‘સેફ હેવન’ એટલે કે સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે જોવાનું બંધ કરીને નફો વસૂલવાનું શરૂ કર્યું છે.
બીજું મોટું કારણ યુએસ ફેડરલ રિઝર્વની નાણાકીય નીતિ છે. ફેડરલ રિઝર્વે આંતરરાષ્ટ્રીય ફુગાવાને અંકુશમાં લેવા માટે આ વર્ષના અંત સુધીમાં વ્યાજ દરોમાં ૨૫ બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરવાનો સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે. જ્યારે પણ બેંકોના વ્યાજ દરો વધે છે, ત્યારે મોટા રોકાણકારો સોનામાંથી પોતાના નાણાં પાછા ખેંચીને સરકારી બોન્ડ્સ અને ફિક્સ ઇન્કમ ફંડ્સમાં રોકવાનું વધુ પસંદ કરે છે, કારણ કે ત્યાં વ્યાજની વધુ આવક મળે છે.
ત્રીજું ટેકનિકલ કારણ યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સ (US Dollar Index) માં આવેલી તેજી છે. ડોલર ઇન્ડેક્સ હાલમાં મે ૨૦૨૫ પછીના તેના સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમ મુજબ, વૈશ્વિક બજારમાં સોનાની કિંમતો ડોલરમાં નક્કી થાય છે. તેથી જ્યારે પણ યુએસ ડોલર મજબૂત થાય છે, ત્યારે દુનિયાના અન્ય દેશોના ખરીદદારો માટે સોનું ખરીદવું ઘણું મોંઘું બની જાય છે. આના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે સોનાની ભૌતિક માંગમાં મોટો ઘટાડો થાય છે અને કિંમતો નીચે આવે છે. બજારના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આગામી થોડા દિવસો સુધી બજારમાં આવી જ અસ્થિરતા જોવા મળી શકે છે, તેથી સામાન્ય ગ્રાહકો માટે ઘરેણાં ખરીદવાનો આ ઉત્તમ સમય સાબિત થઈ શકે છે.
