દરેક કૉલ પર દેખાશે કોલરનું અસલી નામ, સરકાર લાવી રહી છે TrueCaller જેવી સર્વિસ
ભારત સરકાર એક ખાસ સિસ્ટમ CNAP (Calling Name Presentation) નું પરીક્ષણ કરી રહી છે, જે દેશમાં કોલર આઇડેન્ટિફિકેશન (ઓળખ) ની રીતને સંપૂર્ણપણે બદલી શકે છે. આ સિસ્ટમ મોટે ભાગે Truecaller જેવી જ છે, પરંતુ એક મોટા તફાવત સાથે: તે સરકારી વેરિફિકેશન (Government Verification) સાથે આવે છે.
આ સિસ્ટમ સક્રિય થયા પછી, તમારા ફોન પર કોલ આવતાની સાથે જ સૌથી પહેલા કોલરનું આધાર (Aadhaar)-લિંક્ડ અસલી નામ દેખાશે. સરકારનું આ પગલું દેશમાં વધી રહેલા સ્પામ કોલ અને છેતરપિંડી (Fraud) ને ઘટાડવા માટે એક મોટો અને ભરોસાપાત્ર બદલાવ માનવામાં આવી રહ્યું છે.
ફોન પર નવા નામ કેમ દેખાઈ રહ્યા છે?
જો તમને તાજેતરમાં તમારા ફોન પર એવા નામ દેખાઈ રહ્યા છે જેને તમે ક્યારેય સેવ કર્યા નથી, તો ગભરાવાની જરૂર નથી. આ ભારત સરકારની નવી CNAP સિસ્ટમની ટેસ્ટિંગ નો એક ભાગ છે.
-
CNAP પોર્ટલની મંજૂરી: તાજેતરમાં સરકારે CNAP પોર્ટલને મંજૂરી આપી હતી, જેના પછી ટેલિકોમ કંપનીઓએ આ સિસ્ટમનું પરીક્ષણ શરૂ કરી દીધું છે.
-
ઓળખની વિશ્વસનીયતા: અગાઉ, અનસેવ્ડ નંબરની ઓળખ કરવી મુશ્કેલ હતી અને યુઝર્સ Truecaller જેવા થર્ડ-પાર્ટી એપ્સ પર નિર્ભર રહેતા હતા. પરંતુ CNAP સરકારી રેકોર્ડ્સમાંથી નામ મેળવે છે, જેનાથી કોલર આઇડેન્ટિટી વધુ ભરોસાપાત્ર બની જાય છે.
CNAP શું છે અને તે કેવી રીતે કામ કરે છે?
CNAP નું પૂરું નામ Calling Name Presentation છે. આ એક કોલર ID સિસ્ટમ છે જે સરકારી ચકાસણી (Verification) સાથે આવે છે.
-
પ્રદર્શનનો ક્રમ: જ્યારે કોઈ તમને કોલ કરે છે, ત્યારે તમારી સ્ક્રીન પર સૌથી પહેલા તે મોબાઇલ નંબર સાથે જોડાયેલું આધાર-આધારિત નામ દર્શાવવામાં આવે છે. થોડીક જ પળો પછી, આ નામ તમારા દ્વારા સેવ કરેલા નામ (Custom Label) માં બદલાઈ જાય છે.
-
પારદર્શિતા: આ પ્રક્રિયા દર્શાવે છે કે કોલરનું અસલી ઓળખ-પત્ર આધારિત નામ પહેલા અને તમારું કસ્ટમ લેબલ પછી દેખાશે. આ Truecaller ના ક્રાઉડ-સોર્સિંગ ડેટાથી વિપરીત, સરકારી ડેટાબેઝ પર આધારિત હશે.
સ્પામ અને છેતરપિંડી રોકવામાં CNAP કેવી રીતે મદદ કરશે?
સ્પામ અને છેતરપિંડી રોકવામાં CNAP કેવી રીતે મદદ કરશે?ભારતમાં સ્પામ કોલ અને નાણાકીય છેતરપિંડીની સમસ્યા લાંબા સમયથી એક ગંભીર પડકાર બની રહી છે. CNAP નો ઉદ્દેશ્ય કોલરની ચોક્કસ અને ચકાસાયેલ ઓળખ દર્શાવીને આ જોખમને ઓછું કરવાનો છે.
-
વિશ્વાસ વધશે: અજાણ્યા નંબર ઉપાડવામાં યુઝર્સને વધુ ભરોસો મળશે, કારણ કે સામેનું નામ આધારથી વેરિફાઇડ હશે.
-
બિન-ચકાસાયેલ ડેટા પર નિર્ભરતા સમાપ્ત: Truecaller જેવી એપ્સની જેમ આ બિન-ચકાસાયેલ (non-verified) ડેટા પર નિર્ભર રહેશે નહીં. ઓળખની પ્રક્રિયા વધુ પારદર્શક અને સચોટ બનશે, જેનાથી નકલી કોલ કરનારાઓને ટ્રેક કરવા સરળ બનશે.
-
ફ્રોડ પર નિયંત્રણ: એક ચકાસાયેલું નામ સામે હોવાથી, છેતરપિંડી કરનારા (Scammers) યુઝર્સને ગેરમાર્ગે દોરવામાં ઓછા સફળ થશે.
પ્રાઇવસી અને અન્ય સવાલો
CNAP નું પરીક્ષણ શરૂ થતાં જ કેટલાક જરૂરી સવાલો પણ ઉભા થઈ રહ્યા છે, જેના પર આગળના દિશાનિર્દેશોની રાહ જોવાઈ રહી છે:
-
નામ બદલવાની સુવિધા: શું યુઝર્સને CNAP સિસ્ટમમાં તેમના આધાર-લિંક્ડ નામ બદલવાની મંજૂરી મળશે?
-
ડેટા પ્રાઇવસી: શું યુઝરનું નામ દરેક કોલ રિસીવરને દેખાશે? ડેટા પ્રાઇવસી (Data Privacy) ને લઈને કેવા સુરક્ષા પગલાં લેવામાં આવશે?
આ સિસ્ટમ હાલમાં ટેસ્ટ ફેઝમાં છે, તેથી આ મહત્વપૂર્ણ પ્રાઇવસી અને અમલ (Implementation) સંબંધિત મુદ્દાઓ પર સરકાર તરફથી આગળ સ્પષ્ટ દિશાનિર્દેશો આવવાની અપેક્ષા છે. દેશભરમાં આ સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે સક્રિય થવાની સાથે, તે ભારતીય મોબાઇલ યુઝર્સ માટે એક મોટો બદલાવ સાબિત થશે.
