બાઝબોલ યુગનો અંત? બેન સ્ટોક્સની નિવૃત્તિ બાદ બ્રેન્ડન મેકકુલમને પદ છોડવા સ્ટીવ હાર્મિસનની કડક સલાહ
ઈંગ્લેન્ડના ક્રિકેટ જગતમાં હાલમાં એક મોટો ભૂકંપ આવ્યો છે. અણધારી અને આઘાતજનક ઘટનાઓ વચ્ચે ઇંગ્લિશ ટેસ્ટ ક્રિકેટનો ચહેરો બદલી નાખનાર ઓલરાઉન્ડર બેન સ્ટોક્સે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાંથી નિવૃત્તિની જાહેરાત કરીને સૌને ચોંકાવી દીધા છે. રવિવારે ન્યૂઝીલેન્ડ સામેની ટ્રેન્ટ બ્રિજ ટેસ્ટના ચોથા દિવસે સ્ટોક્સના આ નિર્ણયે ક્રિકેટ જગતમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. પરંતુ આ નિવૃત્તિની સાથે જ હવે ઇંગ્લેન્ડના ટેસ્ટ સેટઅપ અને તેમની આક્રમક રમવાની શૈલી એટલે કે ‘બાઝબોલ’ (Bazball) પર પણ સવાલો ઉભા થવા લાગ્યા છે.
આ કડીમાં ઈંગ્લેન્ડના પૂર્વ ફાસ્ટ બોલર અને એશિઝ વિજેતા સ્ટીવ હાર્મિસને એક અત્યંત આક્રમક અને કડક નિવેદન આપ્યું છે. હાર્મિસનનું માનવું છે કે હવે જ્યારે બેન સ્ટોક્સ ટીમનો હિસ્સો નથી, ત્યારે મુખ્ય કોચ બ્રેન્ડન મેકકુલમે પણ તાત્કાલિક પ્રભાવથી પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપી દેવું જોઈએ. હાર્મિસનના મતે, સ્ટોક્સ અને મેકકુલમની જોડી એક ચોક્કસ વિચારધારા સાથે આવી હતી, અને જો મુખ્ય ખેલાડી જ જતો રહ્યો હોય તો કોચે પણ ટીમમાંથી બહાર નીકળી જવું જોઈએ.
‘બાઝબોલ’ શૈલી સામે હાર્મિસનનો ઉગ્ર વિરોધ
૪૭ વર્ષીય સ્ટીવ હાર્મિસન, જેમણે ઈંગ્લેન્ડ માટે ૬૩ ટેસ્ટ મેચોમાં ૨૨૬ વિકેટ ઝડપી છે, તેઓ લાંબા સમયથી મેકકુલમની ટેસ્ટ ક્રિકેટ રમવાની આ આક્રમક શૈલીથી નારાજ દેખાઈ રહ્યા છે. હાર્મિસનનું માનવું છે કે ટેસ્ટ ક્રિકેટ એક પરંપરાગત અને ધીરજની રમત છે, જેમાં બિનજરૂરી આક્રમકતા લાંબો સમય ટકી શકતી નથી.
ટોક્સપોર્ટ ક્રિકેટ સાથેની વાતચીતમાં હાર્મિસને કોઈપણ સંકોચ વિના જણાવ્યું કે, “મેક્કુલમે સ્ટોક્સની સાથે જ જવું પડશે. બસ, આ જ વાત છે. જો આપણે ઇંગ્લેન્ડ ક્રિકેટના ભવિષ્યની વાત કરી રહ્યા છીએ, તો મેક્કુલમનો આ સેટઅપમાં રહેવાનો હવે કોઈ અર્થ નથી. મને બ્રેન્ડન મેક્કુલમ પ્રત્યે એક વ્યક્તિ તરીકે ખૂબ જ આદર છે, પરંતુ આ જે ‘બાઝબોલ’ની વાતો થઈ રહી છે, તે વાસ્તવમાં ટેસ્ટ ક્રિકેટ નથી. મારી નજરમાં આ એક કલાપ્રેમી (Amateur) પ્રયાસ જેવું લાગે છે.”
હાર્મિસન અનુસાર, શરૂઆતમાં ભલે આ શૈલી આકર્ષક લાગી હોય અને ટીમને કેટલીક સફળતાઓ મળી હોય, પરંતુ લાંબા ગાળે આ વ્યૂહરચના ફ્લોપ સાબિત થઈ છે. જ્યારે કોઈ ટીમ સતત દબાણમાં હોય ત્યારે પરંપરાગત ક્રિકેટ જ વહારે આવે છે, અંધાધૂંધ બેટિંગ નહીં.
તાજેતરના મહિનાઓમાં ઇંગ્લેન્ડનું કથળતું પ્રદર્શન
હાર્મિસનની આ નારાજગી પાછળ ઇંગ્લેન્ડ ક્રિકેટ ટીમનું તાજેતરનું નબળું પ્રદર્શન પણ જવાબદાર છે. શરૂઆતના ગાળામાં ‘બાઝબોલ’ના કારણે ઇંગ્લેન્ડે ઘણી મેચો જીતી, પરંતુ સમય જતાં વિરોધી ટીમોએ આ શૈલીની નબળાઈઓ શોધી કાઢી છે.
તાજેતરમાં જ ઇંગ્લેન્ડની ટીમે પ્રખ્યાત એશિઝ શ્રેણી ૪-૧થી ગુમાવવી પડી હતી, જે ઇંગ્લિશ ચાહકો માટે પચાવવી મુશ્કેલ હતી. ત્યારબાદ ભારત સામેની ઘરઆંગણાની શ્રેણીમાં પણ તેઓ ૨-૨થી માંડ ડ્રો કરી શક્યા હતા. એટલું જ નહીં, ન્યૂઝીલેન્ડ સામેની ચાલુ શ્રેણીમાં પણ ઇંગ્લેન્ડની સ્થિતિ અત્યંત નાજુક છે. ટ્રેન્ટ બ્રિજ ટેસ્ટ જીતવા માટે તેમને છેલ્લા દિવસે ૨૭૦ રનની જરૂર છે અને તેમની માત્ર ૬ વિકેટો જ બાકી છે. આવી સ્થિતિમાં શ્રેણી હારવાનો ખતરો તોળાઈ રહ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે આ આક્રમક વ્યૂહરચના હવે ફસાયેલી જોવા મળી રહી છે.
જો રૂટની માનસિકતા પર સવાલો અને આગામી એશિઝનો પડકાર
પોતાની વાતને આગળ વધારતા હાર્મિસને ઇંગ્લેન્ડના પૂર્વ કેપ્ટન અને દિગ્ગજ બેટ્સમેન જો રૂટનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે કહ્યું, “મને એ જાણવામાં ખૂબ જ રસ છે કે જ્યારે જો રૂટ બેટિંગ કરવા માટે મેદાન પર ઉતરે છે ત્યારે આ બધી બાબતો વિશે શું વિચારતો હશે? છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં ટીમમાં જે કંઈ પણ બન્યું છે, તેના વિશે રૂટના અંગત વિચારો શું છે તે જાણવું જરૂરી છે. કારણ કે રૂટ જેવા ટેકનિકલ બેટ્સમેન માટે આ શૈલી સાથે તાલમેલ મિલાવવો હંમેશા પડકારજનક રહ્યો છે.”
હાર્મિસને ભય વ્યક્ત કર્યો કે જો આગામી ૧૨ મહિનાની અંદર યોજાનારી એશિઝ શ્રેણી પહેલા મેક્કુલમ ટીમ પર પોતાનો પ્રભાવ જાળવી રાખશે, તો તે ઇંગ્લિશ ક્રિકેટ માટે ઘાતક સાબિત થઈ શકે છે. સ્ટોક્સ વિનાની ટીમમાં મેક્કુલમનો પ્રભાવ ટેસ્ટ મેચના વાતાવરણને વધુ બગાડી શકે છે, તેથી નવો આયોજન પથ શોધવો અત્યંત જરૂરી છે.
બેન સ્ટોક્સનો આઘાતજનક નિર્ણય: “હું મારી જાતને બર્નઆઉટ કરી ચૂક્યો હતો”
બીજી તરફ, બેન સ્ટોક્સે પોતાની નિવૃત્તિ પાછળના ભાવનાત્મક અને શારીરિક કારણો દેશ સામે ખુલ્લા દિલથી રજૂ કર્યા છે. રવિવારે લીધેલા આ નિર્ણયથી સમગ્ર ક્રિકેટ જગત સ્તબ્ધ છે. સ્કાય સ્પોર્ટ્સ સાથે વાત કરતા સ્ટોક્સે સ્વીકાર્યું કે તે માનસિક રીતે થાકી ગયો હતો.
સ્ટોક્સે જણાવ્યું કે, “આ નિર્ણય કદાચ બહારથી જોનારા લોકોને ખૂબ જ સ્વાર્થી લાગી શકે છે, પરંતુ વર્તમાન પરિસ્થિતિને જોતા મારા ભવિષ્ય માટે આ જ સર્વશ્રેષ્ઠ નિર્ણય હતો. મને પૂરી આશા છે કે આ નિર્ણયથી ટીમ માટે આગળ વધવાનો નવો રસ્તો ખુલશે. આ સાથે જ મને એ પણ આશા છે કે આ નિર્ણય બાદ હું એ રમતને ફરીથી પ્રેમ કરી શકીશ, જે રમતે મને અત્યાર સુધી જીવનમાં ઘણું બધું આપ્યું છે.”
પોતાના સંઘર્ષ વિશે વાત કરતા સ્ટોક્સે વધુમાં ઉમેર્યું કે, “ઓસ્ટ્રેલિયાના પ્રવાસથી પરત ફર્યા બાદ મેં મારી રમત અને માનસિક સ્થિતિ સુધારવા માટે રાત-દિવસ એક કર્યા હતા. મને લાગતું હતું કે હું સાચી દિશામાં જઈ રહ્યો છું. પરંતુ વાસ્તવમાં મેં એટલો બધો પ્રયત્ન કરી નાખ્યો કે હું સંપૂર્ણપણે બર્નઆઉટ (માનસિક અને શારીરિક રીતે ખાલી) થઈ ગયો. લોર્ડ્સ ટેસ્ટ દરમિયાન મારી કારકિર્દીને લઈને જૂની નકારાત્મક લાગણીઓ ફરીથી હાવી થવા લાગી હતી, જેના કારણે મારે આ આકરો નિર્ણય લેવો પડ્યો.”
