કોલેસ્ટ્રોલ નોર્મલ છે છતાં કેમ આવે છે ‘હાર્ટ અટેક’? આ ૫ દૈનિક આદતો તમારા હૃદયને બનાવી રહી છે નબળું
વર્તમાન સમયમાં યુવાનોથી લઈને મોટી ઉંમરના લોકોમાં અચાનક આવતા હાર્ટ એટેકના કિસ્સાઓમાં ચિંતાજનક વધારો થયો છે. સામાન્ય રીતે લોકો એવું જ માનતા હોય છે કે શરીરમાં ‘બેડ કોલેસ્ટ્રોલ’ (LDL) વધવાને કારણે ધમનીઓમાં બ્લોકેજ થાય છે અને તેનાથી જ હાર્ટ એટેક આવે છે. પરંતુ જો તમે પણ એવું વિચારતા હોવ તો તમે તદ્દન ખોટા છો. આરોગ્ય નિષ્ણાતો (Health Experts) નું કહેવું છે કે ઘણીવાર બ્લડ રિપોર્ટમાં કોલેસ્ટ્રોલનું સ્તર બિલકુલ નોર્મલ હોવા છતાં પણ વ્યક્તિને હાર્ટ એટેક આવી શકે છે.
કોલેસ્ટ્રોલ સિવાય પણ આપણી રોજિંદી જીવનશૈલી સાથે જોડાયેલી એવી ૫ ગંભીર ભૂલો અને સાયલન્ટ કિલર આદતો છે, જે હૃદયને અંદરથી સતત નબળું પાડતી રહે છે. જો સમયસર આ બાબતો પ્રત્યે ધ્યાન આપવામાં ન આવે તો તે જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે.
૧. હાઈ બ્લડ પ્રેશર (High Blood Pressure)
હૃદય નબળું પડવા અને અચાનક નિષ્ફળ જવા પાછળ હાઈ બ્લડ પ્રેશર એક અત્યંત મોટું અને છૂપું કારણ છે. જ્યારે શરીરમાં લાંબા સમય સુધી બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રણ બહાર રહે છે, ત્યારે હૃદયથી લોહી પહોંચાડતી ધમનીઓ પર સતત ભારે દબાણ રહે છે. આ દબાણને કારણે હૃદયના સ્નાયુઓને લોહી પમ્પ કરવા માટે સામાન્ય કરતાં વધુ મહેનત કરવી પડે છે, જેનાથી સમય જતાં હૃદય નબળું પડી જાય છે. તેથી નિયમિતપણે બીપીની તપાસ કરાવવી અને તેને નિયંત્રણમાં રાખવું અનિવાર્ય છે.
૨. અનિયંત્રિત બ્લડ સુગર અને ડાયાબિટીસ
જો તમને ડાયાબિટીસ હોય અથવા તમારું સુગર લેવલ બોર્ડરલાઈન પર હોય, તો હાર્ટ એટેકનું જોખમ સામાન્ય વ્યક્તિ કરતાં અનેકગણું વધી જાય છે. લોહીમાં ગ્લુકોઝનું ઊંચું સ્તર રક્તવાહિનીઓને આંતરિક રીતે નુકસાન પહોંચાડે છે અને તેમને નબળી તેમજ કડક બનાવી દે છે. આથી, માત્ર કોલેસ્ટ્રોલ કંટ્રોલ કરવાથી હૃદય સુરક્ષિત નથી રહેતું, પરંતુ બ્લડ સુગરના સ્તર પર સતત નજર રાખવી પણ તેટલી જ જરૂરી છે.
૩. પૂરતી ઊંઘનો અભાવ (Sleep Deprivation)
આજના ભાગદોડભર્યા જીવનમાં લોકો ઊંઘ સાથે બાંધછોડ કરતા હોય છે. પરંતુ ઓછી ઊંઘ લેવી કે ખરાબ સ્લીપ પેટર્ન ધરાવવી એ હૃદય માટે અત્યંત ઘાતક છે. પૂરતી ઊંઘ ન મળવાને કારણે શરીરમાં સ્ટ્રેસ હોર્મોન્સ (કોર્ટિસોલ) નું સ્તર વધે છે, જે સીધી રીતે બ્લડ પ્રેશર અને હૃદયના ધબકારા પર નકારાત્મક અસર કરે છે. હૃદયને રિ-ચાર્જ કરવા અને સ્વસ્થ રાખવા માટે દરરોજ ૭ થી ૮ કલાકની ઊંડી અને ગુણવત્તાયુક્ત ઊંઘ લેવી અત્યંત જરૂરી છે.
૪. સુસ્ત અને શારીરિક રીતે નિષ્ક્રિય જીવનશૈલી
શારીરિક રીતે નિષ્ક્રિય કે આરામદાયક લાઈફસ્ટાઈલ હૃદયના સ્નાયુઓને ધીમે ધીમે નબળા બનાવી દે છે. રોજિંદા જીવનમાં કસરત, યોગ, સ્વિમિંગ કે ઝડપી ચાલવાની (Brisk Walking) આદત ન રાખવાથી શરીરમાં કેલરી અને વધારાની ચરબી જમા થવા લાગે છે. આ સ્થિતિ મોટાપો વધારે છે અને આગળ જતાં હૃદયરોગને ખુલ્લું આમંત્રણ આપે છે. દરરોજ ઓછામાં ઓછી ૩૦ મિનિટની શારીરિક પ્રવૃત્તિ હૃદયને પંપિંગ ક્ષમતા સુધારવામાં મદદ કરે છે.
૫. તમાકુ અને સિગારેટનું સેવન
તમાકુ, સિગારેટ કે સ્મોકિંગનું સેવન હૃદયના સ્વાસ્થ્ય માટે સૌથી મોટું અને ત્વરિત નુકસાન પહોંચાડતું પરિબળ છે. તમાકુમાં રહેલા હાનિકારક રસાયણો હૃદયની ધમનીઓને સાંકડી કરે છે, રક્તવાહિનીઓમાં લોહીના ગંઠા (Blood Clots) જામવાની પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવે છે અને હૃદય સુધી પહોંચતા ઓક્સિજનના પુરવઠાને બાધિત કરે છે. હૃદયને લાંબા આયુષ્ય સુધી સુરક્ષિત રાખવું હોય તો તમાકુ ઉત્પાદનોથી સંપૂર્ણપણે દૂર રહેવું એ સૌથી પહેલું અને મહત્વનું પગલું છે.
