નવો ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ ૨૦૨૫: ૫૦% વેતનનો નિયમ બદલશે તમારો પગાર, જાણો HRA ક્લેમ કરવા માટે કઈ નવી વિગતો આપવી પડશે
ભારતના કરવેરા માળખામાં દાયકાઓ પછીનો સૌથી મોટો ફેરફાર ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬થી અમલી બનવા જઈ રહ્યો છે. અત્યાર સુધી આપણે ‘ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ ૧૯૬૧’ મુજબ ટેક્સની ગણતરી કરતા હતા, પરંતુ હવે તેનું સ્થાન ‘ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ ૨૦૨૫’ અને તેના આધારે બનેલા ‘ડ્રાફ્ટ આઈટી રૂલ્સ ૨૦૨૬’ લેશે. આ માત્ર કાયદાનું નામ બદલવા જેવી બાબત નથી, પણ તે આખી પ્રણાલીનું આધુનિકીકરણ છે જે દરેક નોકરિયાત વર્ગ અને કંપનીઓના એચઆર (HR) વિભાગને સીધી અસર કરશે.
આ નવા સુધારા હેઠળ લગભગ તમામ ટેક્સ ફોર્મ્સને નવો નંબર અને નવું સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે. જે ફોર્મ્સ આપણે વર્ષોથી વાપરતા હતા, તે હવે ઈતિહાસ બની જશે. ચાલો સમજીએ કે આ મોટા ફેરફારો શું છે અને તમારે કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું પડશે.
ફોર્મ ૧૬ ની વિદાય અને નવા ફોર્મ્સનું આગમન
નોકરિયાત વર્ગ માટે સૌથી જાણીતું ફોર્મ એટલે ‘ફોર્મ ૧૬’, જે હવે ‘ફોર્મ ૧૩૦’ તરીકે ઓળખાશે. આ ફેરફાર માત્ર નામનો નથી, પરંતુ તેના માળખામાં પણ ધરખમ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે જેથી ટેક્સ ફાઇલિંગ વધુ સરળ અને ડિજિટલ બને. તેવી જ રીતે, સિનિયર સિટીઝન અને અન્ય લોકો જે ટીડીએસ (TDS) બચાવવા માટે ફોર્મ ૧૫જી (15G) અને ૧૫એચ (15H) ભરતા હતા, તે બંનેને મર્જ કરીને હવે એક જ ફોર્મ ‘ફોર્મ ૧૨૧’ બનાવી દેવામાં આવ્યું છે.
આ ફેરફારોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પેપરવર્ક ઘટાડવાનો અને ઓનલાઇન રિપોર્ટિંગને વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે. પેરોલ પ્રોફેશનલ્સ માટે આ એક મોટો પડકાર છે કારણ કે તેમણે તેમની સોફ્ટવેર સિસ્ટમ્સને આ નવા નંબરો અને ફોર્મેટ્સ મુજબ અપડેટ કરવી પડશે. ડિજિટલ એસેટ્સ (ક્રિપ્ટોકરન્સી વગેરે) ના રિપોર્ટિંગ માટે પણ હવે અલગ કોલમ્સ અને કડક નિયમો લાવવામાં આવ્યા છે, જેથી કોઈ પણ પ્રકારની આવક ટેક્સની નજરમાંથી છૂટી ન જાય.
૫૦% વેતન નિયમ અને એચઆરએ (HRA) ના કડક ધોરણો
આ નવા કાયદામાં સૌથી મહત્વનો અને ચર્ચિત નિયમ છે ‘૫૦% વેજ રૂલ’ (50% Wage Rule). આ નિયમ મુજબ, કર્મચારીના કુલ પગારના ઓછામાં ઓછા ૫૦% ભાગ ‘બેઝિક સેલેરી’ તરીકે રાખવો પડશે. આનાથી ઘણા કર્મચારીઓના સેલેરી સ્ટ્રક્ચરમાં મોટો ફેરફાર આવશે, જેની સીધી અસર તેમના પીએફ (PF) કન્ટ્રીબ્યુશન અને ટેક્સ લેબિલિટી પર પડશે.
બીજો મોટો ફેરફાર ઘરભાડા ભથ્થા એટલે કે એચઆરએ (HRA) ના દાવાઓમાં આવ્યો છે. હવે જો તમે એચઆરએ ક્લેમ કરો છો, તો તમારે મકાનમાલિક સાથેના તમારા સંબંધોની પણ સ્પષ્ટ જાહેરાત (Mandatory Disclosure) કરવી પડશે. જો તમે સગા-સંબંધીના ઘરે રહીને ભાડું ચૂકવતા હોવ, તો તેની વિગતો આપવી અનિવાર્ય બનશે. જો ખોટી માહિતી આપીને એચઆરએ ક્લેમ કરવામાં આવશે, તો તેના પર ભારે દંડની જોગવાઈ પણ કરવામાં આવી છે. રાહતના સમાચાર એ છે કે સરકારે ‘હાયર એચઆરએ એક્ઝેમ્પશન’ (Higher HRA Exemption) કેટેગરીમાં કેટલાક નવા શહેરોનો ઉમેરો કર્યો છે, જેથી તે શહેરોમાં રહેતા લોકોને વધુ ટેક્સ બેનિફિટ મળી શકશે.
કમ્પ્લાયન્સ અને ટેક્સ સ્લેબમાં પરિવર્તન
૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬થી ટેક્સ સ્લેબમાં પણ નવા ફેરફારો જોવા મળી શકે છે, જેનો હેતુ મધ્યમ વર્ગને રાહત આપવાનો અને ટેક્સ ફાઇલિંગની પ્રક્રિયાને વધુ ‘કન્સોલિડેટેડ’ (Consolidated) બનાવવાનો છે. નવા કાયદા હેઠળ કમ્પ્લાયન્સ એટલે કે નિયમોનું પાલન કરવું હવે ખૂબ જરૂરી બન્યું છે, કારણ કે ભૂલભરેલી માહિતી આપવા પર સખત પેનલ્ટી લાદવામાં આવશે.
પેરોલ અને એચઆર પ્રોફેશનલ્સ માટે આ ૨૦૨૬નું વર્ષ ખૂબ જ વ્યસ્ત રહેવાનું છે, કારણ કે તેમણે કર્મચારીઓને આ નવા નિયમો સમજાવવા પડશે અને ટેક્સ કપાતની નવી પદ્ધતિઓ અપનાવવી પડશે. આ પરિવર્તન ભારતને એક વધુ પારદર્શક અને આધુનિક ટેક્સ વ્યવસ્થા તરફ લઈ જશે, જ્યાં ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન અને સાચી માહિતી જ સર્વોપરી રહેશે.
