ટ્રમ્પની ચીન મુલાકાત: ‘બંને દેશો માટે ઈતિહાસ સર્જાશે’, શું વિશ્વના બે દિગ્ગજો વચ્ચે થશે મહા-ડીલ?

એલોન મસ્ક અને ટિમ કૂક સાથે ટ્રમ્પનું ચીન મિશન: વેપાર યુદ્ધનો અંત કે નવા યુગની શરૂઆત?

વૈશ્વિક રાજકારણ અને અર્થતંત્રના બે સૌથી શક્તિશાળી દેશો, અમેરિકા અને ચીન, ફરી એકવાર ટેબલ પર આમને-સામને બેસવા જઈ રહ્યા છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની આગામી ચીન મુલાકાત માત્ર રાજદ્વારી શિષ્ટાચાર નથી, પરંતુ તે વિશ્વના વેપાર સમીકરણો બદલનારી એક મહત્વપૂર્ણ ઘટના સાબિત થઈ શકે છે.

વિશ્વના બે સૌથી મોટા અર્થતંત્રો વચ્ચેના સંબંધો હંમેશા ચર્ચાનો વિષય રહ્યા છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમની આગામી ચીન મુલાકાત પૂર્વે અત્યંત આશાવાદી નિવેદન આપ્યું છે. ટ્રુથ સોશિયલ પર પોતાની ઉત્સુકતા વ્યક્ત કરતા તેમણે જણાવ્યું છે કે, આ મુલાકાત બંને રાષ્ટ્રો માટે ‘મહાન ઘટનાઓ’ લઈને આવશે. ટ્રમ્પની આ મુલાકાત એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે વિશ્વ વેપાર સંતુલન અને ટેકનોલોજીકલ સુરક્ષા બાબતે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે.

દિગ્ગજ બિઝનેસ લીડર્સની ફોજ

ટ્રમ્પની આ મુલાકાતની સૌથી ખાસ વાત એ છે કે તેમની સાથે અમેરિકાના ટોચના ઉદ્યોગપતિઓનું એક મોટું પ્રતિનિધિમંડળ પણ ચીન જઈ રહ્યું છે. વ્હાઇટ હાઉસના જણાવ્યા મુજબ, આ ટીમમાં ટેસ્લાના એલોન મસ્ક, એપલના ટિમ કૂક, બોઇંગના કેલી ઓર્ટબર્ગ અને માસ્ટરકાર્ડના માઈકલ મીબેક જેવા દિગ્ગજો સામેલ છે. ટેકનોલોજી, એરોસ્પેસ અને ફાઇનાન્સ ક્ષેત્રના આ માંધાતાઓની હાજરી સૂચવે છે કે આ પ્રવાસ માત્ર રાજકીય નથી, પરંતુ આર્થિક રીતે અત્યંત વ્યૂહાત્મક છે.

‘સ્માર્ટ ટ્રેડ’ પર ભાર

ઓવલ ઓફિસમાં પત્રકારો સાથે વાતચીત કરતા ટ્રમ્પે ભૂતકાળની સરકારોની ટીકા કરતા કહ્યું કે, અગાઉ અમેરિકાનો ફાયદો ઉઠાવવામાં આવતો હતો, પરંતુ હવે તેઓ ‘સ્માર્ટ વેપાર’ કરી રહ્યા છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે શી જિનપિંગ સાથે તેમના અંગત સંબંધો મજબૂત છે અને તેઓ ચીન સાથે કામ કરીને અમેરિકા માટે મોટો આર્થિક લાભ મેળવી રહ્યા છે. ટ્રમ્પનું ધ્યાન ખાસ કરીને વેપારમાં રહેલી ખાધ (Trade Deficit) ઘટાડવા અને અમેરિકન ઉત્પાદનો માટે ચીનના બજારો ખોલવા પર છે.

ચર્ચાના મુખ્ય વિષયો

ત્રણ દિવસની આ મુલાકાત દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે અનેક મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રો પર મંથન થશે:

• એરોસ્પેસ અને ઉર્જા: બોઇંગ અને ઉર્જા ક્ષેત્રના નવા કરારો થવાની સંભાવના છે.

• કૃષિ: અમેરિકન ખેડૂતોના ઉત્પાદનોને ચીનમાં વધુ સ્થાન મળે તેવા પ્રયાસો થશે.

• રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા: ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર અને ડેટા સિક્યુરિટી જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર પણ ગંભીર ચર્ચા થઈ શકે છે.

• રોકાણ: ‘યુએસ-ચીન બોર્ડ ઓફ ટ્રેડ એન્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ’ના કાર્યને આગળ વધારીને પરસ્પર હિતના ક્ષેત્રોની ઓળખ કરવામાં આવશે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ચીન મુલાકાત પર આખા વિશ્વની નજર ટકેલી છે. શું આ મુલાકાતથી વર્ષોથી ચાલી રહેલા ટ્રેડ-વોરનો કાયમી ઉકેલ આવશે? કે પછી તે માત્ર વચગાળાની સમજૂતી બની રહેશે? ટ્રમ્પના આત્મવિશ્વાસ અને બિઝનેસ લીડર્સના સાથને જોતા એવું લાગે છે કે આ વખતે કંઈક ‘મોટું’ થવાની તૈયારી છે. જો આ મુલાકાત સફળ રહેશે, તો તેની સકારાત્મક અસર માત્ર અમેરિકા કે ચીન પર જ નહીં, પણ સમગ્ર વૈશ્વિક બજાર પર જોવા મળશે.