સાંજના નાસ્તામાં કંઈક ચટપટું ખાવું છે? નોંધી લો મોંનો સ્વાદ બદલી નાખતી ‘રાજ કચોરી’ની સરળ રેસીપી
ચાટનું નામ સાંભળતાં જ ચટપટા અને તીખા સ્વાદના શોખીનોના મોંમાં પાણી આવી જવું સ્વાભાવિક છે. પાણીપૂરી, ભલ્લા પાપડી, આલુ ટીક્કી જેવી તમામ ચાટની પોતાની એક અલગ ફેન ફોલોઈંગ છે. પરંતુ આ બધામાં એક એવી ચાટ છે, જેને ‘ચાટના રાજા’ કહેવામાં આવે તો ખોટું નહીં હોય. આપણે વાત કરી રહ્યા છીએ બધાની ફેવરિટ રાજ કચોરીની.
રાજ કચોરી દેખાવમાં જેટલી શાહી અને સુંદર લાગે છે, ખાવામાં તેનો સ્વાદ એટલો જ લાજવાબ હોય છે. તેનું મોટું કદ, ઉપરનું કડક (ક્રિસ્પી) પડ અને અંદર દહીં, સોંઠ (આંબલીની ચટણી), બાફેલા બટાકા, ફણગાવેલા કઠોળ અને જાતજાતના મસાલાનું સ્ટફિંગ તેને દરેકની ઓલ-ટાઇમ ફેવરિટ બનાવે છે. અવારનવાર લોકો એવું વિચારે છે કે બજાર જેવી ફૂલેલી અને ક્રિસ્પી રાજ કચોરી ઘરે બનાવવી ખૂબ મુશ્કેલ છે, પરંતુ એવું બિલકુલ નથી. આજે આ લેખમાં અમે તમારી સાથે બિલકુલ કંદોઈ જેવી પરફેક્ટ રાજ કચોરી બનાવવાની સરળ, સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રેસીપી શેર કરી રહ્યા છીએ.
રાજ કચોરી બનાવવા માટેની જરૂરી સામગ્રી
ઘરે પરફેક્ટ રાજ કચોરી તૈયાર કરવા માટે આપણે સામગ્રીને ત્રણ ભાગમાં વહેંચવી પડશે— કચોરી માટે, અંદર ભરવાના સ્ટફિંગ માટે અને ઉપરથી સજાવટ (ગાર્નિશિંગ) માટે.
૧. કચોરીના બહારના પડ (પૂરી) માટે:
સોજી (રવો): ૧ કપ
મેંદો: ૧/૪ કપ
બેકિંગ સોડા (ખાવાનો સોડા): એક ચપટી
મીઠું: સ્વાદાનુસાર
તેલ: લોટ બાંધવા માટે (મોણ તરીકે ૨ ચમચી) અને તળવા માટે જરૂરિયાત મુજબ
નવશેકું પાણી: લોટ બાંધવા માટે
૨. કચોરીના અંદરના સ્ટફિંગ (Filling) માટે:
બાફેલા બટાકા: ૨ (ઝીણા ટુકડા કરેલા)
બાફેલા કાળા ચણા અથવા લીલા મગ: ૧/২ કપ
દહીં વડા (અથવા બુંદી): ४-૫ નંગ (મરજીયાત)
પાપડી: ૫-૬ નંગ (ભૂકો કરેલી)
૩. ચટણી, મસાલા અને ગાર્નિશિંગ માટે:
ઘટ્ટ દહીં: ૧.૫ કપ (બરાબર ફીણેલું અને થોડી ખાંડ ઉમેરેલું)
લીલી તીખી ચટણી (ફુદીના-કોથમીરની): ૧/২ કપ
મીઠી ચટણી (આંબલી-ખજૂરની): ૧/২ કપ
શેકેલું જીરું પાવડર: ૨ ચમચી
લાલ મરચું પાવડર: ૧ ચમચી
ચાટ મસાલો: ૧.૫ ચમચી
સંચળ (કાળું મીઠું): ૧ ચમચી
ઝીણી સેવ (ભુજિયા): ૧/২ કપ
દાડમના દાણા: ૪-૫ ચમચી
ઝીણી સમારેલી કોથમીર: સજાવટ માટે
રાજ કચોરી બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત
સ્ટેપ ૧: કચોરી માટે લોટ બાંધવો
સૌ પ્રથમ એક મોટા વાસણમાં કે કથરોટમાં ૧ કપ સોજી અને ૧/૪ કપ મેંદો ચાળી લો. હવે તેમાં સ્વાદાનુસાર મીઠું, એક ચપટી બેકિંગ સોડા અને ૨ નાની ચમચી તેલ ઉમેરો. બધી સૂકી સામગ્રીને હાથથી બરાબર મિક્સ કરી લો. હવે થોડું-થોડું નવશેકું પાણી ઉમેરતા જઈને નરમ (Soft) લોટ બાંધી લો. ધ્યાન રહે કે લોટ બહુ કઠણ ન હોવો જોઈએ અને બહુ ઢીલો પણ નહીં. સોજી પાણી સોષે છે, તેથી લોટ બાંધ્યા પછી તેને એક ભીના સુતરાઉ કપડાથી ઢાંકીને ૨૦ થી २५ મિનિટ માટે છોડી દો.
સ્ટેપ ૨: કચોરી વણવી અને તૈયાર કરવી
૨૫ મિનિટ પછી લોટને એકવાર ફરી હાથથી બરાબર મસળી લો. હવે આ લોટમાંથી મધ્યમ કદના લુઆ (ગુલ્લા) બનાવી લો. એક લુઓ લો અને તેને વેલણની મદદથી ગોળ આકારમાં વણી લો. ધ્યાન રાખો કે પૂરીને બહુ પાતળી પણ નથી વણવાની અને બહુ જાડી પણ નહીં. જો તમે તેને બહુ પાતળી વણશો તો તે ફૂલશે નહીં અને પાપડી બની જશે. વણતી વખતે કિનારીઓ એકસરખી રાખો.
સ્ટેપ ૩: કચોરીને એકદમ ક્રિસ્પી તળવી
કડાઈમાં તેલ ગરમ કરો. રાજ કચોરીને પરફેક્ટ બનાવવાની સૌથી મોટી ટ્રિક એ છે કે તેલ બરાબર ગરમ હોવું જોઈએ. જ્યારે તેલમાંથી ધુમાડો નીકળવા લાગે, ત્યારે ગેસની આંચ મધ્યમ કરી દો અને વણેલી પૂરીને તેલમાં મૂકો. ઝારાની મદદથી પૂરીની ઉપર સતત ગરમ તેલ ઉછાળો, આનાથી પૂરી તરત જ ફુગ્ગાની જેમ ફૂલી જશે.
જેવી કચોરી ફૂલી જાય એટલે ગેસની આંચ ધીમી કરી દો. તેને બંને બાજુથી સોનેરી બદામી (Golden Brown) થાય ત્યાં સુધી તળો. ધીમી આંચ પર તળવાથી કચોરી અંદરથી પાકી જશે અને લાંબા સમય સુધી ક્રિસ્પી રહેશે. તળેલી કચોરીને નેપકિન પેપર પર કાઢી લો. આ જ રીતે બધી કચોરીઓ તૈયાર કરી લો.
સ્ટેપ ૪: શાહી સ્ટફિંગ તૈયાર કરવું
હવે સમય આવે છે કચોરીને એસેમ્બલ કરવાનો. એક તૈયાર કચોરી લો અને તેના ઉપરના ભાગમાં વચ્ચે આંગળી અથવા ચમચીની મદદથી એક મોટું કાણું પાડી લો. કચોરીને એક સર્વિંગ પ્લેટમાં મૂકો. હવે તેની અંદર સૌથી પહેલા થોડા સમારેલા બાફેલા બટાકા, બાફેલા ચણા અથવા મગ ઉમેરો. ત્યારબાદ ૧-૨ નંગ દહીં વડા અથવા ભૂકો કરેલી પાપડી અંદર ઉમેરો.
સ્ટેપ ૫: ચટણીઓ અને મસાલાનો જાદુ
સ્ટફિંગ ભર્યા પછી કચોરીની અંદર અને ઉપર સારી એવી માત્રામાં મીઠું ઘટ્ટ દહીં રેડો. દહીં પછી તેની ઉપર લીલી ફુદીનાની ચટણી અને પછી લાલ આંબલીની મીઠી ચટણી રેડો. ચટણીઓનું પ્રમાણ તમે તમારા સ્વાદ મુજબ ઓછું-વધારે રાખી શકો છો. હવે ઉપરથી થોડું સંચળ, લાલ મરચું પાવડર, શેકેલું જીરું પાવડર અને ચાટ મસાલો છાંટો.
સ્ટેપ ૬: અંતિમ સજાવટ
મસાલા નાખ્યા પછી એકવાર ફરી થોડું દહીં અને મીઠી ચટણી ઉપરથી રેડો. હવે કચોરીને પુષ્કળ ઝીણી નાયલોન સેવ (ભુજિયા) થી કવર કરી દો. સૌથી છેલ્લે તેની ઉપર તાજા લાલ દાડમના દાણા અને ઝીણી સમારેલી કોથમીર ભભરાવીને સજાવો.
તમારી હલવાઈ સ્ટાઈલ, મોંમાં પાણી લાવી દે તેવી શાહી રાજ કચોરી બનીને તૈયાર છે. તેને તરત જ સર્વ કરો અને તેના કુરકુરા તથા ચટપટા સ્વાદની મજા માણો.
પરફેક્ટ રાજ કચોરી બનાવવા માટેની ખાસ ટિપ્સ
સોજીની પસંદગી: કચોરી માટે હંમેશા ઝીણી સોજીનો ઉપયોગ કરો. જો સોજી મોટી હોય, તો તેને મિક્સરમાં એકવાર ફેરવીને ઝીણી કરી લો.
ધીમી આંચ પર શેકવી: કચોરી ફૂલ્યા પછી ગેસની આંચ ધીમી કરવાનું ભૂલશો નહીં. જો તમે તેજ આંચ પર જ તેને બહાર કાઢી લેશો, તો ઠંડી થયા પછી કચોરી સોફ્ટ (નરમ) થઈ જશે.
દહીંની ફ્રેશનેસ: ચાટ માટે હંમેશા તાજું અને ઘટ્ટ દહીં વાપરો, જે ખાટું ન હોય. દહીંમાં થોડી પીસેલી ખાંડ ઉમેરવાથી તેનો સ્વાદ બિલકુલ બજાર જેવો આવે છે.
