ભીષણ ગરમી અને લૂનો રામબાણ ઈલાજ! જાણો કેમ ઉનાળામાં સત્તુનું શરબત પીવું છે વરદાન સમાન
જેમ જેમ કેલેન્ડરના પાના પલટાય છે અને મે-જૂનની ગરમી દસ્તક આપે છે, તેમ શરીર અને મન બંને ઠંડકની શોધ કરવા લાગે છે. આ દિવસોમાં સૂર્યનો આકરો તડકો અને ગરમ પવનો (લૂ) માત્ર આપણી શક્તિ જ નથી છીનવી લેતા, પરંતુ સ્વાસ્થ્ય માટે પણ ગંભીર ખતરો પેદા કરે છે. હવામાન વિભાગ ઘણીવાર આ સમય દરમિયાન રેડ એલર્ટ જાહેર કરે છે. આવી સ્થિતિમાં પોતાને હાઇડ્રેટેડ રાખવા અને શરીરના તાપમાનને સંતુલિત કરવું એ સૌથી મોટો પડકાર હોય છે.
જ્યારે ગરમીથી રાહત મેળવવાની વાત આવે છે, ત્યારે બજારમાં મળતા કોલ્ડ ડ્રિંક્સ કે સોડા માત્ર તરસ છીપાવે છે, પોષણ નહીં. પરંતુ આપણી ભારતીય પરંપરામાં એક એવો ‘દેશી સુપરફૂડ’ મોજૂદ છે, જેને ‘ગરીબોનું પ્રોટીન’ અને ‘ગરમીનો દુશ્મન’ કહેવામાં આવે છે. આપણે વાત કરી રહ્યા છીએ— સત્તુની.
સત્તુ: સ્વાદ અને સ્વાસ્થ્યનો અનોખો સંગમ
સત્તુ મુખ્યત્વે શેકેલા કાળા ચણાને પીસીને તૈયાર કરવામાં આવે છે. તે દેખાવમાં ભલે સામાન્ય લોટ જેવો લાગે, પરંતુ તેના ગુણો કોઈ મલ્ટીવિટામિન કેપ્સ્યુલથી ઓછા નથી.
-
પોષક તત્વોનો ખજાનો: સત્તુમાં પુષ્કળ પ્રમાણમાં પ્રોટીન અને ફાઈબર હોય છે. આ ઉપરાંત તેમાં કેલ્શિયમ, મેગ્નેશિયમ, પોટેશિયમ અને આયર્ન જેવા જરૂરી મિનરલ્સ પણ મળી આવે છે.
-
નેચરલ કુલન્ટ: સત્તુની તાસીર ઠંડી હોય છે. તે પીવાથી પેટને તરત જ ઠંડક મળે છે અને તે એસિડિટી તેમજ કબજિયાત જેવી સમસ્યાઓને દૂર રાખવામાં મદદ કરે છે.
-
ઇન્સ્ટન્ટ એનર્જી બૂસ્ટર: ગરમીમાં જ્યારે તમે થાક અનુભવો છો, ત્યારે એક ગ્લાસ સત્તુનું શરબત તમને તરત જ ઉર્જાથી ભરી દે છે.
સત્તુનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તેને તમે તમારી પસંદગી મુજબ મીઠું અથવા નમકીન, બંને રીતે બનાવી શકો છો. ચાલો જાણીએ આ બંને રીતની રેસીપી.
1. સત્તુનું શાહી મીઠું શરબત (Sweet Sattu Drink)
ઘણા લોકોને સવારના સમયે અથવા મીઠાઈ તરીકે સત્તુ પીવું ગમે છે. આ બાળકો માટે પણ એક શ્રેષ્ઠ હેલ્ધી ડ્રિંક છે.
જરૂરી સામગ્રી:
-
સત્તુ: 4-5 મોટી ચમચી
-
ઠંડુ પાણી: 2 ગ્લાસ
-
ખાંડનો પાવડર અથવા ગોળનો પાવડર: સ્વાદ મુજબ
-
ઝીણા સમારેલા કાજુ અને બદામ: ગાર્નિશિંગ માટે
-
બરફના ટુકડા (Ice Cubes)
બનાવવાની રીત: સત્તુનું મીઠું શરબત બનાવવું ખૂબ જ સરળ છે. સૌથી પહેલા એક મોટા જગ કે વાસણમાં સત્તુ લો. હવે તેમાં થોડું-થોડું પાણી ઉમેરીને એક સ્મૂધ મિશ્રણ તૈયાર કરો જેથી ગઠ્ઠા (Lumps) ન પડે. જ્યારે સત્તુ પાણીમાં બરાબર ભળી જાય, ત્યારે તેમાં ખાંડનો પાવડર ઉમેરો અને તેને ત્યાં સુધી હલાવો જ્યાં સુધી ખાંડ પૂરેપૂરી ઓગળી ન જાય.
હવે ઉપરથી ઝીણા સમારેલા કાજુ અને બદામ ઉમેરો. અંતમાં બરફના ટુકડા નાખો અને ગ્લાસમાં સર્વ કરો. આ શરબત માત્ર ટેસ્ટી જ નથી, પણ ડ્રાય ફ્રૂટ્સના કારણે ખૂબ જ હેલ્ધી પણ બની જાય છે.
2. સત્તુનું ચટપટું નમકીન શરબત (Salty Sattu Drink)
2. સત્તુનું ચટપટું નમકીન શરબત (Salty Sattu Drink)જો તમને તીખો અને ચટપટો સ્વાદ ગમે છે, તો નમકીન શરબત તમારા માટે બેસ્ટ છે. તે લૂથી બચાવવામાં સૌથી વધુ અસરકારક માનવામાં આવે છે.
જરૂરી સામગ્રી:
-
સત્તુ: 1/2 કપ
-
ઠંડુ પાણી: જરૂર મુજબ
-
શેકેલું જીરું પાવડર: 1 ચમચી
-
લીલા મરચાં: 1 (ઝીણું સમારેલું)
-
ફુદીનાના તાજા પાન: મુઠ્ઠીભર
-
લીંબુનો રસ: 1 મોટી ચમચી
-
સંચળ અને સાદું મીઠું: સ્વાદ મુજબ
-
હીંગ: એક ચપટી
-
બરફના ટુકડા
બનાવવાની રીત: સૌથી પહેલા ફુદીનાના પાન અને લીલા મરચાંને ખૂબ જ ઝીણા સમારી લો. હવે એક જગમાં સત્તુ લો અને પાણી ઉમેરીને તેનું એક પાતળું મિશ્રણ તૈયાર કરો. હવે આ દ્રાવણમાં સંચળ, સાદું મીઠું, સમારેલા લીલા મરચાં અને ફુદીનાના પાન ઉમેરો. ઉપરથી લીંબુનો રસ અને શેકેલું જીરું પાવડર ઉમેરીને બરાબર મિક્સ કરો.
અંતમાં એક ચપટી હીંગ ઉમેરો (હીંગ પાચન માટે શ્રેષ્ઠ છે) અને બરફના ટુકડા નાખીને તેને બરાબર હલાવો. તમારું દેશી એનર્જી ડ્રિંક તૈયાર છે!
ગરમીમાં સત્તુ પીવા માટેની ખાસ ટિપ્સ
-
માટલાનું પાણી: જો શક્ય હોય તો સત્તુ બનાવવા માટે માટલાના પાણીનો ઉપયોગ કરો. તેનાથી સત્તુનો સ્વાદ અને ગુણ બંને વધી જાય છે.
-
નાસ્તાનો વિકલ્પ: સત્તુનું શરબત પેટ ભરી દે તેવું હોય છે. જો તમે સવારે એક મોટો ગ્લાસ સત્તુ પી લો છો, તો તમને લાંબા સમય સુધી ભૂખ લાગશે નહીં, જે વજન ઘટાડવામાં પણ મદદરૂપ છે.
-
તાજું જ પીવો: સત્તુને હંમેશા તાજું બનાવીને જ પીવું જોઈએ. તેને બનાવીને વધુ સમય રાખવાથી તેનો સ્વાદ બદલાઈ શકે છે.
આ ભીષણ ગરમીમાં જ્યારે તાપમાન 45 ડિગ્રીને પાર કરી રહ્યું હોય, ત્યારે મોંઘા અને કેમિકલ યુક્ત ડ્રિંક્સ પર પૈસા ખર્ચવાને બદલે તમારા રસોડા તરફ વળો. સત્તુનું આ શરબત માત્ર તમને લૂથી બચાવશે નહીં, પણ તમારા શરીરને એ પોષણ પણ આપશે જેની તેને સૌથી વધુ જરૂર છે. તો મોડું શેનું? આજે જ તમારી પસંદગીનું મીઠું કે નમકીન સત્તુ શરબત બનાવો અને ગરમીને માત આપો!
