જાણો 12માં ધોરણ પછી AI એન્જિનિયર બનવા માટે કઈ એન્ટ્રન્સ પરીક્ષાઓ આપવી પડશે
આજે આપણે સવારથી સાંજ સુધી ટેકનોલોજીથી ઘેરાયેલા રહીએ છીએ, ત્યારે એક શબ્દ જે સૌથી વધુ સાંભળવા મળે છે તે છે AI એટલે કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ. તમે યુટ્યુબ પર તમારી પસંદગીના વીડિયો જોતા હોવ કે સિરી (Siri) અને એલેક્સા (Alexa) સાથે વાતો કરતા હોવ, પડદા પાછળ AI જ પોતાનું કમાલ બતાવી રહ્યું છે.
સરળ ભાષામાં કહીએ તો, AI એક એવી ટેકનોલોજી છે જેના દ્વારા આપણે મશીનોને “માનવ મગજ” આપવાનો પ્રયાસ કરીએ છીએ. તે મશીનોને ડેટાના આધારે વસ્તુઓ શીખવા, પેટર્ન ઓળખવા અને જાતે નિર્ણય લેવા માટે સક્ષમ બનાવે છે. જો તમે પણ 12મું ધોરણ પાસ કર્યું છે અથવા કરવાના છો અને ટેકનોલોજીની આ જાદુઈ દુનિયાનો ભાગ બનવા માંગો છો, તો આ યોગ્ય સમય છે તમારી તૈયારી શરૂ કરવાનો.
12મું પાસ કર્યા પછી AI માં કારકિર્દીની શરૂઆત કેવી રીતે કરવી?
AI ના ક્ષેત્રમાં જવા માટે સૌથી જરૂરી છે કે તમારો રસ ગણિત (Mathematics) અને લોજિકમાં હોય. જો તમે 12મું ધોરણ PCM (ફિઝિક્સ, કેમેસ્ટ્રી, મેથ્સ) વિષયો સાથે પાસ કર્યું હોય, તો તમારા માટે રસ્તાઓ ઘણા સરળ બની જાય છે. ચાલો જાણીએ તમારી પાસે કયા વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે:
1. એન્જિનિયરિંગનો રસ્તો: B.Tech in AI & Data Science
આ સૌથી લોકપ્રિય અને મજબૂત રસ્તો છે. ઘણી યુનિવર્સિટીઓ હવે સીધી ‘B.Tech in Artificial Intelligence’ ની ડિગ્રી આપી રહી છે.
-
એડમિશન કેવી રીતે મળશે? આ માટે તમારે JEE Main અથવા રાજ્ય સ્તરની એન્જિનિયરિંગ પ્રવેશ પરીક્ષાઓ પાસ કરવી પડશે.
-
ફાયદો: એન્જિનિયરિંગ દરમિયાન તમને કોડિંગ, અલ્ગોરિધમ અને હાર્ડવેર-સોફ્ટવેરના તાલમેલની ઊંડી સમજ મળે છે.
2. નોન-એન્જિનિયરિંગ રસ્તો: BSc in AI અથવા Data Science
જો તમે ચાર વર્ષનું એન્જિનિયરિંગ કરવા માંગતા નથી, તો ત્રણ વર્ષનો BSc (Bachelor of Science) કોર્સ એક ઉત્તમ વિકલ્પ છે.
-
કોણે કરવો જોઈએ? તે એવા વિદ્યાર્થીઓ માટે બેસ્ટ છે જેમને થિયરી અને ડેટા એનાલિસિસમાં વધુ રસ હોય. આમાં સ્ટેટિસ્ટિક્સ (આંકડાશાસ્ત્ર) અને કોમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામિંગ પર ઘણો ભાર મૂકવામાં આવે છે.
3. ડિપ્લોમા અને ઓનલાઇન કોર્સ (Fast Track Path)
જો તમે ડિગ્રીની સાથે-સાથે અથવા ડિગ્રી પહેલા સ્કીલ્સ શીખવા માંગતા હોવ, તો Coursera, Udemy, અને edX જેવા પ્લેટફોર્મ પર વિશ્વની શ્રેષ્ઠ યુનિવર્સિટીઓના કોર્સ ઉપલબ્ધ છે.
-
ફાયદો: આ કોર્સ 6 મહિનાથી 1 વર્ષના હોય છે અને તમે ઘરે બેઠા તમારી અનુકૂળતા મુજબ શીખી શકો છો.
ભારતીય ટોપ કોલેજો જ્યાંથી તમે અભ્યાસ કરી શકો છો
AI ના અભ્યાસ માટે યોગ્ય સંસ્થા પસંદ કરવી ખૂબ જ જરૂરી છે, કારણ કે ત્યાં તમને શ્રેષ્ઠ લેબ અને રિસર્ચનું વાતાવરણ મળે છે:
-
IITs (મદ્રાસ, દિલ્હી, ખડગપુર): અહીં એડમિશન માટે તમારે JEE Advanced ક્લિયર કરવી પડશે. તે રિસર્ચ માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે.
-
VIT વેલોર: પ્રાઇવેટ યુનિવર્સિટીઓમાં VIT નું નામ ટેકનિકલ શિક્ષણ માટે ઘણું ઊંચું છે.
-
IIIT હૈદરાબાદ: AI અને કોમ્પ્યુટર વિઝન ક્ષેત્રે આ કોલેજનું રિસર્ચ વર્ક ઇન્ટરનેશનલ લેવલનું છે.
-
ચંડીગઢ યુનિવર્સિટી: અહીં પણ AI ના સ્પેશિયલાઇઝ્ડ કોર્સ અને ઉત્તમ પ્લેસમેન્ટ રેકોર્ડ્સ મળે છે.
AI એક્સપર્ટ બનવા માટે શું-શું શીખવું પડશે?
માત્ર ડિગ્રી લેવી પૂરતી નથી, AI એક્સપર્ટ બનવા માટે તમારે કેટલીક ખાસ સ્કીલ્સ પર પકડ બનાવવી પડશે:
-
પ્રોગ્રામિંગ ભાષાઓ: પાયથોન (Python) એ AI ની દુનિયાની રાણી છે. આ સિવાય R અને Java પણ કામ આવે છે.
-
મેથેમેટિક્સ: કેલ્ક્યુલસ, લીનિયર અલ્જેબ્રા અને પ્રોબેબિલિટી (સંભાવના) ની સારી સમજ હોવી જોઈએ.
-
ડેટા હેન્ડલિંગ: AI ડેટા પર જ ચાલે છે, તેથી ડેટાને સમજવો અને પ્રોસેસ કરતા શીખવું પડશે.
-
જિજ્ઞાસા (Curiosity): આ ફિલ્ડ દરરોજ બદલાઈ રહ્યું છે, તેથી હંમેશા નવું શીખવાની ભૂખ હોવી જોઈએ.
કારકિર્દીની તકો અને સેલેરી
AI કોર્સ પૂરો કર્યા પછી તમે માત્ર એક “સોફ્ટવેર એન્જિનિયર” નથી રહી જતા, પરંતુ તમારી ઓળખ બદલાઈ જાય છે. તમે નીચેના પદો પર કામ કરી શકો છો:
-
AI Engineer: જે સ્માર્ટ સિસ્ટમ અને મોડલ બનાવે છે.
-
Data Scientist: જે ડેટાના ઢગલામાંથી કામની માહિતી શોધે છે.
-
Machine Learning (ML) Engineer: જે મશીનોને જાતે શીખતા શીખવે છે.
-
Robotics Engineer: જ્યાં AI નો ઉપયોગ રોબોટ્સને કંટ્રોલ કરવામાં થાય છે.
સેલેરીની વાત કરીએ તો: આ સેક્ટરમાં શરૂઆતનો પગાર પણ અન્ય આઈટી જોબ્સ કરતા ઘણો સારો હોય છે. ભારતમાં એક ફ્રેશર AI એન્જિનિયર વાર્ષિક 6 લાખથી 12 લાખ રૂપિયા સુધી આસાનીથી મેળવી શકે છે, અને અનુભવ સાથે આ આંકડો કરોડોમાં પણ જઈ શકે છે.
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ માત્ર એક ‘ટ્રેન્ડ’ નથી, પરંતુ તે ભવિષ્યનો પાયો છે. જો તમે 12મું પાસ કર્યા પછી યોગ્ય દિશામાં મહેનત કરો છો અને યોગ્ય કોર્સ પસંદ કરો છો, તો તમે આવનારા થોડા વર્ષોમાં તમારી જાતને ટેકનોલોજીની દુનિયાના શિખર પર જોશો. યાદ રાખો, શરૂઆત હંમેશા કઠિન હોય છે, પણ AI નો રસ્તો રોમાંચ અને શક્યતાઓથી ભરેલો છે.

ભારતીય ટોપ કોલેજો જ્યાંથી તમે અભ્યાસ કરી શકો છો