બોનસનો સમજદારીપૂર્વક ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો? નાણાકીય ભવિષ્ય સુરક્ષિત કરવાના સરળ નિયમો
કાર્યસ્થળ પર આખા વર્ષની સખત મહેનત અને ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન પછી જ્યારે વાર્ષિક બોનસ કે એપ્રેઝલ બોનસ હાથમાં આવે છે, ત્યારે દરેક કર્મચારીના ચહેરા પર ખુશીની લહેર દોડી જાય છે. આ વધારાની રકમ મળતાની સાથે જ મોટાભાગના લોકો નવો સ્માર્ટફોન ખરીદવા, મોંઘા કપડાં લેવા કે પછી પરિવાર સાથે વેકેશન પર જવાની યોજનાઓ બનાવવાનું શરૂ કરી દે છે. મહેનતની કમાણીમાંથી પોતાના અને પરિવારના આનંદ માટે થોડો ખર્ચ કરવામાં કંઈ ખોટું નથી, પરંતુ આખી રકમ માત્ર મોજશોખ પાછળ વેડફી દેવાથી ભવિષ્યમાં આર્થિક તંગી સર્જાઈ શકે છે. નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે બોનસના પૈસાનો યોગ્ય ઉપયોગ તમારા ભવિષ્યને આર્થિક રીતે મજબૂત બનાવી શકે છે.
સૌપ્રથમ મોંઘા દેવાનો સામનો કરો
બોનસ મળ્યા પછી વ્યક્તિએ સૌથી પહેલા પોતાના ક્રેડિટ કાર્ડના બાકી બિલ, પર્સનલ લોન કે ઊંચા વ્યાજદર ધરાવતા દેવાની ચૂકવણી પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. ક્રેડિટ કાર્ડ અને પર્સનલ લોન પર ખૂબ જ ભારે વ્યાજ ચૂકવવું પડે છે. બોનસની રકમથી આવા મોંઘા દેવાં પહેલા ચૂકવી દેવાથી જે વ્યાજની બચત થાય છે, તે એક પ્રકારે ગેરંટીડ વળતર સમાન છે. આ બચત કોઈપણ અસ્થિર રોકાણમાંથી મળતા નફા કરતાં વધુ ફાયદાકારક સાબિત થાય છે.
મજબૂત ઇમરજન્સી ફંડનું નિર્માણ કરો
જો તમારી પર કોઈ મોંઘું દેવું ન હોય અથવા તે નિયંત્રણમાં હોય, તો તમારી બીજી પ્રાથમિકતા ઇમરજન્સી ફંડ બનાવવાની હોવી જોઈએ. અણધારી નોકરી જતી રહેવી, અચાનક તબીબી કટોકટી આવી પડવી કે કૌટુંબિક ખર્ચાઓ ઊભા થવા જેવી પરિસ્થિતિઓ કહીને નથી આવતી. બજાર નિયામક ‘સેબી’ (SEBI) પણ રોકાણ શરૂ કરતા પહેલા મજબૂત ઇમરજન્સી ફંડ અને પૂરતો હેલ્થ વીમો રાખવાની ભલામણ કરે છે. તમારા ઓછામાં ઓછા ૩ થી ૬ મહિનાના ઘરખર્ચને આવરી લે તેટલી રકમ ઇમરજન્સી ફંડ તરીકે અલગ રાખવી જોઈએ.
લાંબા ગાળાના ધ્યેયો માટે રોકાણ અને “ભાગલા પાડો અને નિયમ કરો” ની નીતિ
દેવું ચૂકવ્યા અને ઇમરજન્સી ફંડ બનાવ્યા પછી બાકી બચેલી રકમને લાંબા ગાળાના નાણાકીય લક્ષ્યો માટે રોકાણ કરવી જોઈએ. તમામ પૈસા એક જ જગ્યાએ રોકવાને બદલે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, સ્ટોક્સ કે સુરક્ષિત સરકારી યોજનાઓમાં પોર્ટફોલિયોનું વિવિધકરણ કરવું જોઈએ.
બોનસનો વ્યવહારુ ઉપયોગ કરવા માટે તેને વિવિધ ભાગોમાં વહેંચી દો. ઉદાહરણ તરીકે, ૪૦% રકમ દેવાની ચૂકવણીમાં, ૩૦% ઇમરજન્સી ફંડમાં, ૨૦% લાંબા ગાળાના રોકાણમાં અને ૧૦% રકમ પોતાના શોખ કે મનોરંજન પાછળ વાપરો. ખૂબ જ કડક નિયમો લાંબા સમય સુધી પાળી શકાતા નથી, તેથી નાનો હિસ્સો પોતાના આનંદ માટે વાપરવો પણ જરૂરી છે.
આ બે સામાન્ય ભૂલો ટાળો
-
ઉતાવળમાં નિર્ણયો ન લો: બોનસ ખાતામાં જમા થતાં જ ખરીદી કરવા ન દોડી જાઓ. થોડા દિવસ શાંતિથી વિચારીને અને ગણતરી કરીને જ નાણાકીય નિર્ણયો લો.
-
નવા માસિક ખર્ચાઓ ન ઉમેરો: બોનસની રકમ ડાઉન પેમેન્ટ તરીકે વાપરીને મોંઘી કાર કે એવી વસ્તુઓ ન ખરીદો જેના માસિક EMI તમારા નિયમિત પગાર પર બોજ બને. બોનસ એક વખત મળતી આવક છે, જ્યારે EMI દર મહિને ચૂકવવાના હોય છે.
આર્થિક સ્થિતિને મજબૂત બનાવવા માટે બોનસ એ એક ઉત્તમ તક છે, તેથી વિચારપૂર્વકનું આયોજન જ તમને નાણાકીય સ્વતંત્રતા તરફ લઈ જઈ શકે છે.
