સ્વાસ્થ્ય માટે ઉત્તમ અને સુગંધથી ભરપૂર હોમમેઇડ ગરમ મસાલો બનાવવાની સાચી રીત
જ્યાં સુધી ભોજનમાં મનમોહક સુગંધ અને સ્વાદિષ્ટ સ્વાદ ન હોય, ત્યાં સુધી તેનો સાચો આનંદ મળતો નથી. સામાન્ય શાક, દાળ કે ભુજિયા જેવી વાનગીઓને અસાધારણ સ્વાદિષ્ટ બનાવવામાં ગરમ મસાલો મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. જોકે મોટાભાગના લોકો બજારમાંથી પેક કરેલો ગરમ મસાલો ખરીદે છે, પરંતુ તેમાં ઘરે ખાંડેલા કે દળેલા મસાલા જેવી તાજી સુગંધ અને કુદરતી સ્વાદનો ઘણીવાર અભાવ હોય છે.
બજારના મસાલામાં ઘણીવાર ભેળસેળ પણ હોય છે અને લાંબા સમય સુધી પડી રહેવાને કારણે તેની નેચરલ સુગંધ પણ ઉડી જાય છે. જો તમે પણ જમવામાં હોટેલ અને રેસ્ટોરન્ટ જેવો સ્વાદ અને સોડમ ઈચ્છતા હો, તો આજે અમે તમને ઘરે જ એકદમ શુદ્ધ અને પરંપરાગત રીતથી ગરમ મસાલો બનાવવાની સરળ પદ્ધતિ જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ. આવો જાણીએ તેના માટે કઈ-કઈ સામગ્રી જોઈએ અને તેને બનાવવાની સાચી રીત શું છે.
ગરમ મસાલો બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી
ઘરે પરફેક્ટ ગરમ મસાલો તૈયાર કરવા માટે તમારે નીચે મુજબના આખા મસાલાની જરૂર પડશે:
આખું ધાણા: 4 ટેબલસ્પૂન
જીરું: 2 ટેબલસ્પૂન
શાહી જીરું: 1 ટેબલસ્પૂન
કાળા મરી: 2 ટેબલસ્પૂન
મોટી એલચી: 8 થી 10 નંગ
લીલી એલચી (નાની એલચી): 15 થી 20 નંગ
લવિંગ: 1 ટેબલસ્પૂન
તજ (Dalchini): 4 થી 5 મોટા ટુકડા
ચક્ર ફૂલ (Star Anise): 3 થી 4 નંગ
જાવંત્રી: 3 થી 4 ફૂલ
જાયફળ: 1 થી દોઢ ટુકડો
તેજપત્તા: 4 થી 5 નંગ
વરિયાળી (Sunf): 1 ટેબલસ્પૂન
ઘરે ગરમ મસાલો બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ સરળ રીત
સ્ટેપ 1: મસાલાની સફાઈ
ગરમ મસાલો બનાવવાની શરૂઆત કરતા પહેલા બધા જ આખા મસાલાને સારી રીતે જોઈ લો. જો તેમાં કોઈ ધૂળ, માટી કે કાંકરી હોય, તો તેને વીણીને સાફ કરી લો, જેથી મસાલો એકદમ શુદ્ધ બને.
સ્ટેપ 2: ધીમા તાપે મસાલા શેકવા
હવે એક જાડા તળિયાવાળી કડાઈ કે પેનને ગેસ પર ધીમા તાપે ગરમ કરો. સૌથી પહેલા તેમાં તજ, મોટી એલચી, ચક્ર ફૂલ અને તેજપત્તા નાખીને લગભગ 1 મિનિટ સુધી શેકો. ત્યારબાદ તેમાં ધાણા, જીરું, શાહી જીરું, કાળા મરી, લવિંગ, વરિયાળી અને લીલી એલચી પણ ઉમેરી દો.
સ્ટેપ 3: ભેજ દૂર કરવો
બધા મસાલાને ખૂબ ધીમી આંચ પર ૩ થી ૪ મિનિટ સુધી સતત હલાવતા રહીને શેકો. ધ્યાન રાખો કે આંચ બહુ વધારે ન હોય અને મસાલા કાળા ન પડી જાય. અહીં મસાલાને સંપૂર્ણપણે રાંધવાનો નહીં, પરંતુ માત્ર તેમાંથી ભેજ દૂર કરવાનો હેતુ છે; જ્યારે તેમાંથી સરસ અને હળવી સુગંધ આવવા લાગે, ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો.
સ્ટેપ 4: ઠંડા કરવાની પ્રક્રિયા
ગેસ બંધ કર્યાની તરત જ કડાઈમાં જાયફળ અને જાવંત્રી ઉમેરી દો (તેને વધારે શેકવાની જરૂર નથી હોતી). હવે બધા શેકેલા મસાલાને એક પહોળી થાળી કે પ્લેટમાં કાઢી લો અને તેને પૂરેપૂરા ઠંડા થવા દો. યાદ રાખો કે ક્યારેય પણ ગરમ મસાલાને મિક્સરમાં ન પીસવા, નહીંતર પીસતી વખતે તેનું જરૂરી તેલ (Essential Oils) ઉડી જાય છે અને સ્વાદ ફિક્કો પડી જાય છે.
સ્ટેપ 5: મિક્સરમાં પીસવાની સાચી રીત
જ્યારે મસાલા સંપૂર્ણપણે ઠંડા થઈ જાય, ત્યારે તેને મિક્સર જારમાં લો. મિક્સરને સતત ન ચલાવો; તેના બદલે ‘પલ્સ મોડ’ (થોડી-થોડી વારે ચાલુ-બંધ કરીને પીસવું) નો ઉપયોગ કરો. આનાથી જાર ગરમ થતું નથી અને મસાલા એકદમ યોગ્ય રીતે, સહેજ કરકરા (દરદરા) પીસાય છે.
લાંબા સમય સુધી સુરક્ષિત રાખવાની રીત (Storage Tips)
પીસ્યા પછી આ હોમમેઇડ ગરમ મસાલાને કાચના એર-ટાઇટ કન્ટેનરમાં ભરીને રાખી લો. જ્યારે પણ તમે શાક, છોલે, દાળ કે કોઈપણ નોન-વેજ ડિશ બનાવો, ત્યારે છેલ્લે આ અડધી ચમચી મસાલો ઉમેરી દો. માનજો, તેની સુગંધથી આખું ઘર મહેકી ઉઠશે અને ખાવાનો સ્વાદ એવો થઈ જશે કે બધા તમારી પ્રશંસા કરતા નહીં થાકે!
