કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડર પર મળે છે રૂ. ૬૦૦ સુધીનું છૂટક ડિસ્કાઉન્ટ
સવારના પ્રારંભ સાથે જ દરેક નાગરિકના દૈનિક બજેટને સીધી અસર કરતા પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજી ગેસના દરો પર સૌની નજર હોય છે. રાજ્યની માલિકીની સરકારી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) દ્વારા દરરોજ સવારે ઇંધણના ભાવ અપડેટ કરવામાં આવે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં સતત વધઘટ થઈ રહી હોવા છતાં, આજે દેશભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ મુખ્યત્વે સ્થિર જળવાઈ રહ્યા છે.
હાલમાં દેશમાં પેટ્રોલનો સરેરાશ ભાવ આશરે ₹૧૧૧.૨૧ પ્રતિ લિટર અને ડીઝલનો સરેરાશ ભાવ ₹૯૭.૮૩ પ્રતિ લિટર નોંધાયો છે. દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં અન્ય મહાનગરોની તુલનામાં ઇંધણના દર ઓછા છે, જ્યાં પેટ્રોલ ₹૧૦૨.૧૨ પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ ₹૯૫.૨૦ પ્રતિ લિટરના ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે. આર્થિક પાટનગર મુંબઈમાં પેટ્રોલનો ભાવ ₹૧૧૧.૩૧ પ્રતિ લિટર અને ડીઝલનો ભાવ ₹૯૭.૯૭ પ્રતિ લિટર છે. આ સિવાય ચેન્નાઈમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૭.૭૮ અને ડીઝલ ₹૯૯.૫૬ પ્રતિ લિટર છે.
અન્ય પ્રમુખ શહેરોની વાત કરીએ તો, ફરીદાબાદમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૩.૨૮ અને ડીઝલ ₹૯૬.૧૦, લખનૌમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૧.૮૬ અને ડીઝલ ₹૯૫.૩૬, જ્યારે પ્રયાગરાજમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૧.૮૨ અને ડીઝલ ₹૯૫.૦૫ પ્રતિ લિટર મળી રહ્યું છે. પટનામાં પેટ્રોલ ₹૧૧૩.૩૫ અને ડીઝલ ₹૯૯.૩૬, નાસિકમાં પેટ્રોલ ₹૧૧૨.૪૬ અને ડીઝલ ₹૯૮.૨૦ તથા ભોપાલમાં પેટ્રોલ ₹૧૧૫.૪૧ અને ડીઝલ ₹૧૦૦.૪૭ પ્રતિ લિટરના દરે ઉપલબ્ધ છે.
રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલની આયાતમાં ઘટાડો અને વૈશ્વિક સમીકરણો
ભારતની ઇંધણ આયાતની વાત કરીએ તો તાજેતરમાં મોટા ફેરફારો જોવા મળ્યા છે. ઓગસ્ટ મહિનામાં ભારતની તેલ આયાતમાં રશિયાનો હિસ્સો જુલાઈની સરખામણીએ ૧૬.૫% ઘટીને દૈનિક લગભગ ૨.૧ મિલિયન બેરલ (bpd) થઈ ગયો હતો. રશિયા પાસેથી આયાત ઘટતા ભારતે મધ્ય પૂર્વ (મિડલ ઈસ્ટ) ના દેશોમાંથી પુરવઠો વધાર્યો છે. અબુ ધાબી નેશનલ ઓઇલ કંપની (ADNOC) એ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બહાર આવેલા ટર્મિનલ્સ પરથી પુરવઠો આપવાનું શરૂ કર્યું છે.
અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા હસ્તાક્ષર કરાયેલા તાજેતરના કડક કાયદા ‘સેંક્શનિંગ રશિયા એન્ડ ઈરાન એક્ટ’ ને પગલે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ખરીદવું ભારતીય રિફાઇનરીઓ માટે આર્થિક જોખમ બની રહ્યું છે. આ કાયદો યુએસ પ્રમુખને રશિયા પાસેથી તેલ-ગેસ ખરીદનારા દેશો પર ૧૦૦% સુધીનો ટેરિફ લાદવાની સત્તા આપે છે. વ્યાપક આર્થિક હિતોના રક્ષણ માટે ભારતીય રિફાઇનરીઓ રશિયન તેલ પરની નિર્ભરતા ૨૦% થી ૩૦% સુધી ઘટાડવાના પ્રયાસ કરી રહી છે.
કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડર પર રૂ. ૬૦૦ સુધીનું ડિસ્કાઉન્ટ
બીજી તરફ, ગેસ ગ્રાહકો માટે એક રસપ્રદ વાતાવરણ ઊભું થયું છે. ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારો અને નાના શહેરોમાં ૧૯ કિલોગ્રામના કોમર્શિયલ એલપીજી સિલિન્ડર પર ગેસ એજન્સીઓ દ્વારા ₹૨૦૦ થી લઈને ₹૬૦૦ સુધીનું ભારે ડિસ્કાઉન્ટ આપવામાં આવી રહ્યું છે.
દાખલા તરીકે, ઉત્તર પ્રદેશના કુશીનગર જેવા વિસ્તારોમાં ૧૯ કિલોના કોમર્શિયલ સિલિન્ડરનો સરકારી સત્તાવાર દર આશરે ₹૨,૯૪૬ છે, પરંતુ સ્થાનિક વિતરકો સ્ટોક ક્લિયર કરવા માટે ગ્રાહકોને ₹૨,૪૦૦ થી ₹૨,૭૦૦ ની આસપાસના ભાવે સિલિન્ડર આપી રહ્યા છે. આ ભાવઘટાડો ઓઇલ કંપનીઓ તરફથી નથી, પરંતુ સ્થાનિક એજન્સીઓ પાસે વધારાનો સ્ટોક હોવાને કારણે અને નાના બજારોમાં હોટેલ, રેસ્ટોરન્ટ તથા કેટરિંગ વ્યવસાયોની માંગ અનુસાર વેચાણ વધારવા માટે આપવામાં આવી રહ્યો છે.
ઘરેલુ ગેસના ભાવ સંપૂર્ણપણે સ્થિર
જોકે, સામાન્ય ઘરોમાં વપરાતા ૧૪.૨ કિલોગ્રામના ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં કોઈ છૂટછાટ કે ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. દિલ્હીમાં ઘરેલુ સિલિન્ડરની કિંમત ₹૯૪૪, મુંબઈમાં ₹૯૪૧.૫૦, કોલકાતામાં ₹૯૬૮.૫૦ અને ચેન્નાઈમાં ₹૯૪૭.૫૦ પર સ્થિર જળવાઈ રહી છે. તેવી જ રીતે દિલ્હીમાં ૧૯ કિલોના કોમર્શિયલ સિલિન્ડરની સત્તાવાર કિંમત ₹૨,૭૪૭.૫૦ છે. ભૂતકાળમાં ઈરાન-અમેરિકા તણાવ સમયે સપ્લાય પર લાદવામાં આવેલા અંકુશો હવે દૂર થઈ ચૂક્યા છે અને બજારમાં સિલિન્ડરોનો પુરવઠો સંપૂર્ણપણે સામાન્ય બની ગયો છે
