ભારત-ન્યૂઝીલેન્ડ FTA આવતીકાલથી લાગુ: ભારતીય માલને મળશે 100% ડ્યૂટી-ફ્રી પ્રવેશ, કાપડથી લઈને ચામડાના ઉદ્યોગને મોટો ફાયદો
20 ઓક્ટોબરથી બંને દેશો વચ્ચે મુક્ત વેપાર કરાર અમલમાં આવશે. ભારતીય નિકાસકારોને ન્યૂઝીલેન્ડમાં આયાત જકાત વિના માલ વેચવાની તક મળશે. બંને દેશોએ 2030 સુધી દ્વિપક્ષીય વેપાર વધારીને 7 અબજ ન્યૂઝીલેન્ડ ડોલર સુધી પહોંચાડવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે.
ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચેના વેપાર સંબંધોમાં એક નવો અધ્યાય શરૂ થવા જઈ રહ્યો છે. બંને દેશો વચ્ચે થયેલો મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) 20 ઓક્ટોબર, 2026થી અમલમાં આવશે. આ કરારથી ભારતીય ઉત્પાદકો અને નિકાસકારોને ન્યૂઝીલેન્ડના બજારમાં પોતાનો વેપાર વધારવાની નવી તક મળશે. ખાસ કરીને કાપડ, તૈયાર વસ્ત્રો, ચામડાની વસ્તુઓ, ફૂટવેર, એન્જિનિયરિંગ ઉત્પાદનો અને દવાઓના ક્ષેત્રને તેનો લાભ મળવાની અપેક્ષા છે.
આ કરારનો મુખ્ય હેતુ બંને દેશો વચ્ચે વેપાર સરળ બનાવવાનો, આયાત-નિકાસના ખર્ચમાં ઘટાડો કરવાનો અને લાંબા ગાળે રોકાણની નવી તકો ઊભી કરવાનો છે.
ભારતીય ઉત્પાદનોને 100 ટકા ડ્યૂટી-ફ્રી પ્રવેશ
આ કરારની સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ જોગવાઈ એ છે કે ન્યૂઝીલેન્ડ ભારતીય માલની તમામ ટેરિફ લાઇન્સ પર આયાત જકાત શૂન્ય કરશે. એટલે કે, કરારની શરતો પૂર્ણ કરતા ભારતીય ઉત્પાદનોને ન્યૂઝીલેન્ડમાં ડ્યૂટી-ફ્રી પ્રવેશ મળશે.
અગાઉ કેટલાંક ઉત્પાદનો પર 10 ટકા સુધીની આયાત જકાત લાગતી હતી. હવે આ જકાત દૂર થવાથી ભારતીય ઉત્પાદનોની કિંમત સ્પર્ધાત્મક બની શકે છે. પરિણામે ન્યૂઝીલેન્ડના વેપારીઓ માટે ભારતીય માલ ખરીદવો વધુ આકર્ષક બની શકે છે.
જોકે, ડ્યૂટી-ફ્રીનો અર્થ એવો નથી કે દરેક ઉત્પાદન પર લાગતા તમામ ખર્ચ નાબૂદ થઈ જશે. માલની ગુણવત્તા, મૂળ દેશના પ્રમાણપત્રો, કસ્ટમ્સની પ્રક્રિયા અને અન્ય લાગુ પડતા નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી રહેશે.
કયા ઉદ્યોગોને સૌથી વધુ ફાયદો થશે?
આ કરારથી શ્રમ આધારિત ઉદ્યોગોને વિશેષ લાભ મળવાની અપેક્ષા છે. કાપડ, તૈયાર કપડાં, ચામડાની વસ્તુઓ અને ફૂટવેર જેવા ક્ષેત્રોમાં ભારતના ઉત્પાદકોને વિદેશી બજારમાં વધુ સ્પર્ધાત્મક બનવાની તક મળશે.
આ ઉપરાંત એન્જિનિયરિંગ માલ, મશીનરી, કેમિકલ્સ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડના નિકાસકારો માટે પણ નવા વ્યવસાયની સંભાવનાઓ ઊભી થશે.
ભારતમાં મોટી સંખ્યામાં નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો કાર્યરત છે. આ કંપનીઓ માટે ન્યૂઝીલેન્ડ જેવા બજારમાં પ્રવેશ સરળ બને તો નિકાસ વધારવાની સાથે ઉત્પાદન અને રોજગારીની તકો પણ વધી શકે છે. જોકે, વાસ્તવિક લાભ કંપનીઓની ઉત્પાદન ક્ષમતા, ગુણવત્તા અને ગ્રાહકો મેળવવાની સફળતા પર આધારિત રહેશે.
બંને દેશો વચ્ચે વેપાર વધારવાનો મોટો લક્ષ્યાંક
ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડે વર્ષ 2030 સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપારને લગભગ 7 અબજ ન્યૂઝીલેન્ડ ડોલર સુધી પહોંચાડવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે. હાલના વેપારને ધ્યાનમાં રાખીને આ મહત્ત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંક માનવામાં આવે છે.
મુક્ત વેપાર કરારથી બંને દેશોના વેપારીઓને બજારમાં પ્રવેશ માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિ મળી શકે છે. સાથે જ, નિયમોમાં સરળતા અને કસ્ટમ્સની ઝડપી પ્રક્રિયા માલની હેરફેરનો સમય તથા ખર્ચ ઘટાડવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.
ભારત માટે આ કરારનું વ્યૂહાત્મક મહત્ત્વ પણ છે. વૈશ્વિક વેપારમાં અનિશ્ચિતતા અને કેટલાક મોટા બજારોમાં વધતા વેપારી અવરોધો વચ્ચે નવા દેશો સાથે વેપાર વધારવો ભારતની નિકાસ નીતિનો મહત્ત્વનો ભાગ બની રહ્યો છે.
ન્યૂઝીલેન્ડને પણ ભારતીય બજારમાં મળશે તક
આ કરારથી માત્ર ભારતને જ નહીં, પરંતુ ન્યૂઝીલેન્ડને પણ ફાયદો થશે. કરાર હેઠળ ભારત ન્યૂઝીલેન્ડના અનેક ઉત્પાદનો પર આયાત જકાત ઘટાડશે અથવા દૂર કરશે. જોકે, આ રાહતો તબક્કાવાર લાગુ પડશે અને તમામ ઉત્પાદનોને એકસરખી છૂટ મળશે નહીં.
ન્યૂઝીલેન્ડને ભારતના વિશાળ ગ્રાહક બજારમાં વધુ સારી પહોંચ મળશે. ખાસ કરીને લાકડાં અને વનઉત્પાદનો, ઊન તથા અન્ય પસંદગીના ઉત્પાદનો માટે નવી તકો ઊભી થશે. સફરજન, કિવી અને કેટલાક અન્ય ઉત્પાદનો માટે નિયંત્રિત આયાત જથ્થા અને વિશેષ રાહતોની જોગવાઈ પણ કરવામાં આવી છે.
બીજી તરફ, ભારતે પોતાના સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોનું રક્ષણ કરવા માટે કેટલીક વસ્તુઓને કરારની જકાત રાહતમાંથી બહાર રાખી છે. તેમાં ડેરી ઉત્પાદનો, ખાંડ અને પસંદગીના કૃષિ ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે.
રોકાણ અને રોજગારીની તકો પણ વધશે
વેપાર ઉપરાંત આ કરારમાં રોકાણ અને વ્યાવસાયિક તકો પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. ન્યૂઝીલેન્ડે આગામી 15 વર્ષ દરમિયાન ભારતમાં 20 અબજ અમેરિકન ડોલરનું રોકાણ સુલભ બનાવવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે.
આ ઉપરાંત ભારતીય વ્યાવસાયિકો માટે દર વર્ષે 5,000 સુધીના વિશેષ વર્ક વિઝા અને વિદ્યાર્થીઓ માટે શિક્ષણ તથા રોજગારની તકો વધારવા સંબંધિત જોગવાઈઓ પણ કરવામાં આવી છે.
આ પગલાંથી બંને દેશો વચ્ચે કુશળ માનવશક્તિ, ટેક્નોલોજી અને જ્ઞાનની આપ-લેને વેગ મળી શકે છે.
ભારતીય અર્થતંત્ર માટે કેટલો મોટો ફાયદો?
ભારત-ન્યૂઝીલેન્ડ FTA ભારતીય નિકાસકારો માટે નવી તકો ખોલી શકે છે. આયાત જકાત દૂર થવાથી ભારતીય માલને ભાવની દૃષ્ટિએ ફાયદો મળી શકે છે અને નાના-મધ્યમ ઉદ્યોગો માટે વિદેશી ગ્રાહકો સુધી પહોંચવાનો માર્ગ સરળ બની શકે છે.
જોકે, કરારનો વાસ્તવિક ફાયદો મેળવવા માટે ભારતીય કંપનીઓએ ગુણવત્તા, સમયસર સપ્લાય અને આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો પર ધ્યાન આપવું પડશે. માત્ર જકાત દૂર થવાથી નિકાસ આપમેળે વધી જશે એવું નથી.
હવે 20 ઓક્ટોબરથી કરારનો અમલ શરૂ થતાં બંને દેશોના વેપારીઓ માટે નવી તકો ખુલશે. આગામી વર્ષોમાં આ કરાર ભારતના નિકાસ વેપાર, રોકાણ અને રોજગારીમાં કેટલો ફાળો આપે છે તે જોવું મહત્ત્વનું રહેશે.
