ભારત-બ્રિટન વચ્ચે નવો વ્યાપારિક યુગ શરૂ, ભારતીય નિકાસકારોને મળશે મોટી રાહત
ભારત અને બ્રિટનના આર્થિક ઇતિહાસમાં એક સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થનારો દિવસ છે. આજથી બંને દેશો વચ્ચે બહુપ્રતિક્ષિત ‘ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ’ (FTA) સત્તાવાર રીતે લાગુ થઈ ગયો છે. આ કરાર માત્ર બંને દેશો વચ્ચે વેપારની નવી રાહ નહીં ખોલે, પરંતુ ભારતીય ગ્રાહકો માટે લક્ઝરી કારથી લઈને વિદેશી વ્હિસ્કી અને બ્યુટી પ્રોડક્ટ્સ સુધીની દુનિયાને સસ્તી અને સુલભ બનાવશે.
વેપારનો 100 અબજ ડોલરનો લક્ષ્યાંક
આ કરારની ગંભીરતાનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે કોમર્સ સેક્રેટરી રાજેશ અગ્રવાલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આગામી ત્રણ-ચાર વર્ષમાં અમારો લક્ષ્યાંક 100 અબજ ડોલરના વ્યાપારિક આંકડાને સ્પર્શવાનો છે. આ ડીલ માત્ર કાગળ પર કરવામાં આવેલી સહી નથી, પરંતુ એક વ્યાપક આર્થિક રણનીતિ છે.
ભારતીય નિકાસકારો માટે આ કોઈ ‘ગોલ્ડન ટિકિટ’થી ઓછું નથી. બ્રિટનમાં લગભગ 117 વિશિષ્ટ ઉત્પાદનોને બાદ કરતાં, તમામ ભારતીય માલસામાન માટે ઝીરો-ટેરિફ સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવી છે. તેનો સીધો ફાયદો ભારતીય ટેક્સટાઇલ, લેધર, ફૂટવેર, એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સ અને ફાર્મા સેક્ટરને મળશે. જે ભારતીય માલ અગાઉ બ્રિટિશ બજારમાં મોંઘા હોવાને કારણે પાછળ રહી જતા હતા, હવે તેઓ ત્યાંના બજારમાં વૈશ્વિક સ્પર્ધા માટે તૈયાર છે.
સામાન્ય ગ્રાહકના ખિસ્સાને મળશે રાહત
આ ડીલનો સૌથી ચર્ચિત અને લોકોની ઉત્સુકતાનો વિષય છે—આયાતી ઉત્પાદનો પર શુલ્કમાં ઘટાડો. સરકારે 12,000 ઉત્પાદનોમાંથી લગભગ 89.5 ટકા પર ડ્યુટી હટાવવા અથવા ઘટાડવા માટે સંમતિ આપી છે.
1. સ્કોચ અને વ્હિસ્કીનો નવો દોર: દારૂના શોખીનો માટે આ એક મોટા સમાચાર છે. હાલમાં, આયાતી સ્કોચ વ્હિસ્કી પર 150 ટકાનો ભારે ટેરિફ લાગે છે. FTA લાગુ થયા પછી, તેને ઘટાડીને 40 ટકા સુધી લાવવાની યોજના છે. સ્વાભાવિક છે કે, આનાથી સ્કોચ અને વ્હિસ્કીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો થશે.
2. બ્યુટી પ્રોડક્ટ્સ થશે સસ્તી: બ્રિટનથી આવતી બ્યુટી અને કોસ્મેટિક પ્રોડક્ટ્સ પર હાલમાં 22 ટકાની આયાત ડ્યુટી લાગે છે. આ ડીલ હેઠળ, ઘણી પ્રોડક્ટ્સ પર ડ્યુટી કાં તો તાત્કાલિક અસરથી હટાવી દેવામાં આવશે અથવા આગામી 10 વર્ષમાં તેને ધીમે ધીમે શૂન્ય કરવામાં આવશે. હવે આંતરરાષ્ટ્રીય બ્રાન્ડ્સની બ્યુટી પ્રોડક્ટ્સ ભારતીય બજારમાં વધુ સસ્તા ભાવે ઉપલબ્ધ થશે.
3. લક્ઝરી કારનું સપનું થશે સાકાર: કદાચ આ કરારનો સૌથી મોટો અને ચોંકાવનારો હિસ્સો ઓટોમોબાઈલ સેક્ટર સાથે જોડાયેલો છે. ભારતમાં અત્યાર સુધી લક્ઝરી કાર પર આયાત ડ્યુટી 100 ટકા સુધી રહેતી હતી, જેના કારણે તેની કિંમતો આસમાને હતી. હવે તેને ઘટાડીને 10 ટકા કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આનો અર્થ એ છે કે લેન્ડ રોવર, એસ્ટન માર્ટિન, જગુઆર, રોલ્સ રોયસ અને ડિફેન્ડર જેવી પ્રીમિયમ કાર હવે ભારતીય બજારમાં ઘણી ઓછી કિંમતે મળશે. જોકે, ઇલેક્ટ્રિક ગાડીઓને હાલ માટે પ્રથમ પાંચ વર્ષ સુધી આ છૂટના દાયરામાંથી બહાર રાખવામાં આવી છે.
અર્થતંત્ર માટે તેના દૂરગામી પરિણામો
આ કરાર માત્ર સામાન સસ્તો કરવા વિશે નથી, પરંતુ તે ભારતના ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ વિઝનને વૈશ્વિક બનાવવાનો પ્રયાસ છે. 64 ટકાથી વધુ ઉત્પાદનોને તાત્કાલિક ડ્યુટી-ફ્રી એન્ટ્રી મળવાથી સપ્લાય ચેઇનમાં ગતિ આવશે અને ભારતીય મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરને નવી ઉર્જા મળશે.
બ્રિટન સાથેનું આ વ્યાપારિક સંતુલન માત્ર રોકાણને જ પ્રોત્સાહન નહીં આપે, પરંતુ બંને દેશો વચ્ચે ટેકનિકલ આદાન-પ્રદાન અને રોજગારીની નવી તકો પણ ઊભી કરશે. ભારત માટે આ એક વ્યૂહાત્મક વિજય છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર ભારતની વધતી આર્થિક સાખનો પુરાવો છે.
એક સંતુલિત શરૂઆત
આ ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) બંને દેશો માટે ‘વિન-વિન’ સ્થિતિ છે. જ્યાં એક તરફ ભારતીય નિકાસકારોને વિશ્વનું એક મોટું અને સમૃદ્ધ બજાર મળ્યું છે, ત્યાં ભારતીય ગ્રાહકોને વૈશ્વિક સ્તરના ઉત્પાદનો સસ્તા ભાવે મળી શકશે.
આગામી દિવસોમાં, જેમ જેમ આ ડીલ સંપૂર્ણપણે જમીની સ્તરે અમલમાં આવશે, તેમ આપણે માત્ર બજારમાં ઉત્પાદનોની વિવિધતા જ નહીં, પરંતુ એક મજબૂત આર્થિક ભાગીદારીનો પણ અનુભવ કરીશું. તે સ્પષ્ટ છે કે આજથી શરૂ થયેલી આ સફર ભારતને એક ગ્લોબલ ઇકોનોમિક પાવરહાઉસ બનાવવાની દિશામાં એક મોટું ડગલું છે.
