ઈરાનમાં યુએસ F-15E ફાઈટર જેટ ધરાશાયી, એક ક્રૂ મેમ્બરનો બચાવ, બીજા માટે જંગ જારી.
પશ્ચિમ એશિયામાં ૨૮ ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થયેલું ભયાનક યુદ્ધ હવે ઈરાની ભૂમિ પર પ્રવેશી ચૂક્યું છે. શુક્રવારે ઈરાનના દક્ષિણ-પશ્ચિમ ભાગમાં અમેરિકાનું અદ્યતન F-15E સ્ટ્રાઈક ઈગલ ફાઈટર જેટ ક્રેશ થયું છે. આ યુદ્ધ શરૂ થયાના ૩૭ દિવસમાં પહેલીવાર છે જ્યારે કોઈ અમેરિકી યુદ્ધ વિમાન ઈરાનની સરહદની અંદર ક્રેશ થયું હોય. આ ઘટનાએ અમેરિકા અને ઈરાન બંનેની સૈન્ય વ્યૂહરચનામાં મોટો ખળભળાટ મચાવી દીધો છે.
એકનો બચાવ, બીજાની શોધખોળ
મળતી માહિતી મુજબ, આ ફાઈટર જેટમાં બે ક્રૂ મેમ્બર સવાર હતા – એક પાયલોટ અને બીજો વેપન્સ સિસ્ટમ ઓફિસર. ગંભીર પરિસ્થિતિ વચ્ચે અમેરિકી સ્પેશિયલ ફોર્સે અત્યંત જોખમી ઓપરેશન પાર પાડીને બેમાંથી એક ક્રૂ મેમ્બરને હેમખેમ બચાવી લીધો છે. જોકે, બીજા ક્રૂ મેમ્બરની શોધ હજુ જારી છે, જે કદાચ ઈરાનના દુર્ગમ પર્વતીય વિસ્તારોમાં પેરાશૂટ દ્વારા ઉતરી શક્યો હોય તેવું મનાય છે.
ઈરાની ચેનલોની સનસનાટીભરી જાહેરાત
ઈરાનની સરકારી અને સ્થાનિક ટીવી ચેનલોએ આ ઘટના બાદ નાગરિકોને સીધી અપીલ કરી છે. એન્કરો દ્વારા જાહેરાત કરવામાં આવી છે કે, “કોહગિલુયેહ અને બોયર-અહમદ પ્રાંતના આદરણીય નાગરિકો, જો તમે દુશ્મન પાયલોટને જીવતો પકડીને સૈન્યને સોંપશો, તો તમને ‘મૂલ્યવાન ઈનામ’ આપવામાં આવશે.” આ અપીલ બાદ સ્થાનિક લોકો પોતાની ખાનગી ગાડીઓ લઈને પાયલોટની શોધમાં પર્વતીય વિસ્તારો તરફ રવાના થયા હોવાના અહેવાલ છે.
દુર્વ્યવહાર ન કરવાની સત્તાવાર સૂચના
જોકે, પરિસ્થિતિ વણસે નહીં તે માટે ઈરાની સશસ્ત્ર દળોએ જનતાને સંયમ રાખવા પણ વિનંતી કરી છે. ઈરાનના રાજ્ય પ્રસારણકર્તા IRIB એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પાયલોટ સાથે કોઈ પણ પ્રકારનો દુર્વ્યવહાર કે હિંસા કરવી જોઈએ નહીં. આ સૂચના પાછળનું મુખ્ય કારણ આંતરરાષ્ટ્રીય જિનેવા સંધિ હોવાનું મનાય છે, જેથી કરીને અમેરિકાને વધુ આક્રમક થવા માટે કોઈ નવું બહાનું ન મળે.
પર્વતીય પ્રદેશમાં સર્ચ ઓપરેશન
જે વિસ્તારમાં વિમાન ક્રેશ થયું છે તે કોહગિલુયેહ અને બોયર-અહમદ પ્રાંત અંદાજે ૧૫,૫૦૦ ચોરસ કિમીમાં ફેલાયેલો અત્યંત પથરાળ અને પર્વતીય પ્રદેશ છે. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા વીડિયોમાં જોઈ શકાય છે કે અમેરિકી હેલિકોપ્ટર્સ ખૂબ જ ઓછી ઊંચાઈએ ઉડીને પોતાના પાયલોટને શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. બીજી તરફ ઈરાની સૈન્ય અને નાગરિકો પણ આ જ વિસ્તારમાં ‘માનવ શિકાર’ (Manhunt) ચલાવી રહ્યા છે.
શું આ યુદ્ધમાં નવો વળાંક છે?
અત્યાર સુધી અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો સંઘર્ષ મોટાભાગે મિસાઈલ હુમલા અને સરહદી અથડામણો પૂરતો મર્યાદિત હતો. પરંતુ અમેરિકી ફાઈટર જેટનું ઈરાની ભૂમિ પર પડવું એ સાબિત કરે છે કે અમેરિકા હવે સીધા ઈરાની એરસ્પેસમાં ઘૂસીને હુમલા કરી રહ્યું છે. જો પાયલોટ ઈરાની સૈન્યના હાથમાં આવે છે, તો તે અમેરિકા માટે મોટી રાજકીય હાર સમાન ગણાશે અને ઈરાન તેને સોદાબાજી માટે મોટું હથિયાર બનાવી શકે છે.
૪ એપ્રિલની આ સવાર અમેરિકી રક્ષણ મંત્રાલય માટે ભારે છે. હવે પ્રશ્ન એ છે કે શું અમેરિકી સ્પેશિયલ ફોર્સ ઈરાની નાગરિકો પાયલોટ સુધી પહોંચે તે પહેલા તેને બચાવી શકશે? સમગ્ર વિશ્વની નજર અત્યારે ઈરાનના દક્ષિણ-પશ્ચિમ પર્વતો પર ટકેલી છે.
